Nếu được thông qua, Luật Phát triển đô thị sẽ tạo hành lang pháp lý vượt trội góp phần giải phóng nguồn lực, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
Đánh giá về tầm quan trọng của dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) khẳng định, dự thảo Luật Phát triển đô thị ra đời đúng thời điểm, đáp ứng yêu cầu quy hoạch tầm nhìn dài hạn và tạo không gian phát triển mới cho các siêu đô thị. Dự thảo Luật thể hiện tính đột phá và sự quyết liệt mạnh mẽ nhằm hiện thực hóa chủ trương của Trung ương, Chính phủ và Quốc hội trong việc tạo dư địa phát triển. “Thay vì các nghị quyết riêng lẻ hay chính sách đặc thù trước đây, chúng ta đang hệ thống hóa bằng một cơ sở pháp luật vững chắc, bao hàm cả mô hình phát triển khu kinh tế đặc biệt”, đại biểu nhấn mạnh.
Đánh giá cao những đổi mới trong tư duy xây dựng luật, nhất là việc đẩy mạnh phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, tạo thêm không gian để các đô thị chủ động tháo gỡ những vấn đề thực tiễn mà pháp luật hiện hành chưa theo kịp, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng, dự thảo Luật Phát triển đô thị được đưa ra thảo luận thời điểm này hết sức cần thiết. Nội dung quan trọng nhất là dự thảo Luật đã phân cấp, phân quyền triệt để cho chính quyền đô thị với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Các địa phương sẽ được hoàn toàn tự quyết trong các lĩnh vực then chốt như quy hoạch, đất đai, nguồn nhân lực, tổ chức bộ máy, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo...
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của thẩm quyền quy hoạch, yếu tố phải đi trước một bước. Theo đại biểu, việc phân quyền cụ thể giúp địa phương chủ động khai thác không gian phát triển mới như không gian ngầm, không gian tầm cao và tầm thấp, tạo động lực tăng trưởng hai con số. Bên cạnh đó, quy trình phê duyệt được rút gọn sẽ giúp địa phương linh hoạt thu hút đầu tư vào các mô hình mới như khu thương mại tự do, khu logistics.
Phân tích chuyên sâu về kỹ thuật lập pháp và kiến trúc thể chế, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đánh giá, đây là dự thảo Luật khó nhưng có hướng tiếp cận rất khoa học. Dự thảo luật đã xây dựng được khung pháp lý chung cho các đô thị, đồng thời thiết kế quy định riêng cho các đô thị đặc biệt như Thành phố Hồ Chí Minh. Dự thảo Luật cũng sẽ trao quyền linh hoạt cho khu vực hành chính; phân định rạch ròi thẩm quyền điều hành đối với các cơ chế thử nghiệm, quản lý rủi ro, đất đai, ngân sách và mô hình phát triển mới…
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, dự thảo Luật được xây dựng trên quan điểm phân cấp, phân quyền triệt để và toàn diện cho địa phương. Khối lượng công việc sẽ rất nhiều, nhưng biên chế không tăng và thu nhập chưa tương xứng. Do đó, đại biểu kiến nghị cần nghiên cứu tạo cơ chế tự chủ cho địa phương về phân bổ nhân sự để đáp ứng yêu cầu công việc, đồng thời có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì sự phát triển của địa phương.
