Trọng tài rút thẻ đỏ đối với tiền đạo tuyển Mỹ Folarin Balogun trong trận gặp Bosnia & Herzegovina tại vòng 1/16 World Cup 2026 ở San Francisco, Mỹ ngày 1/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát
Theo Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA), các trọng tài tại World Cup thường di chuyển từ 12-13 km mỗi trận, quãng đường tương đương nhiều cầu thủ thi đấu trên sân. Không chỉ chạy nhiều, họ còn phải liên tục bứt tốc, đổi hướng, giữ góc quan sát tối ưu và đưa ra quyết định chính xác trong điều kiện nhịp tim luôn ở mức rất cao.
Chính vì vậy, công tác chuẩn bị cho đội ngũ “vua áo đen” ở World Cup 2026 đã được FIFA triển khai từ gần 4 năm trước, với quy trình không khác gì dành cho các vận động viên đỉnh cao. Các trọng tài phải trải qua nhiều đợt kiểm tra thể lực định kỳ, trong đó khối lượng tập luyện tăng mạnh ở 6 tháng trước giải.
Thách thức lớn của họ không chỉ nằm ở quãng đường chạy. Một trọng tài có thể vừa làm nhiệm vụ trong thời tiết nóng ẩm tại Mỹ, sau đó lại phải điều hành trận đấu ở Mexico City, nơi độ cao hơn 2.200 m so với mực nước biển khiến việc hô hấp và hồi phục trở nên khó khăn hơn nhiều. Những chuyến bay dài, thay đổi múi giờ và thời tiết khắc nghiệt khiến World Cup 2026 trở thành bài kiểm tra toàn diện về sức bền.
FIFA cho biết những kinh nghiệm thu được từ Club World Cup 2025 tại Mỹ đã được tận dụng tối đa để chuẩn bị cho các trọng tài, đặc biệt trong việc thích nghi với nền nhiệt cao, độ ẩm lớn và cường độ di chuyển liên tục giữa các địa điểm thi đấu. Trong quá trình huấn luyện, các trọng tài được rèn đồng thời về sức bền, tốc độ, sức mạnh, khả năng tăng tốc và sự linh hoạt.
Nhiều bài tập được thiết kế mô phỏng chính xác diễn biến trên sân, từ những pha nước rút theo bóng cho đến việc đổi hướng đột ngột để giữ góc quan sát. Tất cả đều được giám sát bằng dữ liệu GPS, cảm biến nhịp tim và các chỉ số hồi phục, nhằm bảo đảm trọng tài luôn đạt trạng thái tốt nhất trước khi bước vào trận đấu.
Các nghiên cứu mà FIFA viện dẫn cho thấy sự mệt mỏi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điều hành: trọng tài dễ chọn vị trí kém hơn, góc nhìn bị hạn chế và phản xạ chậm đi, từ đó làm tăng nguy cơ đưa ra những quyết định sai lầm. Vì thế, thể lực giờ đây không còn là yếu tố phụ, mà trở thành nền tảng sống còn đối với công tác trọng tài ở các giải đấu lớn.
Tại World Cup 2026, đội ngũ trọng tài gồm 52 trọng tài chính, 88 trợ lý trọng tài và 30 trọng tài VAR đến từ 50 liên đoàn thành viên. Họ đóng quân tại Miami trong một môi trường được thiết kế riêng cho việc tập luyện, phục hồi và chuẩn bị chuyên môn, với sự hỗ trợ của đội ngũ y tế, chuyên gia vật lý trị liệu và chuyên gia dinh dưỡng thể thao.
Ba ngày trước mỗi trận, các trọng tài thường thực hiện những buổi tập mô phỏng cường độ thi đấu, kết hợp với các bài tăng tốc và bứt tốc quãng ngắn. Sau trận, ưu tiên lớn nhất là hồi phục thể lực thông qua các bài vận động nhẹ, massage, liệu pháp lạnh và chế độ bổ sung nước nghiêm ngặt. FIFA cũng điều chỉnh lịch tập để hạn chế tối đa việc các trọng tài phải vận động dưới ánh nắng gay gắt trong thời gian dài.
Những yêu cầu khắt khe ấy rất dễ bị người hâm mộ bỏ qua, bởi trọng tài hiếm khi xuất hiện trong các video highlight. Nhưng thực tế, họ đang thực hiện một khối lượng vận động đáng kinh ngạc. Theo FIFA, trong các trận đấu đỉnh cao, những pha chạy cường độ cao có thể chiếm hơn một phần ba tổng quãng đường di chuyển của trọng tài, trong khi nhịp tim thường xuyên dao động ở mức 80-100% ngưỡng tối đa.
Không chỉ chạy, họ còn phải cùng lúc quan sát chuyển động của cầu thủ, phát hiện lỗi tiềm ẩn, dự đoán diễn biến chiến thuật và tìm góc nhìn tốt nhất để đưa ra quyết định chính xác nhất. Tất cả thường diễn ra trong lúc họ đang tăng tốc theo nhịp độ trận đấu.
Dù đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, rủi ro chấn thương vẫn luôn hiện hữu. Ở trận vòng bảng giữa Mỹ và Australia, trọng tài người Đức Felix Zwayer từng bị chuột rút và ngã xuống sân trong thời gian bù giờ, phải nhờ cầu thủ hai đội cùng trợ lý hỗ trợ kéo giãn cơ để tiếp tục điều hành đến hết trận.
Khi World Cup 2026 bước vào những vòng đấu quyết định, tâm điểm vẫn là các ngôi sao trên sân. Tuy nhiên, phía sau mỗi khoảnh khắc định đoạt cục diện trận đấu là những bước chạy thầm lặng của các trọng tài - những người cũng đang chịu sức ép thể lực khắc nghiệt không kém bất kỳ cầu thủ nào.