Với nhiều gia đình, sau hàng chục năm mòn mỏi tìm kiếm, mỗi mẫu ADN được lấy hôm nay là thêm một hy vọng tìm thấy người thân, đưa các anh trở về với gia đình.
Thêm hy vọng sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi
Từ sáng sớm 12/11, tại hội trường UBND phường Phú Nhuận (TP Hồ Chí Minh), đông đảo thân nhân liệt sĩ đã có mặt để cung cấp thông tin, thực hiện lấy mẫu sinh phẩm ADN. Nhiều người mang theo di ảnh, giấy báo tử và những tài liệu còn lưu giữ về người thân với mong muốn góp thêm dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Ông Đoàn Việt Bắc (sinh năm 1956, ngụ tại TP Hồ Chí Minh) cùng người thân đến điểm lấy mẫu với hy vọng tìm được anh trai là liệt sĩ Đoàn Công Trung - người đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ nhưng đến nay gia đình vẫn chưa biết nơi an nghỉ.
Ông Bắc kể, năm 1971, khi mới 17 tuổi, anh Trung tình nguyện nhập ngũ. Khi ấy, ông mới 15 tuổi và vẫn nhớ rõ ngày tiễn anh lên đường. Không ai trong gia đình nghĩ rằng đó cũng là lần cuối cùng hai anh em gặp nhau.
Sau khi anh Trung nhập ngũ, gia đình không còn nhận được tin tức liên lạc. Đến năm 1978, gia đình mới nhận được tin anh hy sinh. Theo thông tin đơn vị cung cấp, anh Trung thuộc binh chủng pháo binh, hy sinh khi cùng đơn vị di chuyển đến khu vực Suối Tre (Đồng Nai) do xe pháo gặp mìn của lực lượng Fulro. Dù đã biết địa điểm hy sinh, gia đình vẫn chưa xác định được phần mộ của anh.
“Lúc 15 tuổi, tôi tiễn anh trai lên đường nhập ngũ. Không ai trong gia đình nghĩ rằng đó cũng là lần cuối cùng anh em tôi gặp nhau. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, tôi vẫn hy vọng có thể tìm được anh nhờ kết quả đối chiếu ADN”, ông Bắc chia sẻ.
Cùng chung mong mỏi ấy, bà Trần Thị Hạc và bà Trần Thị Kim Thoa đã tìm đến điểm thu nhận mẫu để cung cấp thông tin, lấy mẫu sinh phẩm ADN phục vụ tìm kiếm anh trai là liệt sĩ Trần Quốc Hưng, hy sinh tại chiến trường miền Đông Nam Bộ năm 1970.
Bà Hạc cho biết, gia đình nhận được giấy báo tử vào năm 1975 nhưng đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ của anh. Cha mẹ và nhiều người thân trong gia đình lần lượt qua đời, hiện chỉ còn hai chị em bà tiếp tục hành trình tìm kiếm.
“Chúng tôi mong muốn tìm được nơi an nghỉ của anh trai để đưa anh trở về với gia đình, quê hương. Qua thông tin trên báo chí về chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, hai chị em đã chủ động đến đăng ký lấy mẫu với hy vọng có thể tìm được thông tin về anh”, bà Hạc chia sẻ.
Bà Trần Thị Kim Thoa cũng bày tỏ, việc được tham gia lấy mẫu ADN là niềm mong mỏi lớn đối với gia đình. Khi cha mẹ và những người thân từng biết về liệt sĩ đều đã qua đời, hai chị em bà càng hy vọng kết quả đối chiếu ADN sẽ giúp tìm được anh trai sau nhiều năm chờ đợi.
Với bà Đinh Thị Hạnh (sinh năm 1946, ngụ phường Tân Hưng), hành trình tìm kiếm anh trai là liệt sĩ Đinh Nguyên Hà cũng đã kéo dài nhiều thập kỷ. Lần cuối gia đình gặp ông Hà là khoảng năm 1963, khi ông từ miền Nam ra Thanh Hóa tập huấn rồi tranh thủ về thăm nhà một ngày trước khi tiếp tục vào Nam chiến đấu.
