Đây là lần đầu tiên công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch của Nhật Bản được chuyển giao toàn diện, độc quyền cho một đơn vị y tế tại Việt Nam. Sự kiện đánh dấu bước tiến trong hợp tác y tế Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời tạo điều kiện để người dân trong nước tiếp cận các công nghệ y học tái tạo mà trước đây thường phải ra nước ngoài để sử dụng.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, các nghị quyết của Trung ương Đảng và Chính phủ đã tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược quốc gia, trong đó có công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến.
Ông Ngô Chí Dũng cho rằng, việc hoàn tất chuyển giao công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch từ Nhật Bản không chỉ đánh dấu bước phát triển trong hợp tác y tế giữa hai nước mà còn góp phần kết nối công nghệ, xây dựng mạng lưới chuyên gia nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Theo công bố, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được Tập đoàn Grandsoul lựa chọn là đối tác độc quyền tại Việt Nam để tiếp nhận, đầu tư và phát triển công nghệ lõi trong lĩnh vực tế bào gốc, tế bào miễn dịch. Đồng thời, phía Nhật Bản cũng chuyển giao toàn diện những kiến thức, kinh nghiệm thực tế trong ứng dụng điều trị ung thư, nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm và chăm sóc nâng cao sức khỏe.
Theo GS.TS Matsuo Yoshinobu, chuyên gia công nghệ cấp cao tại Viện Nghiên cứu Miễn dịch Grandsoul Nara, công nghệ tế bào là lĩnh vực có yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt về chuyên môn và chất lượng. Các sản phẩm tế bào phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí về đặc tính sinh học, độ tinh khiết, tỷ lệ sống, chức năng và tính vô khuẩn. Do đó, việc chuyển giao và vận hành công nghệ đòi hỏi sự đồng bộ về nhân lực, quy trình kỹ thuật, trang thiết bị và quản lý chất lượng.
"Qua quá trình đánh giá, thẩm định toàn diện của các chuyên gia Nhật Bản, Tâm Anh được xác nhận đáp ứng các yêu cầu khắt khe này ở mức rất cao, do đó quá trình tiếp nhận chuyển giao, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ trị liệu tế bào theo các tiêu chuẩn chuyên môn và chất lượng của Nhật Bản đã diễn ra nhanh chóng, về đích vượt trước thời gian dự kiến", GS.TS Matsuo Yoshinobu cho biết.
GS.TS.BS Tạ Thành Văn, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn Trung tâm Y học tái tạo và trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, để hoàn tất việc tiếp nhận công nghệ, hệ thống bệnh viện đã đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện đại và phát triển đội ngũ nhân lực chuyên sâu. Từ năm 2019, đơn vị đã xây dựng và được Bộ Y tế cấp phép hoạt động Ngân hàng mô và máu cuống rốn, đồng thời phát triển Trung tâm Y học tái tạo và trị liệu tế bào.
Theo GS.TS.BS Tạ Thành Văn, việc tiếp nhận công nghệ từ Nhật Bản không chỉ giúp các chuyên gia Việt Nam tiếp cận kỹ thuật tiên tiến mà còn tạo điều kiện để người bệnh trong nước sử dụng các dịch vụ y học tái tạo ngay tại Việt Nam, thuận tiện hơn về thời gian và chi phí so với việc ra nước ngoài điều trị.
Các công nghệ tế bào và tế bào miễn dịch được hai bên lựa chọn chuyển giao là các công nghệ tế bào thế hệ mới, được Tập đoàn Grandsoul Nhật Bản nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trong điều trị và nâng cao sức khỏe được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) phê duyệt và cấp phép ứng dụng chính thức nhiều năm tại Nhật Bản.
Trọng tâm gồm hai nhóm: công nghệ phân lập, nuôi cấy và biệt hóa chọn lọc tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ mô mỡ (Mesenchymal Stem Cells - MSC) và công nghệ phân lập nuôi cấy và biệt hóa chọn lọc tế bào miễn dịch tự nhiên NK (Natural Killer cells) điều trị ung thư.
Theo GS.TS.BS Tạ Thành Văn, liệu pháp tế bào NK có tiềm năng bổ sung thêm một hướng tiếp cận trong chiến lược điều trị ung thư đa mô thức, bên cạnh phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị đích. “Sở hữu công nghệ tế bào miễn dịch NK giúp chúng ta có thêm một vũ khí tối tân, hiện đại hàng đầu thế giới trong chiến lược dự phòng, điều trị ung thư đang gia tăng nhanh tại Việt Nam”, Giáo sư Văn cho biết.
Đối với công nghệ tế bào gốc trung mô MSC, tế bào được lấy từ mô mỡ của chính người bệnh, sau đó trải qua các công đoạn phân lập, xử lý, nuôi cấy và đưa trở lại cơ thể. MSC có khả năng điều hòa đáp ứng miễn dịch, tham gia quá trình sửa chữa mô. Công nghệ này đang được nghiên cứu và phát triển trong nhiều hướng ứng dụng liên quan đến bệnh lý tim mạch, thần kinh, đột quỵ, sa sút trí tuệ, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và chăm sóc da.
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã tiếp nhận công nghệ ứng dụng tế bào gốc trung mô tự thân trong các hướng điều trị bệnh lý thần kinh, sa sút trí tuệ; công nghệ tế bào hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch, bệnh hô hấp, rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường và các bệnh lý miễn dịch, tự miễn. Các công nghệ này dự kiến được triển khai trong toàn hệ thống tại 5 cơ sở ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, liệu pháp miễn dịch đang trở thành một trong những hướng tiến bộ quan trọng của điều trị ung thư hiện đại. Công nghệ này hiện được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong điều trị ung thư, góp phần thay đổi chiến lược điều trị và cải thiện kết quả ở nhiều loại ung thư như ung thư phổi, dạ dày, đại trực tràng, bàng quang, thận, gan, ung thư vú…
Theo chuyên gia, ưu điểm của liệu pháp miễn dịch là khả năng nhận diện và hỗ trợ hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư một cách có chọn lọc. Ở giai đoạn sớm, khi được chỉ định phù hợp và phối hợp với các phương pháp khác, liệu pháp này có thể giúp tăng khả năng phẫu thuật triệt căn, cải thiện thời gian sống còn. Với bệnh nhân ở giai đoạn tiến xa, di căn, liệu pháp miễn dịch có thể giúp kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống.
Y học tái tạo và trị liệu tế bào hiện là một trong những hướng phát triển quan trọng của y học hiện đại, tập trung vào khả năng sửa chữa, phục hồi các tế bào, mô và cơ quan bị tổn thương. Nhật Bản là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này nhờ đầu tư nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế pháp lý và phát triển hệ sinh thái kết nối giữa nghiên cứu khoa học, cơ sở y tế và doanh nghiệp.
Việc hoàn tất chuyển giao công nghệ từ Grandsoul được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực tiếp cận, vận hành và phát triển công nghệ sinh học, y sinh tiên tiến của Việt Nam; đồng thời tạo nền tảng để mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển dịch vụ y tế công nghệ cao và hướng tới thu hút người bệnh quốc tế.
