Theo truyền thông Trung Quốc, động thái này kéo theo việc tăng lãi suất tại một số nền kinh tế có đồng nội tệ neo theo USD. Trong khi đó, các chuyên gia Trung Quốc nhận định tác động đối với nước này sẽ ở mức hạn chế.
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang thuộc Fed đã nhất trí bỏ phiếu nâng lãi suất lên mức từ 3,75% đến 4,00%, viện dẫn tình trạng lạm phát "đang ở mức cao". Cơ quan này cũng cho biết đợt tăng lãi suất sẽ hỗ trợ đưa chỉ số lạm phát trở lại mục tiêu 2% một cách kịp thời hơn. Ngoài ra, Fed cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP vào cuối năm lên 2,3%, tăng 0,1 điểm phần trăm.
Quyết định này đánh dấu lần đầu tiên Fed tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023. Đây cũng là động thái điều chỉnh lãi suất đầu tiên dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh. Động thái đã đảo ngược chiều hướng chính sách sau 6 đợt cắt giảm diễn ra từ tháng 9/2024 đến tháng 12/2025 và 5 quyết định liên tiếp giữ nguyên lãi suất trước đó trong năm nay.
Ông Warsh nhận định lạm phát đang ở mức quá cao và tình trạng này đã kéo dài quá lâu. Chủ tịch Warsh cũng bổ sung rằng lạm phát cơ bản không cho thấy dấu hiệu rõ ràng nào về việc tiến tới mục tiêu của Fed, cũng như không đạt được tốc độ cần thiết.
Giáo sư Xi Junyang tại Đại học Tài chính và Kinh tế Thượng Hải (Trung Quốc) cho rằng việc Fed tái siết chặt chính sách tiền tệ chủ yếu là phản ứng trước tình trạng lạm phát gia tăng trở lại. Ông Xi Junyang lưu ý rằng những diễn biến gần đây tại khu vực Vùng Vịnh đã đẩy giá dầu quốc tế và chi phí năng lượng toàn cầu tăng lên, tạo thêm nguồn gây áp lực đáng kể từ bên ngoài đối với giá cả.
Ngày 17/9, ông Xi Junyang nhận định với Global Times: “Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed và khó có thể nhanh chóng hạ nhiệt, việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ là cần thiết để kiềm chế những áp lực này”.
Theo vị chuyên gia này, động thái mới nhất không phải là sự thay đổi đột ngột trong đánh giá của Fed. Các nhà hoạch định chính sách trước đó đã bày tỏ lo ngại ngày càng tăng về lạm phát, trong khi thị trường tài chính cũng phần lớn tính đến khả năng tăng lãi suất trước khi cuộc họp ngày 16/9 diễn ra.
Goldman Sachs, JPMorgan, HSBC và Deutsche Bank (Đức) nằm trong số các tổ chức lớn dự báo mức tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm. Dự báo này được đưa ra sau khi dữ liệu lạm phát cao hơn dự kiến cùng giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng củng cố kỳ vọng về áp lực giá cả dai dẳng.
Động thái tăng lãi suất của Fed nhanh chóng tác động đến các nền kinh tế có đồng nội tệ neo theo USD. Cùng ngày 17/9, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hong Kong (Trung Quốc) đã nâng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản lên mức 4,25%, tuân theo hệ thống tỷ giá liên kết của đặc khu hành chính này. Các ngân hàng trung ương thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) cũng đồng loạt tăng lãi suất chủ chốt, phản ánh việc đồng tiền của họ được neo hoặc gắn kết chặt chẽ với đồng bạc xanh.
Xu hướng chuyển dịch rộng hơn sang chính sách tiền tệ thắt chặt đã bắt đầu hình thành ngay cả trước khi Fed đưa ra quyết định tăng lãi suất. Theo thông báo chính thức, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng ba mức lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản vào ngày 10/9 và đưa lãi suất tiền gửi lên mức 2,50% trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng dự kiến sẽ nâng lãi suất chính sách từ 1% lên 1,25% tại cuộc họp diễn ra vào ngày 17-18/9, đưa mức lãi suất này lên cao nhất trong khoảng 31 năm qua.
Ông Xi Junyang cho rằng đặc điểm nổi bật của giai đoạn thắt chặt hiện nay là các cú sốc bên ngoài đóng vai trò lớn hơn. Ông bổ sung: “Khác với những chu kỳ trước đây, vốn chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu trong nước và tình trạng nền kinh tế tăng trưởng quá nóng, những điều chỉnh chính sách gần đây tại các nền kinh tế khác nhau mang dấu ấn rõ nét hơn của lạm phát nhập khẩu”.
Theo vị chuyên gia này, tác động trước mắt đối với Trung Quốc vẫn có thể nằm trong tầm kiểm soát. Ông lập luận: “Nguồn dự trữ năng lượng của Trung Quốc có thể phần nào giúp giảm nhẹ tác động của giá năng lượng quốc tế tăng cao, trong khi nhu cầu nội địa tương đối trầm lắng sẽ hạn chế mức độ lan truyền của cú sốc này sang lạm phát chung”.
Ông Xi Junyang nhận định mặc dù lãi suất của Mỹ tăng có thể gây một số sức ép lên đồng nhân dân tệ nhưng lạm phát thấp, xuất khẩu duy trì khả năng chống chịu và năng lực của ngân hàng trung ương Trung Quốc trong việc giữ ổn định tỷ giá là những yếu tố hỗ trợ quan trọng. Ông kết luận: “Tổng hợp các yếu tố này, khả năng đồng nhân dân tệ chịu tác động nghiêm trọng là thấp”.
Nền kinh tế Mỹ đã phải đối mặt với tình trạng lạm phát vượt mục tiêu trong nhiều năm, giá cả đã tăng vọt kể từ khi cuộc xung đột Mỹ - Iran bùng phát, trong khi các chính sách thuế quan của Mỹ và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra.
Fed đã giữ nguyên lãi suất kể từ tháng 1, chọn cách chờ đợi để đánh giá tác động của các cú sốc giá năng lượng. Tuy nhiên, tại cuộc họp gần nhất vào tháng 7 vừa qua, 1/4 số thành viên có quyền biểu quyết của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang đã không đồng tình với quyết định giữ nguyên lãi suất và kêu gọi tăng lãi suất ngay lập tức.
Kể từ đó, các nhà hoạch định chính sách khác, bao gồm cả Chủ tịch Fed Kevin Warsh, đã ám chỉ rằng nếu lạm phát không chậm lại một cách đáng kể, Fed có thể cần phải can thiệp.
Nền kinh tế Mỹ đã phải đối mặt với tình trạng lạm phát vượt mục tiêu trong nhiều năm, giá cả đã tăng vọt kể từ khi cuộc xung đột Mỹ - Iran bùng phát, trong khi các chính sách thuế quan của Mỹ và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 được ghi nhận ở mức 3,4% không thay đổi so với tháng trước đó, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu dài hạn 2% của Fed.
Trước khi quyết định của Fed được công bố, chuyên gia kinh tế của KPMG Diane Swonk đã đưa ra nhận định rằng: "Lạm phát đã lan rộng khắp nền kinh tế và đang dần ăn sâu vào hành vi của người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp – đây chính xác là điều mà Fed phải ngăn chặn".
