Mạch nguồn văn hoá nâng bước đất nước vào Xuân

Năm 2025 ghi dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển văn hóa. Lần đầu tiên, văn hóa được đặt đúng vị trí là trụ cột của phát triển bền vững, với khung chính sách đồng bộ từ Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đến “Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045”. Đây là định hướng dài hạn, lời hiệu triệu cho giai đoạn hành động mới, nơi văn hóa được “đánh thức” về tiềm năng kinh tế, chiều sâu tinh thần của đất nước.

Di sản văn hóa hiện nay được gìn giữ và phát huy ngày càng giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp, lấy người dân làm trung tâm. Văn hóa lan tỏa từ gia đình, nhà trường đến công sở, doanh nghiệp, góp phần định hình hình mẫu người Việt Nam thời kỳ mới: Tự tin, tự chủ, tự cường và giàu lòng tự hào dân tộc. Năm 2025, Việt Nam được UNESCO ghi danh thêm 4 di sản, không chỉ là niềm tự hào, mà còn trở thành nguồn lực phát triển, góp phần thay đổi diện mạo nhiều địa phương nhờ giá trị di sản.

Bên cạnh đó, các hoạt động kỷ niệm những ngày lễ lớn được tổ chức bài bản, sáng tạo, với điểm nhấn là Triển lãm “80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”, vừa đáp ứng yêu cầu chính trị, đối ngoại, vừa chạm đến cảm xúc xã hội, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, củng cố niềm tin của Nhân dân. Văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm, kết nối quá khứ, hiện tại, tương lai.

Mặt khác, công nghiệp văn hóa, văn hóa số, kinh tế sáng tạo bước đầu hình thành hệ sinh thái, mở ra dư địa tăng trưởng mới cho ngành văn hóa và đặt nền móng cho một lĩnh vực kinh tế sáng tạo mang bản sắc Việt Nam. Điện ảnh Việt tạo dấu ấn mạnh mẽ với loạt phim trăm tỷ đồng, đặc biệt “Mưa đỏ” đạt doanh thu gần 800 tỷ đồng, lần đầu một bộ phim Nhà nước đầu tư lập kỷ lục phòng vé. Các đại nhạc hội quy mô 30.000 - 80.000 khán giả mỗi đêm diễn… tạo hiệu ứng xã hội lớn, cho thấy sức bật thực chất của thị trường văn hóa. Ở các địa phương, văn hóa được khai thác gắn với lợi thế đặc thù. Tiêu biểu là các sự kiện: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo, Photo Hanoi… đã kiến tạo không gian sáng tạo sôi động.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội chia sẻ, mỗi sự kiện như Lễ hội Thiết kế Sáng tạo không chỉ là một hoạt động văn hóa, mà còn là dịp quy tụ nghệ sĩ, khơi dậy tinh thần sáng tạo trong cộng đồng; “thổi hồn” vào các hình tượng nghệ thuật, di tích và không gian văn hóa, kiến tạo bản sắc sáng tạo năng động cho Thủ đô. Từ đó, lan tỏa cảm hứng đổi mới tới cả nước, trở thành trung tâm và “đầu mối điều tiết” cho dòng chảy sáng tạo quốc gia…

Không chỉ trong nước, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò cầu nối quốc tế. TS Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế nhận định, văn hóa kết nối con người từ trái tim đến trái tim, giúp các dân tộc khác biệt thấu hiểu, sẻ chia và tôn trọng lẫn nhau. Chính sự gắn kết ấy bồi đắp tình hữu nghị bền chặt, thúc đẩy ngoại giao nhân dân, mở đường cho hợp tác du lịch, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ… Trong bối cảnh kinh tế sáng tạo phát triển, văn hóa không chỉ là cầu nối, mà còn là nguồn lực mềm, tạo nền tảng cho hợp tác bền vững giữa các quốc gia.

Trước thềm năm mới 2026, văn hóa đối ngoại tiếp tục là điểm sáng nâng cao vị thế Việt Nam: Lễ hội văn hóa thế giới lần đầu tiên được tổ chức với sự tham gia của 48 quốc gia, thu hút hơn 1 triệu lượt khách, cho thấy Việt Nam không chỉ là điểm đến du lịch, mà đang trở thành điểm hẹn văn hóa của khu vực. Đặc biệt, sáng kiến của Việt Nam về “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững” đã được Đại hội đồng UNESCO thông qua, khẳng định vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong thúc đẩy văn hóa trở thành động lực của phát triển bền vững toàn cầu...

Ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam chia sẻ, UNESCO và Việt Nam luôn khẳng định, văn hóa cần phải là một phần của phát triển và Việt Nam đã kiên trì thực hiện điều này nhiều năm qua. Song, để “Thập kỷ Văn hóa vì sự phát triển bền vững” thực sự đi vào đời sống, Việt Nam cần tập trung ba trọng tâm: Thúc đẩy các ngành công nghiệp sáng tạo, phát huy hiệu quả Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo; tăng cường bảo tồn di sản, cả di sản thế giới và di sản văn hóa phi vật thể; phát triển du lịch bền vững gắn với các không gian di sản và đô thị sáng tạo.

Cùng với văn hóa, du lịch Việt Nam khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn, tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh kinh tế xã hội, nâng tầm vị thế đất nước trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới. Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam đón trên 20 triệu lượt khách quốc tế... Du lịch Việt Nam liên tiếp được vinh danh tại các giải thưởng uy tín toàn cầu, khẳng định sức hấp dẫn hàng đầu về di sản, văn hóa và thiên nhiên: 6 lần là Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới, 7 lần là Điểm đến hàng đầu châu Á. Đặc biệt, Việt Nam có 5 làng du lịch được UN Tourism công nhận là “Làng Du lịch tốt nhất thế giới”…

Dấu ấn lớn nhất của văn hóa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới là sự chuẩn bị nền tảng về thể chế, chính sách, tư duy quản lý và niềm tin xã hội, tạo tiền đề để văn hóa tiếp tục soi đường, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Trong không khí sum họp thiêng liêng của ngày Tết Nguyên đán, câu chuyện văn hóa trở về với ý nghĩa cốt lõi nhất: Nuôi dưỡng con người, gìn giữ hồn cốt dân tộc, khơi dậy khát vọng vươn lên. Từ mạch nguồn văn hóa bền bỉ ấy, một Việt Nam phát triển bền vững, nhân văn, giàu bản sắc đang được bồi đắp qua từng mùa Xuân của đất nước.