Ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, để củng cố y tế cơ sở, một giải pháp có tính nền tảng là không để bất kỳ trạm y tế xã, phường nào hoạt động đơn lẻ, mà đặt trạm trong một mạng lưới chuyên môn thống nhất, gắn kết trực tiếp với các bệnh viện của Thành phố.
Người dân khám sức khoẻ tại Trạm y tế phường Hiệp Bình.
Theo đó, mỗi bệnh viện được phân công gắn kết và đồng hành thường xuyên với một số trạm y tế. Đây không chỉ là quan hệ “tuyến trên hỗ trợ tuyến dưới” theo cách truyền thống, mà trở thành mối quan hệ chuyên môn thường xuyên, hai chiều và có trách nhiệm; cùng chia sẻ nhân lực, năng lực chuyên môn và trách nhiệm chăm sóc sức khỏe người dân trên địa bàn.
Theo ông Tăng Chí Thượng, sự gắn kết này có thể được cụ thể hóa bằng ba cơ chế. Thứ nhất, kết nối chuyên môn thường xuyên giữa bệnh viện và trạm y tế. Mỗi trạm y tế cần xác định rõ bệnh viện là đơn vị đồng hành.
Bác sĩ tại trạm có thể thường xuyên hội chẩn, xin ý kiến chuyên khoa, tư vấn xử trí và chuyển người bệnh khi cần thiết. Cần đẩy mạnh hội chẩn, tư vấn từ xa và xây dựng các đầu mối chuyên môn cụ thể để đưa năng lực của bệnh viện đến trạm y tế, thay vì khi gặp trường hợp khó là chuyển người dân lên bệnh viện.
Thứ hai, đưa bác sĩ bệnh viện tham gia vào chăm sóc sức khỏe ban đầu. Có thể tổ chức luân phiên bác sĩ từ bệnh viện về trạm y tế theo kế hoạch, ưu tiên các chuyên khoa có nhu cầu cao như nội khoa, nhi khoa, sản phụ khoa, tim mạch, nội tiết, lão khoa...
Theo Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, bác sĩ bệnh viện về trạm không chỉ khám bệnh, mà còn phối hợp với nhân viên y tế cơ sở quản lý bệnh không lây nhiễm, theo dõi người cao tuổi, quản lý người có nguy cơ, khám sức khỏe, tư vấn dự phòng và đào tạo tại chỗ cho nhân viên trạm; qua đó từng bước hình thành cách tiếp cận mới: bác sĩ bệnh viện không chỉ có trách nhiệm với người bệnh khi họ đến bệnh viện, mà còn cùng tham gia chăm sóc sức khỏe cộng đồng ngay tại nơi người dân sinh sống.
Thứ ba, gắn hỗ trợ chuyên môn với hỗ trợ quản trị và phát triển đội ngũ lãnh đạo trạm y tế. Đối với những trạm y tế chưa có Giám đốc hoặc còn hạn chế về năng lực quản trị, có thể biệt phái có thời hạn các bác sĩ thuộc diện quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý hoặc đang tham gia công tác quản trị khoa, phòng tại bệnh viện về giữ chức vụ Giám đốc trạm y tế. Thời gian biệt phái có thể từ 3 - 5 năm, để cán bộ có điều kiện trải nghiệm quản trị y tế cơ sở, tổ chức lại hoạt động của trạm và tạo ra những thay đổi bền vững.
Theo ông Tăng Chí Thượng, đây cũng có thể là giai đoạn đào tạo, thử thách và tích lũy kinh nghiệm quản lý đối với nguồn cán bộ lãnh đạo của ngành y tế trong tương lai. Cùng với đó, cần có cơ chế đánh giá kết quả và chính sách sử dụng, bố trí cán bộ phù hợp sau thời gian biệt phái.
Đặc biệt, khi một bác sĩ bệnh viện được biệt phái về làm Giám đốc trạm y tế, mối liên kết với bệnh viện cử đi cần tiếp tục được tăng cường. Bệnh viện trở thành “hậu phương” chuyên môn của trạm, hỗ trợ nhân lực, đào tạo, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật và tiếp nhận người bệnh khi vượt quá khả năng của y tế cơ sở.
Theo ông Tăng Chí Thượng, mục tiêu cuối cùng không phải biến trạm y tế thành một “bệnh viện thu nhỏ” mà là đưa năng lực của cả hệ thống y tế đến gần người dân hơn. Trạm y tế vẫn thực hiện chức năng cốt lõi của y tế ban đầu, trong khi phía sau mỗi trạm có bệnh viện đồng hành, hỗ trợ khi cần thiết. Đây cũng là hướng cụ thể hóa mô hình y tế đa tầng theo hướng liên thông. Tầng y tế ban đầu, tầng điều trị cơ bản và tầng điều trị chuyên sâu được kết nối trong một mạng lưới thống nhất, cùng chia sẻ trách nhiệm chăm sóc sức khỏe người dân.