Bà P.T.O., 70 tuổi, ngụ phường Bến Thành, đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 (chi nhánh Sài Gòn) kiểm tra sức khỏe trong chương trình khám sức khỏe toàn dân theo chủ trương của TP Hồ Chí Minh. Trong quá trình thăm khám, bà O. cho biết thời gian gần đây thỉnh thoảng nhìn mờ khi đọc sách và dễ chói mắt khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh.
Bà O. được bác sĩ tư vấn thực hiện khám chuyên sâu tại chuyên khoa Mắt để đánh giá toàn diện tình trạng thị lực. Kết quả khám cho thấy, thị lực sau chỉnh kính của cả 2 mắt đều đạt 8/10. Sau khi được nhỏ thuốc giãn đồng tử, bà được khám bằng đèn sinh hiển vi.
Qua thăm khám, mắt phải bà O. không ghi nhận bất thường; các kết quả kiểm tra cũng không phát hiện thêm bệnh lý nào khác về mắt hay các bất thường toàn thân liên quan. Tuy nhiên, qua quan sát, bác sĩ phát hiện tại mắt trái bà O. có các đốm mờ với nhiều màu sắc lấp lánh bên trong thủy tinh thể.
Thạc sĩ bác sĩ nội trú Trần Công Danh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 xác định đây là trường hợp đục thủy tinh thể hình cây thông Noel (Christmas Tree Cataract) - một dạng đục thủy tinh thể hiếm gặp với đặc trưng là các tinh thể hình kim đa sắc phân bố ở lớp vỏ sâu và nhân trước của thủy tinh thể, tạo nên hình ảnh tựa như những ánh đèn nhiều màu sắc trang trí trên cây thông Noel. Đặc biệt, màu sắc của các tinh thể có thể thay đổi tùy theo góc chiếu của ánh sáng từ đèn sinh hiển vi.
Do thị lực của bà P.T.O. hiện vẫn được bảo tồn tốt và chưa ảnh hưởng đến các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, bác sĩ chưa chỉ định can thiệp điều trị. Thay vào đó, bà P.T.O. được tư vấn theo dõi định kỳ và tái khám đúng hẹn để đánh giá diễn tiến của bệnh, từ đó có phương án xử trí phù hợp khi cần thiết.
Theo bác sĩ, đục thủy tinh thể hình cây thông Noel là một dạng đục thủy tinh thể hiếm gặp, đặc trưng bởi sự xuất hiện của các tinh thể nhỏ hình kim có khả năng phản chiếu ánh sáng cao. Khi quan sát dưới đèn sinh hiển vi, các tinh thể này có thể ánh lên nhiều màu sắc khác nhau như đỏ, xanh lá cây, vàng, xanh dương hoặc hồng, tạo nên hình ảnh giống những dây đèn trang trí trên cây thông Noel.
Tương tự các dạng đục thủy tinh thể khác, đục thủy tinh thể hình cây thông Noel thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như nhìn mờ tăng dần, chói mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng, khó nhìn vào ban đêm, giảm chất lượng thị lực.
Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ ảnh hưởng của bệnh đối với thị lực và chất lượng cuộc sống. Nếu thị lực vẫn còn tốt và chưa ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh chỉ cần theo dõi định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi đục thủy tinh thể tiến triển làm suy giảm thị lực đáng kể, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả và triệt để.
Hiện nay, nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy bệnh có thể liên quan đến quá trình lão hóa của thủy tinh thể, sự phân hủy protein bất thường, một số ít trường hợp được ghi nhận có liên quan đến chứng loạn dưỡng cơ Myotonic.
Bác sĩ Danh khuyến cáo, người dân, đặc biệt từ 50 tuổi trở lên hoặc có các yếu tố nguy cơ về mắt, nên khám mắt định kỳ. Việc thăm khám giúp phát hiện các bất thường về mắt ngay cả khi triệu chứng chưa biểu hiện rõ, từ đó có kế hoạch theo dõi và điều trị phù hợp. Khi xuất hiện các biểu hiện như nhìn mờ, chói mắt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc khó nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Mắt để được đánh giá.
Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, tính đến ngày 30/8, Thành phố đã ghi nhận 3.716.955 người được khám sức khoẻ, đạt 29,1% dân số, đã có 3.515.514 người được lập hồ sơ sức khỏe điện tử; 74/168 phường, xã, đặc khu đạt từ 30% trở lên, trong đó 22 địa phương đã vượt mốc 50%.