Đến năm 1972, gia đình nhận được giấy báo tử nhưng không có thông tin cụ thể về nơi hy sinh, an táng. Sau ngày đất nước thống nhất, một đồng đội của ông Hà trở về kể lại hoàn cảnh hy sinh, giúp gia đình có thêm thông tin nhưng việc tìm kiếm hài cốt vẫn chưa có kết quả.
Bà Hạnh cho biết, gia đình đã trải qua nhiều lần tìm kiếm nhưng vẫn chưa tìm được phần mộ. Bà mong đợt thu nhận mẫu ADN lần này sẽ mở ra cơ hội xác định nơi an nghỉ của anh trai, để những người thân đã khuất từng dành nhiều công sức tìm kiếm cũng được yên lòng.
“Nếu tìm được hài cốt của anh, gia đình sẽ rất yên lòng, nhất là những người thân đã khuất - những người từng dành nhiều công sức tìm kiếm anh trước đây”, bà Hạnh xúc động nói.
6.927 thân nhân tham gia đợt thu nhận mẫu ADN
Theo Công an TP Hồ Chí Minh, đợt 2 thu nhận mẫu sinh phẩm ADN được triển khai từ ngày 12 đến 17/11/2026 tại ba điểm: Hội trường UBND phường Thủ Dầu Một (số 1 Quang Trung, phường Thủ Dầu Một) phục vụ khu vực Bình Dương cũ; hội trường UBND phường Bà Rịa (đường Lê Duẩn, phường Bà Rịa) phục vụ khu vực Vũng Tàu cũ; hội trường UBND phường Phú Nhuận (số 159 Nguyễn Văn Trỗi, phường Phú Nhuận) phục vụ khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh cũ.
Qua rà soát, toàn Thành phố có 6.927 thân nhân liệt sĩ đăng ký thu mẫu trong đợt này. Đối tượng ưu tiên là thân nhân liệt sĩ theo dòng họ ngoại, gồm: mẹ đẻ, bà ngoại ruột; anh, chị, em cùng mẹ đẻ; bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái liệt sĩ và con ruột của liệt sĩ nữ. Mỗi liệt sĩ được đăng ký tối đa hai thân nhân tham gia lấy mẫu.
Ngoài ba điểm thu mẫu tập trung, Công an TP Hồ Chí Minh cũng bố trí ba tổ lưu động đến tận nhà thu nhận mẫu đối với những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc không thể đi lại.
Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, cho biết: "Việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính là hoạt động có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm và sự tri ân của các thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc".
Theo Đại tá Trần Hồng Minh, hiện vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa xác định được danh tính, nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm nhưng chưa biết phần mộ người thân đang ở đâu. Mỗi phần mộ liệt sĩ chưa có tên không chỉ là nỗi đau của gia đình mà còn là trách nhiệm của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.
Hoạt động thu nhận mẫu ADN lần này là một trong những nội dung triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” của Ban Chỉ đạo quốc gia và kế hoạch cao điểm của Bộ Công an. Trước đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 về rà soát, cập nhật thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Công an Thành phố chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan tổ chức thu nhận mẫu, ứng dụng khoa học, công nghệ giám định ADN gắn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Đề án 06, phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước.
Đại tá Trần Hồng Minh cho biết, lực lượng chức năng phấn đấu thu nhận mẫu đạt tối thiểu 70% số thân nhân đủ điều kiện. Quá trình lấy mẫu được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, đúng đối tượng, đúng quy trình, bảo đảm an toàn sinh phẩm và bảo mật thông tin cá nhân.
Đồng thời, các địa phương được yêu cầu tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ, bố trí phân luồng hợp lý, hạn chế thời gian chờ đợi; phối hợp tổ chức đưa đón những trường hợp khó khăn. Ngành y tế bố trí lực lượng tại các điểm thu mẫu để kịp thời xử lý những tình huống phát sinh về sức khỏe.
“Mỗi mẫu ADN được thu nhận là thêm một cơ hội để xác định danh tính liệt sĩ, đưa các anh trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm, tình cảm và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì đất nước”, Đại tá Trần Hồng Minh nhấn mạnh.
