Kết quả xét nghiệm phát hiện một mẫu cá tầm có nhiễm chất kháng sinh cấm chưa thể giúp doanh nghiệp nuôi cá tầm và người tiêu dùng trong nước yên tâm. Phóng viên báo Tin Tức đã có cuộc trao đổi với ông Lê Anh Đức, Chủ tịch Tập đoàn Cá tầm Việt Nam xung quanh vấn đề này.
Kết quả kiểm nghiệm của Bộ NN&PTNT chưa đưa ra được chỉ tiêu chất tăng trọng trong cá tầm lậu. Vậy tại sao Tập đoàn Cá tầm Việt Nam không xét nghiệm chỉ tiêu này để giúp người tiêu dùng hiểu rõ và có sự lựa chọn trong tiêu dùng, thưa ông?
 Công ty cổ phần Tầm Long Đa Mi thu hoạch cá tầm trên hồ Đa Mi (Bình Thuận). Ảnh: Huy Hùng – TTXVN |
Như chúng ta đã thấy, với sản phẩm hoa quả như táo, nho của Trung Quốc, sau nhiều lần kiểm nghiệm, chúng ta mới phát hiện ra một số chất độc hại có hàm lượng vượt tiêu chuẩn cho phép, còn trước đó thì vẫn báo là có độ an toàn cao. Với cá tầm, việc kiểm tra dư lượng các chất cấm còn khó khăn hơn nữa bởi nó là động vật sống. Nếu có chất tăng trọng thì nó đã được hấp thu tương đối trong một quá trình dài chứ không phải một vài ngày. Tuy nhiên, tôi tin rằng nếu kiểm nghiệm những mẫu cá này tại các trung tâm hiện đại như tại Xinhgapo chẳng hạn thì chắc chắn họ sẽ phát hiện ra những chất tăng trọng.
Muốn kiểm tra một mẫu cá tầm để tìm ra thuốc tăng trọng phải tiến hành phân tích 127 chỉ tiêu được biết đến trên thế giới và chúng ta biết Trung Quốc có những loại thuốc tăng trọng mà thế giới không biết là chất gì. Chi phí xét nghiệm một chỉ tiêu tại Xinhgapo là 1.000 USD và 127 chỉ tiêu cần đến 127.000 USD. Vậy thì tại sao chúng tôi lại phải bỏ ra hàng tỷ đồng như thế để xét nghiệm mẫu cá tầm Trung Quốc. Đây là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, chứ không phải trách nhiệm của chúng tôi.
Thưa ông, tại sao cá tầm Việt Nam không thể cạnh tranh về giá với sản phẩm cùng loại của Trung Quốc?
Theo tôi có thực tế này là bởi ba lý do sau. Thứ nhất là lý do con giống. Trung Quốc sử dụng các con giống lai tạo nhiều, cho phép cá tăng trưởng nhanh hơn. Trong khi đó, Việt Nam đang nuôi chủ yếu các loại giống thuần chủng từ Nga như cá tầm Nga, cá tầm Siberi. Lý do thứ hai là Trung Quốc tự sản xuất được thức ăn cho cá tầm trong khi chúng tôi phải nhập khẩu từ Na Uy. Lý do thứ ba mang tính chất quyết định: Thời gian nuôi cá tầm ở Trung Quốc chỉ có từ 3 - 6 tháng, trong khi cá tầm nuôi tại Việt Nam phải mất tới 18 - 24 tháng (đã giảm về thời gian so với các nước khác bởi điều kiện khí hậu Việt Nam ấm áp hơn). Thời gian nuôi kéo dài kéo theo chi phí về thức ăn, về nhân công tăng lên. Chỉ tính riêng yếu tố này thôi thì cá tầm Trung Quốc đã đủ sức cạnh tranh với cá tầm nội. Đó là chưa kể đến việc loại cá này nhập lậu vào trong nước và không phải chịu bất cứ một khoản thuế nào.
Có nhiều ý kiến cho rằng, tại sao các doanh nghiệp, trang trại nuôi cá tầm của Việt Nam lại phản đối kịch liệt cá tầm Trung Quốc mà không tìm cách giảm giá thành và học tập cách nuôi của Trung Quốc, thưa ông?
