Vì vậy, thúc đẩy liên kết ngành, liên kết vùng; kết hợp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và xanh được nhiều địa phương kỳ vọng sẽ nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh của các cơ sở công nghiệp nông thôn, góp phần phát triển bền vững, cũng như thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030.
Phó giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh Nguyễn Nguyên Phương cho biết, giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với phát triển nhanh, bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh phát huy nội lực của từng địa phương, việc tăng cường hợp tác, liên kết vùng, kết nối các ngành, lĩnh vực và mở rộng thị trường có ý nghĩa quan trọng. Trong đó, ngành công thương kết nối cung cầu thông qua vai trò thúc đấy sản xuất, lưu thông hàng hóa, phát triển thị trường.
Riêng đối với phát triển công nghiệp nông thôn, Chương trình khuyến công quốc gia và của các địa phương trong giai đoạn 2021-2025 đã góp phần hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới máy móc thiết bị, nâng cao năng suất, phát triển sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường. Từ đó, nhiều sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đã khẳng định được thương hiệu và tiềm năng phát triển.
TP Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt tăng trưởng và là đầu mối kết nối, liên kết phát triến vùng. Đây là điều kiện thuận lợi để thành phố tăng cường kết nối với các địa phương trong khu vực phía Nam, đồng thời mở rộng hợp tác với miền Trung, miền Bắc, phát huy lợi thế tương hỗ và thúc đầy các chuỗi sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩm trên phạm vi cả nước.
Thống kê giai đoạn 2021-2025, TP Hồ Chí Minh đã triển khai 314 đề án khuyến công, với tổng kinh phí thực hiện 101,1 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 65,3 tỷ đồng, thu hút 35,8 tỷ đồng vốn đối ứng từ các cơ sở công nghiệp nông thôn. Các đề án đã góp phần hỗ trợ cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người lao động.
Với không gian phát triển mở rộng, TP Hồ Chí Minh có điều kiện thuận lợi kết nối các trung tâm công nghiệp, khu vực sản xuất công nghiệp nông thôn, hệ thống cảng biển, logistics, thương mại và dịch vụ. Do đó, trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động khuyến công của thành phố là phát huy lợi thế và tính tương hỗ giữa các địa phương.
Đặc biệt, trước yêu cầu đổi mới sáng tạo, hướng đến liên kết vùng, ngành công thương nói chung, hoạt động khuyến công của TP Hồ Chí Minh nói riêng, thành phố xác định là địa phương tiên trong trong phát triển chuỗi giá trị. Đồng thời, thành phố thúc đẩy công nghiệp nông thôn theo hướng phát triển bền vững, thay vì chủ yếu hỗ trợ riêng lẻ từng cơ sở sản xuất.
Một số chuyên gia chỉ ra rằng, hoạt động khuyến công của TP Hồ Chí Minh cần tiếp tục nâng cao năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng tham gia tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghiệp. Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng vượt ra ngoài địa giới hành chính, đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ hơn trong tổ chức sản xuất và phát triển chuỗi giá trị của hoạt động khuyến công thành phố.
Cùng với liên kết vùng, hoạt động khuyến công TP Hồ Chí Minh nên thúc đẩy đa dạng giải pháp chuẩn hóa, từng bước kết nối cơ sở dữ liệu về công nghiệp nông thôn trên phạm vi vùng và cả nước. Dữ liệu phải đảm bảo thông tin về cơ sở sản xuất, sản phẩm, năng lực công nghệ và nhu cầu thị trường, nhất là các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.
Nếu xây dựng được cơ sở dữ liệu dùng chung, không chỉ TP Hồ Chí Minh mà các địa phương sẽ xác định nhu cầu hỗ trợ, tìm kiếm đối tác, kết nối cung - cầu công nghệ và xây dựng những đề án liên kết phù hợp. Đồng thời, việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.
Ông Huỳnh Trung Hải, Quyền Giám đốc Trung tâm Khuyến công TP Hồ Chí Minh đề xuất, nghiên cứu triển khai thí điểm các đề án khuyến công hỗ trợ liên kết chuỗi giá trị đối với những ngành có tiềm năng như chế biến thực phẩm, chế biến thủy hải sản và cơ khí. Song song đó, hoạt động khuyến công của TP Hồ Chí Minh cần gắn kết doanh nghiệp giữa các địa phương từ vùng nguyên liệu, công nghệ, tổ chức sản xuất đến cung ứng và tiêu thụ sản phẩm.
Theo ông Hải, việc lựa chọn mô hình thí điểm cần xem xét mức độ liên kết giữa các địa phương, khả năng hình thành chuỗi cung ứng, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và khả năng duy trì, nhân rộng sau khi kết thúc hỗ trợ. Còn liên kết vùng cần vượt ra khỏi phạm vi kết nối giao thương đơn thuần, hướng đến phối hợp trong tổ chức sản xuất và phát triển chuỗi giá trị. Qua đó, tạo cơ sở nền tảng để phát huy lợi thế bổ trợ giữa các địa phương, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng khả năng cạnh tranh cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.
Bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) đánh giá, khu vực phía Nam nói chung, TP Hồ Chí Minh nói riêng, có tiềm năng phong phú về nông sản, thủy sản, thực phẩm chế biến, sản phẩm thủ công và các ngành nghề nông thôn. Để chuyển lợi thế nguyên liệu thành giá trị kinh tế cao hơn, cộng đồng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất,… nên tiếp tục đầu tư công nghệ, nâng cao năng suất, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.
Đối với TP Hồ Chí Minh và các địa phương khu vực phía Nam, hoạt động khuyến công tập trung thúc đẩy kết nối cơ sở công nghiệp nông thôn với công nghệ, doanh nghiệp đầu chuỗi, kênh phân phối và nhu cầu thị trường. Hơn thế nữa, các địa phương chú động khuyến khích chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm từ các vùng nguyên liệu, đồng thời phát huy thế mạnh riêng của từng địa phương.
Đây cũng là những định hướng, yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, phương thức tổ chức thực hiện và sử dụng hiệu quả nguồn lực khuyến công trong bối cảnh hệ thống chính sách tiếp tục được hoàn thiện. Bởi khuyến công không chỉ dừng ở việc hỗ trợ một máy móc, thiết bị hay một hoạt động xúc tiến thương mại riêng lẻ, mà hướng đến hình thành năng lực sản xuất mới, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của cơ sở công nghiệp nông thôn.
Bà Trâm nhấn mạnh, điểm cốt lõi của chính sách mới vừa đảm bảo quy trình, thủ tục hay mức hỗ trợ; vừa sử dụng nguồn lực khuyến công hiệu quả hơn, xác định đúng đối tượng, tăng cường phân cấp gắn với trách nhiệm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển thị trường. Mỗi đề án cần hướng tới kết quả cụ thể về năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững của cơ sở công nghiệp nông thôn.
Báo cáo của Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho thấy, tổng kế hoạch kinh phí khuyến công được duyệt của khu vực phía Nam năm 2026 là 71,056 tỷ đồng, trong đó kinh phí khuyến công quốc gia là 16,158 tỷ đồng, chiếm 23%; kinh phí khuyến công địa phương là 54,898 tỷ đồng, chiếm 77%. Tính trong 9 tháng năm 2026, kinh phí thực hiện đạt 34,111 tỷ đồng, bằng 48,05% kế hoạch năm 2026; trong đó kinh phí khuyến công quốc gia đạt 10,051 tỷ đồng, bằng 62,4% kế hoạch; kinh phí khuyến công địa phương đạt 24,059 tỷ đồng, bằng 43,82% kế hoạch.
