07:15 18/07/2026

Vì sao sản phẩm AI của một công ty Trung Quốc non trẻ lại gây xáo trộn thị trường?

Ngày 17/7, công ty khởi nghiệp Moonshot AI của Trung Quốc đã ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới, thu hút sự chú ý toàn cầu nhờ năng lực xử lý mạnh mẽ và gây biến động trên thị trường chứng khoán thế giới.

Chú thích ảnh
Mô hinh AI Kimi K3 mới ra mắt của Moonshot. Ảnh: Global Times

Theo The Straits Times, mô hình AI Kimi K3 của công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Bắc Kinh này đạt hiệu suất trên nhiều tiêu chuẩn đánh giá của ngành tương đương các sản phẩm hàng đầu của OpenAI và Anthropic, được xem là bước tiến đáng chú ý đối với một doanh nghiệp còn non trẻ.

Thông tin này đã khiến cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp AI và bán dẫn giảm mạnh do lo ngại các công ty AI Trung Quốc sẽ tạo sức ép cạnh tranh lên những tên tuổi hàng đầu của Mỹ như Anthropic và OpenAI, qua đó có thể làm giảm nhu cầu đối với các nhà cung cấp chip như Nvidia, SK Hynix và Samsung Electronics. Giá cổ phiếu của các doanh nghiệp này đều giảm sau khi Moonshot công bố mô hình mới.

Moonshot được thành lập vào đầu năm 2023 bởi Yang Zhilin, cựu nghiên cứu viên Đại học Thanh Hoa, từng làm việc tại Meta Platforms và Google thuộc Alphabet. Trước khi DeepSeek nổi lên, Yang được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu của ngành AI Trung Quốc.

Là cựu sinh viên Đại học Carnegie Mellon, Yang đã công bố hơn một chục công trình nghiên cứu có ảnh hưởng trong lĩnh vực xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Khi thành lập Moonshot với mục tiêu cạnh tranh cùng OpenAI, ông nhanh chóng nhận được sự hậu thuẫn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm. Giá trị của Moonshot AI nhanh chóng tăng lên khoảng 20 tỷ USD khi chatbot Kimi trở thành một trong những lựa chọn thay thế ChatGPT phổ biến nhất tại Trung Quốc.

Bên cạnh nền tảng học thuật, Yang còn được biết đến là người yêu âm nhạc. Ông đặt tên các phòng họp tại trụ sở công ty theo những ban nhạc yêu thích như Radiohead, Led Zeppelin, Queen và Nirvana.

Các gói đăng ký của Kimi cũng được đặt tên theo các thuật ngữ chỉ nhịp độ trong âm nhạc cổ điển như Adagio, Andante và Moderato. Ban đầu, công ty có tên tiếng Trung là Dark Side of the Moon, lấy cảm hứng từ album nổi tiếng của ban nhạc Pink Floyd.

Theo Bloomberg, Moonshot đang tìm cách huy động tới 2 tỷ USD với mức định giá khoảng 30 tỷ USD, qua đó trở thành một trong những công ty AI có giá trị lớn nhất Trung Quốc.

Nhà phát triển Kimi hiện cũng đang tái cấu trúc hoạt động ở nước ngoài để chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong (Trung Quốc), trong bối cảnh Bắc Kinh siết chặt quản lý các đợt niêm yết ở nước ngoài. Doanh thu định kỳ hằng năm của công ty đã vượt 200 triệu USD vào tháng 4 nhờ nhu cầu gia tăng đối với chatbot và các mô hình ngôn ngữ lớn. Moonshot hiện cung cấp các gói đăng ký theo nhiều cấp độ, đồng thời cung cấp nền tảng AI cho khách hàng doanh nghiệp.

Moonshot cho biết Kimi K3 có thế mạnh nổi bật trong các tác vụ lập trình. Trong khi các công ty AI của Mỹ đang đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng tính toán để phát triển mô hình, trong đó phần lớn dành cho các nhà sản xuất chip, lập trình đang trở thành một trong những lĩnh vực mang lại doanh thu lớn nhất cho các doanh nghiệp như Anthropic và OpenAI trước kế hoạch IPO. Nếu Moonshot cung cấp được một giải pháp cạnh tranh, điều này có thể tạo sức ép đáng kể lên mô hình kinh doanh của các đối thủ.

Các doanh nghiệp AI Trung Quốc cũng đang cạnh tranh bằng chiến lược giá. Theo trang đánh giá hiệu năng Artificial Analysis, chi phí trung bình để thực hiện một tác vụ AI tiêu chuẩn bằng Kimi 2.6 hoặc DeepSeek V4 Flash dao động từ 0,02-0,33 USD, thấp hơn đáng kể so với khoảng 2,75 USD của Claude Fable 5 do Anthropic phát triển.

Đối với Kimi K3, Moonshot định giá cao hơn các mô hình trước đó. Theo Artificial Analysis, chi phí thực hiện cùng tác vụ trên Kimi K3 vào khoảng 0,95 USD, vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều sản phẩm cạnh tranh của Mỹ.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của các doanh nghiệp AI Trung Quốc cũng làm dấy lên những tranh cãi. Đầu năm 2026, Anthropic cáo buộc Moonshot, DeepSeek và MiniMax sử dụng phương pháp "chưng cất" (distillation) để đào tạo các mô hình AI dựa trên năng lực của Claude thông qua các "chiến dịch quy mô công nghiệp", hành vi mà công ty này cho là vi phạm điều khoản sử dụng dịch vụ và quy định về quyền truy cập theo khu vực.

Moonshot hiện chưa đưa ra bình luận về các cáo buộc trên.

Trong thông cáo báo chí mới nhất, Moonshot vẫn tự nhận mình là doanh nghiệp đi sau. Công ty cho biết mặc dù Kimi K3 có năng lực cạnh tranh cao trên nhiều tiêu chí, mô hình này vẫn còn khoảng cách nhất định về trải nghiệm người dùng so với Claude Fable 5 và GPT-5.6 Sol.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc