Những nút thắt cần tháo gỡ
Những năm qua, việc chăm lo chỗ ở cho người dân là nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” của Đảng và Nhà nước.
Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, trong bốn tháng đầu năm 2026, công tác phát triển nhà ở xã hội đã có những bước tiến tốt. Cả nước đã khởi công thêm 40 dự án với quy mô 36.590 căn hộ. Tính gộp lại, chúng ta đã có 226 dự án đang triển khai với tổng số 228.725 căn. Con số này vượt xa chỉ tiêu đề ra ban đầu, đạt mức 144%. Đã có 25 địa phương làm tốt khi khởi công đủ và vượt mức kế hoạch năm.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn tồn tại những nhiệm vụ chưa đáp ứng yêu cầu; vẫn còn tình trạng địa phương chưa bố trí ngân sách để đền bù, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng… khiến các dự án khó triển khai được nhanh. Một số tỉnh đã bố trí đất nhưng bố trí ở những nơi xa trung tâm, thiếu kết nối về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Một dự án nhà ở xã hội tại phường Vườn Lài, TP Hồ Chí Minh.
Ngoài ra, việc giải quyết thủ tục hành chính nhiều nơi vẫn còn nhiều vướng mắc, chưa đảm bảo thực hiện theo “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”. Vẫn còn những đơn vị chưa khởi công đủ chỉ tiêu được giao hoặc đã làm lễ khởi công nhưng sau đó lại để dự án “phủ bạt” im lìm. Việc đôn đốc các chủ đầu tư triển khai thực tế hiện đang là một lỗ hổng cần sớm được giải quyết, tránh tình trạng dự án treo.
Giải pháp đồng bộ để hoàn thành mục tiêu
Từ những vấn đề còn tồn tại, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tập trung thực hiện các nhiệm vụ để hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026.
Trong quý 2 năm nay, các tỉnh phải rà soát, kiện toàn lại Ban Chỉ đạo về nhà ở, giúp cho công tác quản lý có đầu mối rõ ràng, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Các địa phương cũng cần đưa chỉ tiêu về nhà ở xã hội vào các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đây không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của ngành xây dựng mà là mục tiêu chung của cả hệ thống chính trị địa phương.
Trong quý 2 năm nay, Bộ Xây dựng yêu cầu rà soát, điều chỉnh và phê duyệt chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026–2030, làm cơ sở triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội; đảo đảm phù hợp với quy hoạch, quỹ đất, nhu cầu dân cư, đặc biệt sau sắp xếp đơn vị hành chính. Với đơn vị địa phương, các tỉnh cần khẩn trương thành lập quỹ nhà ở.
Những dự án đang thi công cần làm việc trực tiếp với chủ đầu tư để ký cam kết về tiến độ. Mục tiêu là phải hoàn thành nhà trước ngày 31/12/2026. Với các công trình có thể hoàn thành một phần, chủ đầu tư được khuyến khích tập trung nguồn lực, sử dụng công nghệ hiện đại để rút ngắn tiến độ thi công.
Bộ cũng yêu cầu các địa phương ưu tiên bố trí những khu đất có vị trí thuận lợi để phát triển nhà ở xã hội, kết nối đồng bộ với hệ thống xe buýt, trường học, bệnh viện... Bên cạnh đó, trong bối cảnh giá xăng dầu và vật liệu xây dựng biến động, các tỉnh cần thường xuyên cập nhật giá thị trường, tính toán đúng chi phí, kiểm soát trượt giá.
Về phía cơ quan quản lý, Sở Xây dựng được giao là cơ quan đầu mối, theo dõi sát sao các dự án. Các thủ tục giấy tờ phải được ưu tiên để giải quyết nhanh chóng. Bộ Xây dựng cũng lưu ý cần thường xuyên triển khai công tác kiểm tra, thanh tra để đảm bảo trình tự thủ tục, mua bán nhà ở xã hội đúng đối tượng, đủ điều kiện.
Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp và làm việc với địa phương để hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội.