Được mùa cá nên hoạt động mua bán tại các cảng cá rất sôi động và tấp nập. Các cơ sở hấp cá cũng liên tục hoạt động hết công suất, thu hút hàng trăm lao động phổ thông ở nhiều địa phương; góp phần giải quyết việc làm, giúp người lao động có thêm thu nhập.
Ngư dân ở các địa phương vùng biển phía Nam tỉnh Khánh Hòa phấn khởi cho biết, do ngư trường tương đối thuận lợi nên ngư dân chủ động vươn khơi đánh bắt. Như “lộc trời” ban, từ đầu tháng 7 đến nay, ngư dân được cá liên tục, có tàu vươn khơi đánh bắt từ 2 - 3 ngày trung bình có được vài ba tấn cá, tùy loại lớn nhỏ, ngư dân cũng có thu nhập khấm khá.
Tại làng cá hấp Vĩnh Hải, không khí lao động rất khẩn trương. Hiện nay, giá cá cơm khô được hấp có giá bán trên thị trường từ 350.000 - 400.000 đồng/kg, các chủ lò hấp rất vui mừng.
Các chủ lò hấp cá ở xã Vĩnh Hải chia sẻ, hấp cá trải qua quy trình nghiêm ngặt mới đảm bảo chất lượng. Chủ lò phải đến cảng cá, chọn mua cá tươi từ các tàu, thuyền cập cảng. Cá mua về được đưa vào các bể chứa có lượng muối nhất định để ướp, giữ độ tươi. Tiếp đến là chọn cá cùng kích cỡ rồi đưa vào lò đun nước sôi có pha muối theo tỷ lệ nhất định và hấp một lúc, sau đó đổ, trải đều và mỏng lên từng chiếc vỉ, đem phơi ngoài nắng khoảng 3 giờ để cá đã hấp chín tăng thêm hương thơm, rồi mới đóng gói sản phẩm hoàn thiện.
Mỗi ngày, các cơ sở có thể hấp hàng chục tấn cá cơm, cá nục tươi. Từ tháng 7 - 9 là vụ cá Nam (vụ chính), sản lượng cá nhiều nên cơ sở hấp cá luôn hoạt động ngày đêm mới đáp ứng được nhu cầu khách hàng. Do được mùa cá, cá khô được thị trường ưu chuộng nên mỗi cơ sở hấp cá đều cần số lượng lao động lớn, từ 20 - 30 người. Tất cả đều phải làm việc liên tục trong ngày.
Từ 6 giờ sáng, chị Lưỡng Thị Hà cùng nhiều người lao động khác ở xã Ninh Hải phải tranh thủ đi xe đến lò hấp cá để kịp bắt tay vào việc. Chị Hà và mọi người luôn mong có việc làm tăng thu nhập để trang trải cho cuộc sống gia đình. Chị Hà phấn khởi cho biết, công việc của chị là phơi, lật cá. Tiền công lao động là 35.000 đồng/giờ, trung bình trong ngày mỗi người làm từ 7 - 8 tiếng và thu nhập từ 250.000 - 300.000 đồng. Tuy phải đứng nắng làm việc nhiều giờ trong ngày nhưng mọi người đều cảm thấy rất vui vì có việc làm thường xuyên và có thu nhập.
Lãnh đạo UBND xã Vĩnh Hải cho hay, qua thống kê sơ bộ, lượng lao động phổ thông ở địa phương tương đối nhiều. Nếu làm việc trong các công ty trong khu công nghiệp thì họ không đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng, thất nghiệp, khó khăn. May mắn nghề lao động biển (hấp cá, phơi cá…) giúp lao động phổ thông có việc làm, có thu nhập để trang trải cuộc sống.
Nghề hấp cá ở các địa phương vùng biển phía Nam của tỉnh Khánh Hòa đã góp phần hiệu quả giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là trong những mùa cá. Qua thống kê sơ bộ, các địa phương ven biển phía Nam có khoảng 30 lò hấp cá. Các cơ sở này không chỉ tạo ra việc làm cho hàng trăm lao động phổ thông với mức thu nhập ổn định mà còn góp phần đảm bảo cuộc sống người dân địa phương.
Tuy nhiên đây chỉ là công việc mang tính thời vụ, để đảm bảo tính bền vững, chính quyền các địa phương vùng biển cần sớm có giải pháp hỗ trợ, tổ chức đào tạo nghề phù hợp cho lao động nông thôn. Các địa phương chủ động nắm bắt, liên kết với các doanh nghiệp có nhu tuyển dụng lao động theo nhu cầu để đào tạo nghề, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, từ đó, giải quyết bài toán việc làm cho lao động phổ thông ở nông thôn.
