Danh hiệu là sự ghi nhận xứng đáng đối với những nỗ lực, cống hiến bền bỉ của hai nhà giáo trong sự nghiệp trồng người; đồng thời lan tỏa tinh thần yêu nghề, trách nhiệm và nghị lực vượt qua khó khăn để tận tâm với học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục địa phương.
Tận tâm với hành trình xây dựng trường chuẩn
Từ đường Hồ Chí Minh, phải đi thêm một quãng xa mới đến điểm trường chính Trường Mầm non Nghĩa Lộc (xã Nghĩa Lộc). Sau sáp nhập, nhà trường vẫn có 5 phân hiệu nằm rải rác trên địa bàn. Hằng ngày, cô Phạm Thị Kiên, Hiệu trưởng nhà trường vẫn miệt mài đi lại giữa các điểm trường để nắm bắt tình hình, kiểm tra hoạt động dạy học và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho giáo viên.
So với thời điểm nhận nhiệm vụ năm 2020, điều kiện nhà trường hiện nay đã có nhiều thay đổi. Khi ấy, Trường Mầm non Nghĩa Lộc được xem là một trong những trường khó khăn nhất tỉnh. Ngoài điểm trường chính, trường có 16 lớp học nhờ tại nhà văn hóa xóm. Toàn trường gần 1.000 học sinh nhưng chỉ khoảng 60 trẻ được ăn bán trú. Địa bàn có cả đồng bào Công giáo và đồng bào dân tộc Thái, Thổ sinh sống. Nhiều phụ huynh vẫn giữ thói quen tự chăm sóc con tại nhà vào buổi trưa; khoản tiền ăn bán trú từ 15.000 - 20.000 đồng/ngày cũng khiến không ít gia đình băn khoăn.
Xác định muốn nâng cao chất lượng giáo dục phải giải quyết trước bài toán tổ chức bán trú và ổn định mạng lưới trường lớp, cô Kiên cùng đồng nghiệp đến từng gia đình vận động, giải thích lợi ích của việc cho trẻ ăn, nghỉ tại trường. Những lo lắng về kinh phí, điều kiện sinh hoạt và an toàn của trẻ được nhà trường lắng nghe, giải đáp.
Cùng với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, số lớp học nhờ được sắp xếp, giảm từ 16 lớp xuống còn 4 điểm trường tập trung. Nhờ sự kiên trì vận động, đến tháng 2/2021, nhà trường có 100% trẻ tham gia ăn bán trú; đồng thời hoàn thành các tiêu chí và được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, chỉ sau khoảng 10 tháng cô Kiên nhận nhiệm vụ.
Trước khi về Nghĩa Lộc, cô Phạm Thị Kiên từng ghi dấu ấn tại Trường Mầm non Nghĩa Tân (huyện Nghĩa Đàn cũ). Khi nhận nhiệm vụ hiệu trưởng tháng 6/2015, cô trăn trở khi cơ sở vật chất thiếu thốn, điểm trường lẻ có 20 trẻ thuộc 3 độ tuổi học ghép, lối vào rộng chưa đầy 2m. Cô đã kiên trì vận động 9 hộ dân hiến đất mở rộng đường đến trường, từng bước cải thiện điều kiện học tập. Nhờ sự đồng lòng của người dân và tập thể nhà trường, năm 2017, trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1; năm 2019 đạt mức độ 2, trở thành trường mầm non đầu tiên của huyện đạt chuẩn này.
Không chỉ quan tâm cơ sở vật chất, cô Kiên còn chú trọng nghiên cứu, triển khai các sáng kiến xuất phát từ thực tiễn. Trước tình trạng trẻ suy dinh dưỡng, cô xây dựng sáng kiến nâng cao chất lượng dinh dưỡng trong trường mầm non, hướng đến cân đối khẩu phần ăn đủ chất nhưng phù hợp điều kiện kinh tế của phụ huynh vùng nông thôn, miền núi. Sáng kiến được đánh giá cao và nhân rộng tại các trường mầm non trên địa bàn. Cô cũng có sáng kiến cấp tỉnh về xây dựng “Trường học hạnh phúc”, đề cao sự đoàn kết, sẻ chia trong đội ngũ, lấy tình yêu thương và sự tôn trọng trẻ làm nền tảng.
Vượt nghịch cảnh bằng tình yêu nghề
Từ cậu học trò nghèo nuôi ước mơ đứng trên bục giảng đến người giáo viên kiên cường vượt qua căn bệnh hiểm nghèo để tiếp tục gieo chữ, hơn 20 năm qua, thầy Nguyễn Thanh Tuấn (sinh năm 1984), giáo viên môn Toán, Trường Trung học phổ thông Thái Hòa (Nghệ An) luôn dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp trồng người.
Sinh ra trong gia đình công nhân Nông trường Cờ Đỏ, tuổi thơ của thầy Nguyễn Thanh Tuấn gắn với nhiều khó khăn. Năm 2002, trong kỳ thi đại học đầu tiên thực hiện hình thức “3 chung”, thầy đạt 24,5 điểm khối A. Dù có cơ hội theo học tại nhiều trường đại học lớn, vì hoàn cảnh gia đình, thầy lựa chọn Khoa Toán (Trường Đại học Vinh) để giảm bớt chi phí học tập và sinh hoạt.
