Hoạt động không chỉ góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ giám định, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ mà còn thắp lên hy vọng cho nhiều gia đình sau hàng chục năm mong mỏi tìm lại người thân.
Ghi nhận của phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, tại hội trường xã Tân An Hội, đông đảo thân nhân liệt sĩ đã có mặt từ sớm để thực hiện lấy mẫu sinh phẩm ADN. Nhiều người tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút nhưng vẫn cố gắng đến điểm thu nhận mẫu với mong muốn tìm được thông tin về những người thân đã hy sinh trong chiến tranh.
Với họ, mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận hôm nay không đơn thuần là một thủ tục hành chính mà còn gửi gắm niềm hy vọng tìm lại người thân, biết được nơi an nghỉ của những người đã nằm xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngồi chờ đến lượt lấy mẫu, ông Đào Văn Đức (80 tuổi) cho biết, gia đình ông đã nhiều năm tìm kiếm người anh ruột là liệt sĩ, hy sinh năm 1967 tại Đồng Lớn, huyện Củ Chi cũ, nhưng đến nay vẫn chưa có thông tin về phần mộ.
“Tôi đến đây lấy mẫu ADN với mong muốn tìm lại anh ruột. Những năm qua, gia đình đã đi tìm nhiều nơi nhưng không biết anh được chôn cất ở đâu, cũng không có thông tin cụ thể. Tôi chỉ mong sao tìm lại được người thân”, ông Đức xúc động chia sẻ.
Cùng chung mong mỏi, bà Đặng Thị Xướng (79 tuổi) đến điểm thu nhận mẫu với hy vọng tìm được anh ruột là liệt sĩ Văn Bá Trợ, hy sinh năm 1968. Theo bà Xướng, gia đình hiện đã tìm được hài cốt một người là liệt sĩ Văn Bá Giúp, nhưng tung tích liệt sĩ Văn Bá Trợ vẫn chưa được xác định.
Sau nhiều năm chờ đợi, việc được hướng dẫn lấy mẫu sinh phẩm ADN khiến bà thêm hy vọng về ngày tìm lại người thân. Bà bày tỏ sự cảm ơn đối với lực lượng Công an đã tận tình hướng dẫn, hỗ trợ các gia đình thực hiện quy trình thu nhận mẫu.
Cũng có mặt tại hội trường, bà Nguyễn Thị Đạt (69 tuổi, ngụ xã Tân An Hội) được con trai là anh Lê Hữu Tấn đưa đến lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ tìm kiếm người cậu là liệt sĩ Nguyễn Văn Rận (Tắc), thuộc đơn vị K17 Sài Gòn - Gia Định, hy sinh ngày 5/5/1968.
Anh Tấn cho biết, từ khi bà ngoại qua đời, gia đình tiếp tục hành trình tìm kiếm người cậu nhưng chưa có kết quả. Nhiều năm qua, cứ đến dịp 27/7, gia đình lại tìm đến các nghĩa trang liệt sĩ, tra cứu thông tin trên mạng và liên hệ nhiều nơi với hy vọng tìm được phần mộ.
“Mẹ tôi kể ngày trước từng được bà ngoại dẫn đi xe bò đến cánh Đồng Lớn ở Trung Lập Hạ, huyện Củ Chi cũ, để thăm cậu tại nhà một người dân cưu mang. Trước khi đi, cậu nói có thể lâu lắm mới trở về. Đúng một tháng sau thì xảy ra cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ đó, gia đình không còn gặp lại cậu nữa”, anh Tấn kể.
Theo anh Tấn, việc được tham gia lấy mẫu ADN lần này mang lại hy vọng mới cho gia đình sau gần 50 năm tìm kiếm. Anh mong muốn mẫu sinh phẩm của mẹ sẽ được đối chiếu, qua đó có thể xác định danh tính người cậu và giúp các gia đình khác tìm lại thân nhân.
“Một người thân là một giọt máu của gia đình. Những người đã hy sinh để đất nước có được độc lập hôm nay xứng đáng được tìm lại tên tuổi, được trở về với gia đình. Nếu lần này chưa có kết quả, gia đình tôi vẫn tiếp tục hành trình tìm kiếm”, anh Tấn chia sẻ.
Chia sẻ với phóng viên, Thiếu tá Trần Đình Long, cán bộ Công an xã Tân An Hội, cho biết trong ngày 16/11, Công an xã phối hợp với Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) Công an TP Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với 210 trường hợp thân nhân liệt sĩ trên địa bàn.
Trong buổi sáng, lực lượng chức năng đã thu nhận mẫu của 139 trường hợp; số còn lại tiếp tục được thực hiện trong buổi chiều. Đối với 16 trường hợp thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức khỏe yếu, gặp khó khăn trong đi lại, các đơn vị phối hợp tổ chức thu nhận mẫu tại nhà, phấn đấu hoàn thành 100% số lượng đăng ký.
Theo Thiếu tá Trần Đình Long, quá trình rà soát, thu thập thông tin gặp một số khó khăn do nhiều thân nhân liệt sĩ đã đi làm ăn xa, trong khi một số gia đình không còn nắm rõ lai lịch, thông tin về người đã hy sinh vì thời gian chiến tranh đã lùi xa. Để khắc phục, lực lượng Công an cơ sở đã phân công cảnh sát khu vực trực tiếp đến từng hộ dân, gặp gỡ từng thân nhân để xác minh, bổ sung thông tin và vận động người dân tham gia lấy mẫu.
“Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Việc xác định được danh tính liệt sĩ không chỉ giúp gia đình phần nào vơi đi nỗi đau, mong mỏi kéo dài nhiều năm mà còn thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì đất nước”, Thiếu tá Trần Đình Long nhấn mạnh.
Theo Công an TP Hồ Chí Minh, đợt 2 thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính được triển khai từ ngày 12 đến 17/11/2026 tại ba điểm thu nhận tập trung, gồm: Hội trường UBND phường Thủ Dầu Một (số 1 Quang Trung, phường Thủ Dầu Một) phục vụ khu vực Bình Dương cũ; hội trường UBND phường Bà Rịa (đường Lê Duẩn, phường Bà Rịa) phục vụ khu vực Vũng Tàu cũ; hội trường UBND phường Phú Nhuận (số 159 Nguyễn Văn Trỗi, phường Phú Nhuận) phục vụ khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh cũ.
Qua rà soát, toàn TP Hồ Chí Minh có 6.927 thân nhân liệt sĩ đăng ký thu mẫu trong đợt này. Đối tượng ưu tiên là thân nhân theo dòng họ ngoại, gồm mẹ đẻ, bà ngoại ruột; anh, chị, em cùng mẹ đẻ; bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái liệt sĩ và con ruột của liệt sĩ nữ. Mỗi liệt sĩ được đăng ký tối đa hai thân nhân tham gia lấy mẫu.
Bên cạnh ba điểm thu nhận tập trung, Công an TP Hồ Chí Minh bố trí thêm ba tổ công tác lưu động đến tận nhà thu nhận mẫu đối với những trường hợp người cao tuổi, sức khỏe yếu, hoàn cảnh khó khăn hoặc không có khả năng đi lại.
Đại tá Ngô Xuân Thọ, Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, đây là đợt thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thứ hai trong năm 2026. Công an Thành phố phối hợp với Sở Nội vụ và UBND 168 phường, xã, đặc khu tổ chức rà soát, xác minh thông tin thân nhân liệt sĩ, đồng thời triển khai các điểm thu nhận mẫu trên toàn địa bàn.
Theo Đại tá Ngô Xuân Thọ, lực lượng chức năng đã thành lập nhiều tổ công tác tiến hành rà soát, xác minh trước thời điểm triển khai đợt thu mẫu nhằm hạn chế bỏ sót các trường hợp thân nhân đủ điều kiện tham gia. Đối với những người chưa liên lạc được hoặc gặp khó khăn trong việc di chuyển, Công an Thành phố tiếp tục tìm cách xác minh, hỗ trợ đưa đón và tổ chức lấy mẫu tại nhà.
“Chúng tôi quyết tâm hoàn thành việc thu nhận mẫu đối với 6.927 thân nhân liệt sĩ đã đăng ký. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng để đưa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ công tác đối sánh ADN, tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, giúp các anh trở về với gia đình, người thân”, Đại tá Ngô Xuân Thọ cho biết.
Hoạt động thu nhận mẫu ADN lần này là một trong những nội dung triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” của Ban Chỉ đạo quốc gia và kế hoạch cao điểm của Bộ Công an. Trước đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 về rà soát, cập nhật thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Công an TP Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan tổ chức thu nhận mẫu, ứng dụng khoa học, công nghệ giám định ADN gắn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Đề án 06. Kết quả giám định, đối sánh sẽ góp phần xác định danh tính các hài cốt liệt sĩ đang được quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước.