Từ vùng căn cứ cách mạng
Những ngày qua, giữa cái nóng gay gắt của vùng đất Ninh Thuận cũ, các chiến sĩ vẫn miệt mài đi tìm hài cốt liệt sĩ. Đường lên khu căn cứ cách mạng CK35 rất khó khăn và nguy hiểm. Thế nhưng những bước chân đi của các chiến sĩ hôm nay gợi nhớ hình ảnh những người lính Bộ đội cụ Hồ xung trận băng rừng, vượt suối chiến đấu để giải phóng dân tộc.
Ông Phan Văn Lượng (sinh 1950, ở xã Phước Dinh) cho biết, bản thân ông đã từng chiến đấu tại CK35. Đây là căn cứ địa vững chắc, nơi các cơ quan của tỉnh Ninh Thuận cũ tập trung sau Tết Mậu Thân 1968. Đặc biệt, CK35 có nhiều hang động lớn, là nơi an toàn cho lực lượng kháng chiến. Ông nhớ có nhiều chiến sĩ đã anh dũng hy sinh tại đây.
Trung tá Trần Quốc Thịnh, Phó đội trưởng Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa) cho biết, nhận được tin báo từ người dân, Đội đã đưa máy móc đến khu vực căn cứ cách mạng CK35 để định vị, rà soát bom mìn. Địa hình lên căn cứ CK35 hiểm trở nên lực lượng tìm kiếm phải nhờ người dân địa phương chỉ dẫn. Toàn đội quyết tâm đến tận nơi, tổ chức khoanh vùng, kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và xác định chính xác vị trí tìm kiếm. Việc đào tìm chủ yếu thực hiện bằng phương pháp thủ công, thận trọng, bảo đảm giữ nguyên mối liên hệ giữa hài cốt, di vật và vị trí phát hiện.
Trung tá Trần Quốc Thịnh cho biết thêm, tại khu căn cứ này, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã xác định 3 vị trí có hài cốt liệt sĩ với 5 phần mộ nằm cách nhau không xa. Sau khi cất bốc, Đội đã xác định được 4 hài cốt là nam, 1 hài cốt nghi là nữ do phát hiện có đôi bông tai. Tất cả hài cốt liệt sĩ đều chưa xác định được danh tính, được đưa về địa phương để thông báo đến người thân, qua đó, chờ lấy mẫu xét nghiệm ADN.
Thời gian tới, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Khánh Hòa tiếp tục trở lại khu vực căn cứ cách mạng CK35 mở rộng phạm vi tìm kiếm và hy vọng sớm đưa hết các liệt sĩ đã hy sinh tại đây về với gia đình, đồng đội.
Đến "địa chỉ đỏ" miền biển
Xã Phước Dinh nằm ở phía Đông Nam tỉnh Khánh Hòa (trước đây thuộc tỉnh Ninh Thuận cũ). Đây là địa phương vùng ven biển, có truyền thống cách mạng kiên cường, nơi quân và dân luôn hết lòng vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Ông Nguyễn Đức Hạnh (sinh 1944, ở xã Phước Dinh), cựu chiến binh xã Phước Dinh cho biết, Phước Dinh là "địa chỉ đỏ" cách mạng. Địa bàn xã có các khu di tích lịch sử và căn cứ kháng chiến quan trọng, cùng với đó là khu tưởng niệm di tích lịch sử Ấp Nam. Đặc biệt, Phước Dinh là quê hương của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Nguyễn Tiệm (tức Nguyễn Văn Phi, sinh năm 1937, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 314 biệt động).
Theo Ban Chỉ huy Quân sự xã Phước Dinh, trong các cuộc kháng chiến, quân và dân Phước Dinh đã lập nhiều thành tích xuất sắc, chịu nhiều hy sinh mất mát nhưng người dân luôn hết lòng vì cách mạng. Thanh niên tham gia dân công, tải đạn, tiếp tế lương thực; người già, phụ nữ cùng du kích chống lại các cuộc càn quét. Vùng đất Phước Dinh đã trở thành "hàng rào thép" vững chắc, bảo vệ cách mạng, ghi dấu những hy sinh to lớn với 37 Mẹ Việt Nam Anh hùng, 252 liệt sĩ và cùng 408 gia đình có công với cách mạng.
Tuy nhiên, những con số ấy không nói lên tất cả, bởi vẫn còn không ít các liệt sĩ khác đã hy sinh nhưng đến nay chưa được tìm thấy. Cụ thể như câu chuyện về 11 liệt sĩ bị chôn tập thể tại đây thời kháng chiến chống thực dân Pháp, đến nay mới xác định danh tính bước đầu của 1 liệt sĩ. Hay câu chuyện về những liệt sĩ mà thân nhân đã tìm kiếm nhưng chưa có tin tức hoặc dấu vết.
Theo Đại tá Võ Văn Viên, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, đơn vị rất mong nhận được nguồn tin từ người dân về những chứng tích lịch sử, ngôi mộ liệt sĩ để phối hợp và xác thực thông tin. Cụ thể, từ nguồn tin của nhân dân, đơn vị chức năng đã khai quật, cất bốc được 5 hài cốt liệt sĩ tại căn cứ cách mạng CK35 mới đây.
Trong ngày 6/10, qua khảo sát, xác minh thực địa và đối chiếu hồ sơ, sơ đồ, tọa độ, biên bản cùng các tài liệu liên quan, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa đã xây dựng kế hoạch tổ chức quy tập 4 hài cốt liệt sĩ tại các địa điểm khác nhau trên địa bàn xã Phước Dinh. Các liệt sĩ được xác định hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đã xác định được danh tính, chuẩn bị đưa về an nghỉ cùng đồng đội tại nghĩa trang.
Ông Trần Văn Nhường (ở thôn Long Bình, xã Phước Dinh) phấn khởi cho biết, trong các cuộc kháng chiến, gia đình, dòng họ ông đã tích cực tham gia cách mạng. Người đầu tiên là cụ Trần Đó (sinh 1917, nguyên quán thôn Long Bình, Phước Tân, Ninh Hải, Thuận Hải), là đội viên du kích xã - Đơn vị xã Thuận Tâm, tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp và đã hy sinh ngày 15/12/1949 tại thôn Long Bình. Hôm nay, gia đình rất vui mừng khi Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh tìm thấy và cất bốc, chuẩn bị đưa hài cốt cụ về nghĩa trang an táng.
Trung tá Trần Quốc Thịnh, Phó đội trưởng Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa) cho biết, Đội sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập tại các xã Vĩnh Hải, Thuận Bắc...
Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ triển khai thuận lợi, hiệu quả, bảo đảm tiến độ đợt cao điểm 500 ngày đêm nhờ có sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, trong đó nguồn thông tin từ nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự chung tay của người dân sẽ góp phần đưa những người con đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc trở về với gia đình, đồng đội, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và nhân dân.
