Theo Nikkei Asia ngày 7/4, sự phát triển của công nghệ xe tự lái đang làm thay đổi cấu trúc của ngành công nghiệp ô tô, nơi các nhà sản xuất xe lâu nay giữ vai trò trung tâm. Các công ty công nghệ ngày càng tham gia sâu vào những khâu trước đây chủ yếu thuộc về các hãng xe, từ chip, phần mềm, hệ thống điều khiển đến nền tảng AI.
Tại một sự kiện công nghệ tổ chức ở San Jose hồi tháng 3, Nvidia công bố hàng loạt đối tác mới, trong đó có Nissan Motor, Isuzu Motors, BYD và Geely Auto. Các hãng này sẽ sử dụng nền tảng tích hợp của Nvidia để phát triển xe tự hành cấp độ 4, tức phương tiện có thể tự thực hiện nhiệm vụ lái xe trong những điều kiện nhất định mà không cần con người can thiệp.
Nền tảng Alpamayo của Nvidia kết hợp chất bán dẫn, cảm biến và AI tạo sinh, cho phép phương tiện xử lý những tình huống phức tạp như đèn giao thông gặp sự cố hoặc điều kiện giao thông bất thường. Việc phát triển nền tảng theo hướng mở nhằm thu hút thêm nhà sản xuất và đối tác, qua đó mở rộng hệ sinh thái công nghệ xe tự hành.
Ông Jensen Huang, CEO Nvidia, dự báo trong tương lai có thể có tới 1 tỷ xe tự hành lưu thông trên đường. Nvidia cũng cho biết sẽ hợp tác với Uber để triển khai dịch vụ robotaxi tại tối đa 28 thành phố lớn trên thế giới vào năm 2028. Điều này cho thấy các công ty công nghệ không chỉ cung cấp linh kiện mà đang hướng tới tham gia cả quá trình đưa xe tự hành vào hoạt động thực tế.
AI trở thành năng lực cốt lõi của xe
Tesla cũng đang chuyển trọng tâm sang mô hình robotaxi, đồng thời tiếp tục phát triển hệ thống tự lái dựa trên camera và AI. Công ty dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt phương tiện dành cho robotaxi từ tháng 4/2026 và mở rộng hoạt động tại 7 thành phố ở Mỹ. Tesla cũng có kế hoạch xây dựng các nhà máy sản xuất chip chuyên dụng cho xe tự hành.
Sự cạnh tranh giữa Nvidia và Tesla phản ánh một thay đổi quan trọng trong công nghệ xe tự lái: năng lực xử lý AI và sức mạnh tính toán ngày càng trở thành thành phần cốt lõi của phương tiện. Các hệ thống mới hướng tới khả năng để AI đảm nhiệm nhiều khâu, từ nhận biết môi trường xung quanh, dự đoán tình huống đến ra quyết định và điều khiển xe.
Trong khi đó, tại Trung Quốc, Huawei đã tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển phương tiện, tận dụng thế mạnh về chip và hệ thống điều khiển điện tử. Sự tham gia của những doanh nghiệp công nghệ lớn cho thấy ranh giới giữa nhà sản xuất ô tô và công ty công nghệ đang ngày càng thu hẹp.
Các hãng xe truyền thống vì thế cũng tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ. Nissan dự kiến tích hợp mô hình AI của Wayve Technologies vào hệ thống hỗ trợ lái thế hệ mới từ năm tài chính 2027. Uber trong khi đó đã hợp tác với Rivian Automotive và lên kế hoạch mua tới 50.000 xe tự hành trước năm 2031.
Theo ông Tang Jin, chuyên gia nghiên cứu cao cấp của Mizuho Bank, các hãng xe truyền thống có thể gặp bất lợi về chi phí và tốc độ phát triển khi vẫn phải duy trì những hệ thống sản xuất dựa trên động cơ đốt trong. Trong khi đó, các công ty công nghệ có thể tập trung nguồn lực vào phần mềm, AI và năng lực tính toán.
Từ xe thông minh đến hệ sinh thái công nghệ
Tuy nhiên, xe tự lái vẫn chưa thể nhanh chóng trở thành phương tiện phổ biến ở mọi nơi. Chi phí phát triển và vận hành còn cao, trong khi các quốc gia phải xây dựng những quy định phù hợp với phương tiện có khả năng tự ra quyết định. Các vấn đề về an toàn, trách nhiệm khi xảy ra sự cố và khả năng hoạt động trong những điều kiện giao thông khác nhau cũng cần được giải quyết trước khi mở rộng trên diện rộng.
Với Việt Nam, sự phát triển của xe tự hành có thể được nhìn trong mối liên hệ rộng hơn với quá trình phát triển phương tiện giao thông thông minh và công nghiệp công nghệ cao. Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xác định AI, bán dẫn và các công nghệ chiến lược là những lĩnh vực cần được thúc đẩy, đồng thời nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng, dữ liệu và năng lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ.
Trong lĩnh vực giao thông, việc đưa công nghệ tự hành vào thực tế cũng đòi hỏi sự kết hợp giữa doanh nghiệp công nghệ, nhà sản xuất phương tiện, hạ tầng giao thông và cơ quan quản lý. Khi AI ngày càng đảm nhận nhiều chức năng trên phương tiện, năng lực làm chủ phần mềm, cảm biến, chip và hệ thống điều khiển sẽ trở thành một phần quan trọng của năng lực công nghiệp.
Cuộc đua xe tự lái vì thế không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa các mẫu xe hay thương hiệu ô tô. Đây còn là cuộc đua về AI, bán dẫn, dữ liệu và khả năng kết nối những công nghệ này thành một hệ thống có thể vận hành an toàn trong thực tế.
