Diễn đàn mang chủ đề “Giải pháp phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía Bắc” với sự tham dự của 180 đại biểu, doanh nghiệp, Hợp tác xã và người nuôi thủy sản đến từ các tỉnh Lào Cai, Thái Nguyên, Tuyên Quang và Phú Thọ.
Nuôi thủy sản nước ngọt có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp phía Bắc, giúp tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và ổn định đời sống một số địa phương tại các tỉnh miền núi. Những năm qua, hoạt động khuyến nông đã góp phần chuyển giao nhiều tiến bộ kỹ thuật, xây dựng và nhân rộng các mô hình nuôi thủy sản có hiệu quả.
Diễn đàn là dịp để các đại biểu trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ các giải pháp thiết thực giúp nâng cao năng suất, chất lượng, liên kết tiêu thụ, gia tăng hiệu quả kinh tế; thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nuôi hướng tới phát triển nghề nuôi thủy sản nước ngọt an toàn và bền vững.
Ông Nguyễn Thái Bình - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai cho biết, tại địa phương, hệ thống sông Hồng, sông Chảy và trên 200 hồ chứa lớn, nhỏ là lợi thế để phát triển nghề nuôi thủy sản nước ngọt. Đặc biệt, hồ Thác Bà với diện tích mặt nước trên 19.000 ha có tiềm năng lớn để phát triển nuôi cá lồng bè, nuôi trồng thủy sản hàng hóa gắn với tạo sinh kế cho người dân khu vực ven hồ. Bên cạnh đó, các khu vực vùng cao như Sa Pa, Bát Xát, Ngũ Chỉ Sơn, Mường Bo có điều kiện khí hậu và nguồn nước phù hợp để phát triển cá nước lạnh, nhất là cá hồi, cá tầm.
Năm 2026, diện tích nuôi trồng thủy sản tỉnh Lào Cai ước đạt 4.946 ha; tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 29.000 tấn, trong đó sản lượng nuôi trồng đạt 27.400 tấn. Thể tích nuôi cá lồng bè đạt khoảng 288.300 mét khối, sản lượng trên 6.500 tấn; thể tích nuôi cá nước lạnh đạt khoảng 436.000 mét khối, sản lượng khoảng 1.170 tấn. Sản lượng giống thủy sản sản xuất và cung ứng đạt khoảng 65 triệu con.
Trung tâm Khuyến nông Quốc gia lựa chọn chủ đề Diễn đàn lần này có ý nghĩa thiết thực, đáp ứng yêu cầu từ thực tiễn sản xuất và định hướng phát triển ngành thủy sản của các địa phương trong giai đoạn hiện nay. Lào Cai mong muốn nhận được những ý kiến tư vấn, chia sẻ kinh nghiệm của các nhà khoa học, chuyên gia, các địa phương và doanh nghiệp về khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước hồ chứa; phát triển nuôi cá lồng bè bảo vệ môi trường; nâng cao hiệu quả nuôi cá nước lạnh và phát triển các sản phẩm thủy sản đặc trưng có lợi thế cạnh tranh.
Đây cũng là dịp để các địa phương tăng cường kết nối, trao đổi thông tin, mở rộng hợp tác, cùng tìm kiếm những mô hình, phương thức tổ chức sản xuất phù hợp, có khả năng áp dụng và nhân rộng trong thực tiễn - ông Nguyễn Thái Bình chia sẻ.
Tham luận về ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất giống và nuôi cá nước ngọt đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu, lãnh đạo Trung tâm nghiên cứu thủy sản nước ngọt miền Bắc đề nghị cơ quan quản lý quan tâm đầu tư liên tục cho nguồn gen và hệ thống sản xuất giống; lựa chọn mô hình trình diễn trên cơ sở hiệu quả kinh tế - kỹ thuật; hoàn thiện hạ tầng và quản lý môi trường theo vùng nuôi; phát triển liên kết chuỗi và thị trường tiêu thụ; phân công vai trò và tăng cường phối hợp nghiên cứu - khuyến nông - doanh nghiệp.
Đại biểu tham quan mô hình nuôi cá lồng bền vững trên hồ Thác Bà, tỉnh Lào Cai. Ảnh: TTXVN phát
Về đổi mới đào tạo kỹ năng nghề và chuyển giao kỹ thuật, đòn bẩy nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nuôi trồng thủy sản nước ngọt khu vực phía Bắc, đại diện Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật - Thủy sản đề nghị Trung tâm Khuyến nông Quốc gia thí điểm cơ chế “Gói khuyến nông tích hợp” (mô hình trình diễn gắn liền đào tạo kỹ năng); ứng dụng chuyển đổi số, công nghệ AR (ảo) trong đào tạo tập huấn khuyến nông để nông, ngư dân có thể tiếp cận với các công nghệ hiện đại; thành lập mạng lưới “Khuyến nông số đồng hành sau đào tạo”; lồng ghép chính sách hỗ trợ sinh kế, giúp bà con có đủ nguồn lực để áp dụng ngay các tiến bộ kỹ thuật vừa học.
Kết luận diễn đàn, ông Hoàng Văn Hồng - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh 5 vấn đề được làm rõ tại diễn đàn gồm: khẳng định tiềm năng, lợi thế và vai trò quan trọng của nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại các tỉnh phía Bắc; khoa học công nghệ và tiến bộ kỹ thuật là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả nuôi; phát triển nuôi thủy sản hồ chứa phải gắn với quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu; tổ chức lại sản xuất, phát triển hợp tác xã, liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu là yêu cầu cấp thiết; phát triển nuôi thủy sản hồ chứa gắn với du lịch sinh thái, văn hóa ẩm thực là hướng đi có nhiều triển vọng, cần được quan tâm thúc đẩy.
Để phát triển nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại các tỉnh phía Bắc theo hướng hiệu quả, bền vững, ông Hoàng Văn Hồng đề nghị các cơ quan, đơn vị và địa phương phát triển nuôi thủy sản theo lợi thế sinh thái và điều kiện thực tế của từng địa phương; đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao chất lượng giống và chủ động phòng chống thiên tai, dịch bệnh; tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường; phát triển mô hình nuôi thủy sản hồ chứa gắn với du lịch sinh thái, văn hóa ẩm thực và kinh tế cộng đồng; tăng cường quản lý tài nguyên mặt nước, bảo vệ môi trường và phát triển nuôi thủy sản có trách nhiệm; phát huy vai trò của hệ thống khuyến nông trong chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và nhân rộng mô hình hiệu quả.
Trước đó, các đại biểu tham quan một số mô hình nuôi cá lồng bền vững trên hồ Thác Bà, tỉnh Lào Cai.