Bốn năm sau, thầy tốt nghiệp loại xuất sắc, tiếp tục thi đỗ Á khoa Cao học chuyên ngành Xác suất Thống kê của trường. Từng dự định học lên cao để trở thành giảng viên đại học, nhưng biến cố bố đột ngột qua đời khiến thầy phải gác lại ước mơ, trở về giảng dạy phổ thông để chia sẻ gánh nặng gia đình.
Dù giảng dạy ở những địa bàn còn nhiều khó khăn, thầy Tuấn luôn dành thời gian nghiên cứu, tìm tòi và đổi mới phương pháp. Các sáng kiến kinh nghiệm của thầy xuất phát từ những vướng mắc thực tế trong lớp học, qua quá trình thử nghiệm và điều chỉnh để tìm ra cách dạy phù hợp.
Từ năm 2018, khi được Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An giao nhiệm vụ giáo viên cốt cán phụ trách tập huấn Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 tại các địa bàn Thái Hòa, Nghĩa Đàn và Quỳ Hợp, thầy tập trung nghiên cứu nhiều hơn vào đối tượng học sinh đại trà. Với thầy, nhiệm vụ của người giáo viên không chỉ là bồi dưỡng học sinh giỏi mà còn phải tìm cách giúp mỗi học sinh hiểu bài, yêu thích môn Toán và tự tin với khả năng của mình.
“Mục tiêu quan trọng nhất của người thầy khi đứng lớp là giúp học sinh chiến thắng chính bản thân mình. Mỗi ngày các em tiến bộ hơn so với chính mình ngày hôm qua mới là giá trị cốt lõi nhất của giáo dục”, thầy Tuấn chia sẻ.
Cuối tháng 10/2023, thầy Tuấn phát hiện khối u cứng bất thường ở cổ. Kết quả kiểm tra tại Hà Nội xác định thầy mắc ung thư hạch. Dù bất ngờ, suy sụp trước tin dữ, thầy vẫn cố gắng giữ tinh thần lạc quan, quyết tâm điều trị vì gia đình và công việc. Đặc biệt, người hỗ trợ, tư vấn thầy về thông tin y tế và phác đồ điều trị tại Bệnh viện K Tân Triều chính là học trò cũ Nguyễn Thanh Thông, thủ khoa toàn quốc.
Điều đó khiến thầy rất xúc động. Với thầy, đó là niềm hạnh phúc đặc biệt của nghề giáo. Những kiến thức, bài học về sự nỗ lực và cách sống có trách nhiệm mà người thầy truyền đạt đã góp phần giúp học trò trưởng thành, để rồi các em có thể mang tri thức, năng lực của mình đóng góp cho xã hội và sẻ chia với những người xung quanh.
Dù mắc bệnh hiểm nghèo nhưng thầy Tuấn vẫn xin tiếp tục đứng lớp và chủ nhiệm lớp 10. Với thầy, được gặp gỡ học trò, duy trì công việc chuyên môn mỗi ngày chính là niềm vui, nguồn động viên tinh thần và động lực vượt qua bệnh tật. Những giờ lên lớp, sự hồn nhiên của học sinh và tình cảm chân thành của đồng nghiệp trở thành điểm tựa tinh thần quý giá trong những ngày điều trị. Tình yêu nghề, sự gắn bó với học trò đã tiếp thêm sức mạnh để người giáo viên kiên trì đối diện nghịch cảnh.
Hơn 20 năm gắn bó với nghề, thầy Tuấn cho rằng, danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc không chỉ là sự ghi nhận nghề nghiệp mà còn là tình cảm, niềm tin của học trò, phụ huynh và đồng nghiệp. Trong hành trình dạy học, thầy luôn nhắn nhủ học sinh không chỉ nỗ lực đạt thành tích cao mà quan trọng hơn là biết vượt qua giới hạn bản thân, sống có trách nhiệm và giữ lòng biết ơn. Với thầy, sự tiến bộ và trưởng thành của học trò chính là thành công lớn nhất của người giáo viên.
Thầy Phan Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Thái Hòa cho biết, thầy Nguyễn Thanh Tuấn là giáo viên đầu tiên của trường được trao tặng danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc. Đây không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân thầy mà còn là niềm tự hào của tập thể nhà trường. Điều đáng quý ở thầy Tuấn không chỉ là năng lực chuyên môn, những đổi mới trong giảng dạy mà còn là nghị lực vượt khó, tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương học trò. Dù trải qua nhiều biến cố, thầy vẫn kiên trì gắn bó với bục giảng, giữ trọn đam mê và tận tâm với nghề. Hành trình ấy là bài học sống động về nghị lực, lòng yêu nghề, góp phần truyền cảm hứng cho đồng nghiệp và học sinh.
Nói về những nhà giáo tiêu biểu được tôn vinh năm 2026, ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An nhấn mạnh, đây là những tấm gương giàu tâm huyết, trách nhiệm, luôn nỗ lực vượt qua khó khăn, có nhiều đóng góp thiết thực cho sự nghiệp giáo dục. Mỗi nhà giáo có một hành trình cống hiến riêng, nhưng đều gặp nhau ở tình yêu nghề, lòng tận tụy với học trò và tinh thần đổi mới, sáng tạo trong công tác giảng dạy, quản lý. Những đóng góp ấy không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại cơ sở mà còn lan tỏa những giá trị tốt đẹp, truyền cảm hứng cho đội ngũ nhà giáo toàn ngành.