Từ ngày 1/10/2026, Luật Phát triển đô thị chính thức có hiệu lực. Luật đem tới khung thể chế mới với mức độ phân quyền mạnh hơn, tạo cơ chế để các thành phố tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và huy động tối đa nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đô thị được hưởng nhiều cơ chế đặc thù từ luật này.
Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo ra phương thức quản trị mới, với sự thay đổi căn bản về tổ chức bộ máy, phân cấp và phân quyền. Từ thực tế đó, thành phố Đà Nẵng đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới sâu sắc, toàn diện hoạt động tiếp xúc cử tri phù hợp trong kỷ nguyên số và quản trị hiện đại để mỗi kiến nghị chính đáng của cử tri phải được “mã số” trong một quy trình xử lý minh bạch, đi đến kết quả cuối cùng.
Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Trung ương và Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tuần qua (17-23/8) đã ghi nhận những chuyển động chính sách đồng bộ, gắn liền với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tiên phong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI).
Chiều 18/8, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026 để cho ý kiến đối với 12 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các địa phương, qua đó khơi thông nguồn lực phát triển, tạo nền tảng để thành phố hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.
Chính phủ ra Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (Chương trình).
Tây Ninh đang chuyển trọng tâm từ sắp xếp tổ chức sang nâng cao chất lượng vận hành bộ máy, với yêu cầu phân cấp, phân quyền rõ hơn, giảm chồng chéo, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng hiệu quả, tự chủ. Mục tiêu không chỉ giảm đầu mối mà quan trọng hơn là bảo đảm bộ máy sau sắp xếp hoạt động thông suốt, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp.
Chính phủ ra Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (Chương trình).
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, sáng 11/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển đô thị. Bên lề Quốc hội, một số đại biểu đánh giá, đây là dự luật mang tính đột phá cao.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Nội đã từng bước tái cấu trúc không gian phát triển, đổi mới phương thức quản trị, đẩy mạnh phân quyền, chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ, qua đó đưa chính quyền cơ sở gần dân, sát dân và chủ động hơn.
Theo chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 10/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Trao đổi bên lề Quốc hội, một số biểu đánh giá cao tinh thần đổi mới của dự thảo luật, nhấn mạnh đây là bước đi kịp thời, cấp thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đồng thời tạo cơ chế linh hoạt, chủ động cho các địa phương trong công tác quản lý và phát triển kiến trúc, đô thị.
Hơn một năm thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, những kết quả bước đầu đã được ghi nhận. Nhưng phía trước vẫn còn không ít việc phải làm, từ phân cấp, phân quyền, tổ chức cán bộ, tài sản công đến chuyển đổi số, giáo dục.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp, sáng 7/8, Quốc hội nghe trình bày về các tờ trình, báo cáo liên quan đến dự thảo Luật Phát triển đô thị; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ; và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Thảo luận tại tổ ngày 5/8 về ba dự án luật gồm Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và đổi mới tư duy quản trị để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bình Hiệp (Tây Ninh), người dân không còn phải đi nhiều nơi để hoàn thiện hồ sơ như trước. Việc giải quyết thủ tục hành chính ngay tại cơ sở đang mang lại những tiện ích rõ rệt cho người dân, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của chủ trương phân cấp, phân quyền trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Tây Ninh. Cùng những thuận lợi là áp lực rất lớn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở trong bối cảnh nhiệm vụ được giao nhiều hơn và yêu cầu phục vụ người dân ngày càng cao.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Tạ Văn Hạ cho rằng, sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy từng bước được tinh gọn, phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, chính quyền cơ sở phát huy vai trò gần dân, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Làm sao để không gian phát triển không tiếp tục bị chia cắt bởi ranh giới hành chính, nguồn lực không bị phân tán bởi tư duy cục bộ địa phương? Đòi hỏi ấy trở nên cấp thiết hơn khi đất nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên ngay trong năm nay và phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới. Từ yêu cầu thực tiễn, Hội nghị Trung ương 3 xác lập bước chuyển chiến lược từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia.
Văn phòng Chính phủ có Công văn số 7066/VPCP-CĐS ngày 20/7/2026 thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà về việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo kiến nghị của Bộ Tư pháp.
Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cùng việc phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn, nhiều thủ tục hành chính đã được giải quyết ngay tại cơ sở, giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với việc được trao thêm thẩm quyền, chính quyền cấp xã cũng đang đối mặt với không ít khó khăn về nhân lực, kinh phí, cơ chế phối hợp và hướng dẫn chuyên môn.
