Còn thiếu gần 3,92 triệu cuốn sách giáo khoa
Theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu sách giáo khoa được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản và nhà xuất bản đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,60 triệu bản.
Chiều 14/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức họp trực tuyến với Sở Giáo dục và Đào tạo của 34 tỉnh, thành phố để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa. Theo số liệu được các địa phương xác nhận đến 18 giờ ngày 14/9, còn thiếu 3.916.370 cuốn sách giáo khoa, tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu.
Trên cơ sở số liệu được xác nhận, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9; ưu tiên những trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, đặc biệt tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn sách giáo khoa.
Các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật số liệu và báo cáo trước 16 giờ ngày 15/9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, với mục tiêu bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa phục vụ học tập.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ giữa tháng 8/2026, qua nắm bắt thông tin từ các địa phương và phản ánh của báo chí, bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại một số địa phương. Ngay sau khi nhận được thông tin, ngày 21/8, Bộ đã ban hành Công văn số 5655/BGDĐT-GDPT, yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát, xác định chính xác nhu cầu và bảo đảm cung ứng đủ sách giáo khoa cho năm học mới.
Tuy nhiên, sau ngày khai giảng, một số địa phương và cơ quan báo chí tiếp tục phản ánh tình trạng thiếu sách giáo khoa. Trước tình hình này, ngày 9/9, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình cung ứng sách giáo khoa.
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam báo cáo tình hình cung ứng sách giáo khoa; đồng thời ban hành Công văn số 6128/BGDĐT-GDPT ngày 10/9/2026, yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục rà soát, bảo đảm cung ứng sách giáo khoa năm học 2026 - 2027. Theo đó, các địa phương phải rà soát đến từng cơ sở giáo dục, từng lớp, môn học và đầu sách; xác định cụ thể số học sinh còn thiếu sách để có phương án xử lý. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được yêu cầu điều chuyển sách giáo khoa từ nơi thừa sang nơi thiếu, cung ứng bổ sung và ưu tiên các trường còn học sinh thiếu sách.
Nghiêm túc chấn chỉnh, khắc phục, không để lặp lại
Về nguyên nhân thiếu sách giáo khoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết năm học 2026 - 2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời. Đây là năm đầu tiên sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc theo Nghị quyết 71-NQ/TW; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp sách giáo khoa; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu. Trong khi đó, thời gian từ khi nhu cầu được xác định đầy đủ đến thời điểm phải đáp ứng khá ngắn. Những yếu tố này khiến nhu cầu sách giáo khoa biến động lớn, phát sinh trong thời gian ngắn, trong khi quá trình sản xuất, in ấn và cung ứng cần thời gian chuẩn bị.
Bên cạnh các nguyên nhân khách quan, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận trách nhiệm về những hạn chế chủ quan trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu sách giáo khoa trong điều kiện mới; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đầy đủ. Một số giải pháp khắc phục hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đủ nhanh và linh hoạt.
Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa thật sự chủ động. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ sách giáo khoa và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh ở một số nơi chưa kịp thời.
Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định trách nhiệm để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ thuộc về Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các địa phương. Bộ khẳng định đây là tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc nhìn nhận, chấn chỉnh và khắc phục, không để lặp lại trong những năm học tiếp theo.
Trước mắt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung xử lý số sách giáo khoa còn thiếu đã được các địa phương xác nhận; chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế, ưu tiên các địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách.
Về lâu dài, Bộ sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sách giáo khoa theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp. Đồng thời, Bộ sẽ nghiên cứu xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt nhằm bảo đảm việc cung ứng sách giáo khoa chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.
Bên cạnh đó, thông tin về việc rà soát một số nội dung trong sách giáo khoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự thảo kế hoạch rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm; tăng cường giáo dục toàn diện và cập nhật những yêu cầu mới.
Bộ thường xuyên theo dõi, nắm bắt thông tin từ thực tiễn; tiếp nhận ý kiến của chuyên gia, cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và cơ quan báo chí. Các cơ quan chuyên môn được chỉ đạo rà soát những nội dung, ngữ liệu trong sách giáo khoa được phản ánh là chưa phù hợp.
Quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo là lắng nghe, cầu thị nhưng phải khoa học, thận trọng và có trách nhiệm. Những nội dung được xem xét điều chỉnh phải được đánh giá trên cơ sở khoa học, chuyên môn, quy định của pháp luật và yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm tính chuẩn mực, giáo dục, kế thừa và ổn định. Đối với những nội dung được xác định qua rà soát là chưa phù hợp, Bộ sẽ chỉ đạo nghiên cứu, xử lý theo đúng quy trình và thẩm quyền.
Việc rà soát, điều chỉnh chương trình và sách giáo khoa sẽ được thực hiện tổng thể, có lộ trình, bảo đảm chất lượng giáo dục, đồng thời không làm gián đoạn hoặc gây xáo trộn không cần thiết đối với hoạt động dạy và học.
