Trong hơn một tháng qua, kể từ ngày Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam. Việt Nam đã nỗ lực trao đổi, đối thoại với Trung Quốc nhiều lần, dưới nhiều hình thức và ở các cấp khác nhau; yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các hành vi vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, rút giàn khoan và các tàu hộ tống để hai bên trao đổi ngay các biện pháp ổn định tình hình và kiểm soát các vấn đề trên biển giữa hai nước. Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực và thiện chí của Việt Nam, Trung Quốc đã không những không dừng lại các hoạt động bất hợp pháp của mình mà còn phản ứng tiêu cực.
Ông Trần Duy Hải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới Quốc gia cho biết: Đến nay, đã có trên 30 cuộc trao đổi các loại. Trên thực địa, các tàu thực thi pháp luật của Việt Nam luôn hết sức kiềm chế, kêu gọi Trung Quốc rút giàn khoan và các tàu hộ tống ra khỏi vùng biển Việt Nam. Cộng đồng quốc tế đánh giá cao sự kiềm chế và cách xử lý của Việt Nam; phê phán những hành động sai trái của Trung Quốc. Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực và thiện chí của Việt Nam, Trung Quốc đã không những không dừng lại các hoạt động bất hợp pháp của mình mà còn phản ứng tiêu cực, có những lời lẽ vu cáo, xuyên tạc, đổ lỗi cho Việt Nam. Nghiêm trọng hơn, trên thực địa, Trung Quốc đã có hành động leo thang mới: Mở rộng phạm vi hoạt động của giàn khoan Hải Dương 981, di chuyển đến vị trí mới nhưng vẫn nằm sâu 60 hải lý trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam; gia tăng tàu hộ tống các loại, trong đó có nhiều tàu quân sự (tàu hộ vệ tên lửa, tàu tuần tiễu tấn công nhanh, tàu săn ngầm, tàu đổ bộ và nhiều máy bay chiến đấu) đến hoạt động ở khu vực giàn khoan Hải Dương 981.
| Tàu Trung Quốc (trái) chủ động đâm va vào tàu thực thi pháp luật của Việt Nam. Ảnh: Sơn Bách - TTXVN |
Ông Ngô Ngọc Thu, Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam cho biết: Sau một tháng, mặc dù các tàu bảo vệ Trung Quốc vẫn tiếp tục có những hành động ngăn chặn, cản phá quyết liệt, sẵn sàng đâm va, phun nước; song lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư Việt Nam đã vừa kiềm chế, vừa kiên quyết, kiên trì, thực hiện nghiêm đối sách, chủ động cơ động, vòng tránh trước hành động khiêu khích của các tàu Trung Quốc. Các tàu thực thi pháp luật của Việt Nam không phun nước hay đâm vào các tàu bảo vệ, tàu cá của Trung Quốc, chỉ phát loa tuyên truyền yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan và các tàu bảo vệ ra khỏi vùng biển Việt Nam. Lực lượng thực thi pháp luật của Việt Nam tiếp tục đấu tranh kiên quyết bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán tại vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam.
Lực lượng thực thi pháp luật của Việt Nam đã có mặt kịp thời tại hiện trường, ngăn chặn hành động xâm phạm trái phép của Trung Quốc trong vùng biển của Việt Nam. Biện pháp chủ yếu là tiếp cận, sử dụng loa tuyên truyền yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan và các lực lượng bảo vệ khỏi vùng biển Việt Nam. Tiến hành quay phim, chụp ảnh ghi lại các hành động của Trung Quốc trên hiện trường làm bằng chứng, tư liệu để đấu tranh với Trung Quốc trên tất cả các kênh. Các tàu Cảnh sát biển Việt Nam nhiều lần tiếp cận giàn khoan Trung Quốc tổ chức tuyên truyền bằng ba thứ tiếng (Việt Nam, Trung Quốc, Anh) yêu cầu các lực lượng Trung Quốc rời khỏi vùng biển Việt Nam.
Việt Nam mong muốn cộng đồng quốc tế và các cơ quan truyền thông, trong nước và quốc tế với tinh thần công tâm, khách quan, tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ phản đối việc làm sai trái của Trung Quốc, bảo vệ chính nghĩa và công lý.
V.T