Trước hết tôi xin lưu ý, chúng tôi phản đối việc nhập lậu cá tầm Trung Quốc, chứ không phải là cá tầm Trung Quốc. Hiện sản phẩm này đang được nhập lậu, không thông qua một quá trình kiểm dịch, thuế quan nào. Điều chúng tôi phản đối thứ hai là sau khi được nhập lậu vào nội địa, các sản phẩm này được bán dưới thương hiệu cá tầm Việt Nam. Điều này gây ra sự nhầm lẫn nghiêm trọng cho người tiêu dùng. Chúng tôi hoàn toàn hoan nghênh việc cạnh tranh lành mạnh, khi sản phẩm nhập khẩu thông qua đầy đủ các quy trình theo luật định và quan trọng nhất, khi đưa sản phẩm ra thị trường phải ghi rõ nguồn gốc xuất xứ.
Về việc giảm giá thành nuôi để cạnh tranh với cá tầm Trung Quốc, theo tôi đây là một ý tưởng rất tồi. Với quy trình nuôi như hiện nay, giá bán buôn cá tầm của hầu hết các công ty tại Tây Nguyên đang ở mức 150.000 - 160.000 đồng/kg. Giá này mới đảm bảo mức lợi nhuận 15% cho thời gian nuôi 18 tháng và chưa tính đến các yếu tố rủi ro cao trong nông nghiệp. Trong khi đó, tôi xin nhắc lại, Trung Quốc chỉ mất 3 - 6 tháng để xuất một lứa cá tầm; còn các nước phát triển phải mất tới 24 - 48 tháng/lứa. Điều này cho phép chúng tôi nghi ngờ các doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng các chất tăng trọng trong nuôi cá tầm.
Nếu chúng tôi tìm cách giảm giá thành, chất lượng sản phẩm chắc chắn sẽ giảm đi. Điều này sẽ dẫn đến sự lựa chọn chiến lược phát triển cá tầm nói riêng và nông nghiệp nói chung tại Việt Nam. Liệu các doanh nghiệp, trang trại cá tầm của ta có nên học theo Trung Quốc để đưa ra thị trường các sản phẩm giá rẻ nhưng chất lượng thấp hay tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao với mức giá hợp lý.
Vậy theo ông, đâu là giải pháp hiệu quả nhất ngăn cá tầm nhập lậu?
Cá tầm có thể đi qua rất nhiều cửa khẩu vào Việt Nam nhưng để đến với thị trường lớn nhất của Việt Nam là các tỉnh phía Nam (tiêu thụ đến 60 - 70% lượng cá tầm nhập lậu) thì chỉ có mỗi cửa khẩu Nội Bài.
Theo tôi biện pháp chặn cá tầm qua đường hàng không là biện pháp hữu hiệu nhất và đỡ tốn sức nhất cho các cơ quan chức năng.
Tuy nhiên, sau khi các cơ quan chức năng vào cuộc thì đến nay mỗi ngày vẫn có khoảng 3 - 5 tấn cá tầm lậu của Trung Quốc “bay” vào TP Hồ Chí Minh.
| Phát hiện mẫu cá tầm nhiễm chất kháng sinh cấm Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản (Bộ NN&PTNT) cho biết, sau khi kiểm nghiệm 30 mẫu cá nghi nhập lậu từ Trung Quốc (10 mẫu cá tầm, 10 mẫu cá trê, 10 mẫu cá quả) tại một số các chợ đầu mối trên địa bàn Hà Nội, Cục đã phát hiện 4 mẫu, trong đó 1 mẫu cá tầm, 1 mẫu cá trê nhiễm chất kháng sinh cấm Leuco Malachite và 2 mẫu cá quả nhiễm hóa chất, kháng sinh cấm AOZ - những chất không an toàn đối với sức khỏe người tiêu dùng. Chất Leuco Malchite được sử dụng để dệt vi khuẩn và nấm ngoài da của thủy sản, còn chất AOZ được sử dụng để chữa các bệnh cho thủy sản. Tuy nhiên, ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản cho biết, hiện Cục chưa kiểm nghiệm chất tăng trọng. Cho dù có kiểm nghiệm cũng rất khó tìm ra các chất tăng trọng này. |
Huyền Tím (thực hiện)
