Báo cáo “Phụ nữ cầm lái: Thúc đẩy hội nhập kinh tế cho phụ nữ Đông Nam Á thông qua dịch vụ đặt xe và giao hàng” do UN Global Compact Network Singapore (UNGCNS), Kantar và Grab công bố ngày 30/3/2026 đã chỉ ra những chuyển biến rõ nét trong vai trò kinh tế của phụ nữ tại khu vực.
Nền tảng số mở rộng cơ hội kinh tế cho phụ nữ.
Nghiên cứu khảo sát 42.000 người tại 6 quốc gia Đông Nam Á, cho thấy các mô hình việc làm dựa trên nền tảng số đang trở thành giải pháp quan trọng giúp phụ nữ vượt qua rào cản tham gia thị trường lao động, đặc biệt là hạn chế về thời gian. Theo đó, phụ nữ hiện vẫn gánh hơn 72% khối lượng công việc chăm sóc gia đình không được trả lương, khiến họ khó đáp ứng các công việc truyền thống có giờ giấc cố định.
Trong bối cảnh này, các nền tảng số như Grab mang đến lựa chọn việc làm linh hoạt, cho phép người lao động chủ động về thời gian và phương thức làm việc. Có tới 59% nữ đối tác tài xế cho biết họ lựa chọn công việc này vì tính linh hoạt, trong khi 86% nhận thấy bản thân độc lập hơn về tài chính và 80% ghi nhận chất lượng cuộc sống được cải thiện.
Đáng chú ý, trong năm 2025, các nữ đối tác tài xế Grab tại Đông Nam Á đã tạo ra khoảng 0,8 tỷ USD giá trị kinh tế. Con số này phản ánh tiềm năng lớn của mô hình kinh tế nền tảng trong việc thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và khai thác nguồn lực lao động nữ.
Ông David Fogarty, Tổng Giám đốc UNGCNS, nhấn mạnh việc tái thiết kế mô hình việc làm theo hướng linh hoạt và bao trùm là yếu tố then chốt để đạt các mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030. Theo ông, thúc đẩy bình đẳng giới không chỉ là yêu cầu xã hội mà còn mang ý nghĩa kinh tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng phục hồi của khu vực.
Báo cáo cũng xác định Đông Nam Á có hơn 40 triệu phụ nữ thuộc “nhóm tài xế tiềm năng”, sẵn sàng tham gia các mô hình tạo thu nhập linh hoạt nếu được tạo điều kiện phù hợp. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong tương lai.
Tại Việt Nam, khoảng cách giới trong lực lượng lao động hiện ở mức -8 điểm phần trăm. Nghiên cứu cho rằng việc phát triển các mô hình việc làm trên nền tảng số có thể góp phần thu hẹp khoảng cách này, đồng thời tạo thêm cơ hội cho phụ nữ tham gia vào nền kinh tế.
Tuy nhiên, phụ nữ Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Trong đó, 71% phụ nữ thuộc nhóm tiềm năng lo ngại về vấn đề an toàn, trong khi 41% chưa nhận được sự ủng hộ từ gia đình khi tham gia công việc này.
Dù vậy, đối với những người đã tham gia nền tảng, 89% nữ đối tác tài xế cho biết họ cảm thấy độc lập hơn về tài chính. Các yếu tố chính thúc đẩy họ gia nhập bao gồm tính linh hoạt về thời gian (41%) và khả năng tạo thêm thu nhập để hỗ trợ gia đình (40%). Đáng lưu ý, khoảng 17% trong số này là phụ nữ đơn thân.
Bà Cheryl Goh, đại diện Grab cho biết, khi phụ nữ được trao quyền chủ động về thời gian, họ có thể tạo ra những tác động tích cực không chỉ cho bản thân mà còn cho gia đình và xã hội. Điều này thể hiện qua việc đầu tư nhiều hơn cho giáo dục con cái, cải thiện đời sống và thậm chí khởi nghiệp kinh doanh nhỏ.
Để hỗ trợ nữ đối tác, Grab đã triển khai nhiều giải pháp như cung cấp bảo hiểm, đào tạo kỹ năng, tăng cường tính năng an toàn trên ứng dụng và phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tại một số địa phương nhằm xây dựng cộng đồng hỗ trợ.
Báo cáo kết luận, việc thúc đẩy bình đẳng giới trong thị trường lao động không chỉ giúp cải thiện đời sống của phụ nữ mà còn tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Khi phụ nữ được trao cơ hội “cầm lái”, khu vực Đông Nam Á có thể tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm trong tương lai.