Đánh giá về tầm quan trọng của việc sửa đổi Luật, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) khẳng định, việc sửa đổi Luật Kiến trúc lần này có ý nghĩa rất lớn và mang tính cấp thiết cao. Theo đại biểu, luật sửa đổi sẽ hỗ trợ tích cực cho công tác lập và triển khai quy hoạch đúng quy định pháp luật; đồng thời tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng hơn nhờ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và định hình tầm nhìn dài hạn.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, những quy định mới không chỉ giúp quy hoạch đô thị có tính chiến lược, hướng tới tiếp thu tinh hoa kiến trúc thế giới, mà còn tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh của đất nước.
Đặc biệt, đại biểu cho rằng, điểm đột phá lớn nhất của dự thảo Luật là thực hiện triệt để tinh thần "địa phương biết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho các địa phương. Điều này phản ánh niềm tin mạnh mẽ của lãnh đạo Trung ương đối với các địa phương hiện nay.
"Khi thể chế trở thành động lực phát triển và công cụ huy động hiệu quả mọi nguồn lực xã hội, các địa phương sẽ phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có, góp phần giúp đất nước sử dụng nguồn lực hiệu quả và tăng tốc phát triển trong kỷ nguyên mới", đại biểu Trần Hoàng Ngân khẳng định.
Từng trực tiếp theo dõi công tác quản lý tại địa phương, đại biểu Võ Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) cho biết, sau khoảng 6 năm thi hành, Luật Kiến trúc hiện hành đã giải quyết được nhiều vấn đề về cảnh quan đô thị, bảo tồn công trình, giá trị và bản sắc văn hóa, nhưng cũng bộc lộ một số vướng mắc trong thực tiễn. Rõ nhất là các quy định liên quan đến công trình bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc, quy trình thủ tục hành nghề cũng như cơ chế thẩm định, phê duyệt quy chế quản lý kiến trúc tại các đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh hay Hà Nội.
Đại biểu Võ Hoàng Ngân đánh giá cao việc dự thảo luật trình Quốc hội lần này đã tiếp thu nghiêm túc ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và chính quyền các cấp để giải quyết căn bản các vướng mắc nảy sinh. Dự thảo đã làm rõ hơn các quy định về quản lý công trình mang bản sắc văn hóa dân tộc; đồng thời phân cấp mạnh mẽ cho cấp tỉnh và cấp xã trong việc lập, thẩm định và phê duyệt quy chế quản lý kiến trúc.
Cụ thể, đối với các đô thị lớn, dự thảo luật quy định Ủy ban nhân dân thành phố có thẩm quyền lập, thẩm định và phê duyệt quy chế quản lý kiến trúc sau khi lấy ý kiến các sở, ngành và cộng đồng dân cư, giảm bớt các khâu trung gian kéo dài thời gian như trước đây. Bên cạnh đó, tùy theo năng lực và điều kiện thực tế, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định phân cấp thẩm quyền này cho Ủy ban nhân dân cấp xã, phường.
Theo đại biểu Võ Hoàng Ngân, đây là bước cải cách thủ tục hành chính rất lớn, tạo điều kiện thuận lợi, nâng cao tính chủ động cho chính quyền địa phương trong mô hình quản lý hiện đại.
