Nông dân trẻ 'ươm mầm' nông nghiệp 4.0

Ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp

Tốt nghiệp ngành Công nghệ sinh học Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (2009-2013), sau đó hoàn thành chương trình Thạc sĩ Công nghệ sinh học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (2015-2017), Trần Tài lựa chọn con đường trở về với nông nghiệp thay vì tìm kiếm cơ hội nơi đô thị lớn. Năm 2018, anh thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nấm Sinh học Việt Nam (Vinabiomush), đặt trụ sở tại xã Kim Long (Thành phố Hồ Chí Minh), với khát vọng xây dựng thương hiệu nấm Việt theo hướng công nghệ cao.

Khởi nghiệp trong lĩnh vực nấm đông trùng hạ thảo - một sản phẩm có giá trị cao và đòi hỏi kỹ thuật nghiêm ngặt, anh Trần Tài hiểu rằng, nếu chỉ làm theo phương thức truyền thống thì khó có thể tạo ra sự khác biệt. Bước ngoặt đến khi anh có dịp sang Nhật Bản tham quan các mô hình trồng nấm hiện đại. Từ chuyến đi ấy, anh quyết định cơ cấu lại toàn bộ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, chuyển hướng mạnh mẽ sang mô hình chuẩn hóa theo tiêu chuẩn cao.

Trên diện tích 1.200 m2 của trụ sở, anh quy hoạch thành các phòng nuôi trồng, cấy giống, ươm sợi, chăm sóc và chế biến riêng biệt, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và vô trùng. Hệ thống nhà xưởng, máy móc được đầu tư đồng bộ, tự động hóa nhiều khâu nhằm đảm bảo chất lượng ổn định.

Mong muốn nâng cao giá trị sản phẩm để xuất khẩu ra nước ngoài, anh Trần Tài cho rằng, để làm được điều đó phải ứng dụng khoa học - công nghệ toàn diện, từ hạ tầng đến quản trị chất lượng. Với anh, công nghệ không chỉ là công cụ mà còn là nền tảng để xây dựng niềm tin thị trường.

Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp, anh đã lựa chọn hướng thiết kế “khí hậu nhân tạo”, mô phỏng chính xác điều kiện sinh trưởng tối ưu của đông trùng hạ thảo ngay trong phòng nuôi. “Quá trình này đòi hỏi rất nhiều nghiên cứu, thử nghiệm, có cả những lần thất bại và phải điều chỉnh liên tục trong nhiều năm. Đổi lại, tôi có thể làm chủ hoàn toàn chất lượng sản phẩm trong điều kiện Việt Nam”, anh Tài chia sẻ khi nói về thành quả sau hành trình dày công nghiên cứu.

Theo anh Tài, điểm cốt lõi tạo nên sự khác biệt của mô hình nằm ở việc ứng dụng công nghệ sinh học và tự động hóa vào sản xuất, gắn với tư duy nông nghiệp tuần hoàn. Cụ thể, anh triển khai công nghệ nuôi cấy vi sinh, kiểm soát môi trường bằng hệ thống tự động nhằm đảm bảo các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và dinh dưỡng luôn ở mức tối ưu, giúp sản phẩm ổn định, đồng đều và đạt hàm lượng hoạt chất cao.

Hiện nay, mô hình đã đạt mức tự động hóa trên 80%, chủ động toàn bộ quy trình khép kín từ sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến đến đóng gói, bảo đảm truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Bên cạnh đó, mô hình này tận dụng nguồn nguyên liệu nông nghiệp sẵn có tại địa phương như gạo lứt, bột ngũ cốc, trứng gà, bột đậu nành, đường mía và phụ phẩm sinh khối sau thu hoạch làm giá thể nuôi trồng. Cách làm này không chỉ tối ưu chi phí mà còn góp phần hình thành mô hình sản xuất xanh, theo hướng kinh tế tuần hoàn, hạn chế tối đa chất thải.

Tích cực đóng góp cho xã hội

Sự kết hợp giữa khoa học - công nghệ, tự động hóa và tư duy phát triển bền vững đã tạo nên lợi thế cạnh tranh dài hạn cho mô hình của chàng nông dân trẻ. Nhờ áp dụng công nghệ cao, năng suất và chất lượng sản phẩm được kiểm soát ổn định, tỷ lệ thành công trong nuôi trồng đạt trên 97%, khẳng định hiệu quả của hướng đi bài bản và bền vững. Đến nay, Vinabiomush đã phát triển 7 sản phẩm chế biến từ nấm đông trùng hạ thảo đạt chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao và danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố. Sản phẩm của doanh nghiệp không chỉ có mặt tại nhiều địa phương trong nước mà còn hướng đến thị trường quốc tế; dự kiến xuất khẩu sang Hoa Kỳ để làm nguyên liệu thực phẩm chức năng.

Không chỉ là người điều hành doanh nghiệp, Trần Tài còn tích cực tham gia công tác Đoàn tại địa phương, hiện là Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn xã Kim Long, Bí thư Chi đoàn Công ty. Sự gắn kết giữa vai trò doanh nhân và thủ lĩnh thanh niên giúp anh lan tỏa mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Điều đáng quý ở Trần Tài không chỉ nằm ở những con số doanh thu hay danh hiệu, mà còn ở cách anh chia sẻ tri thức. Bên cạnh hoạt động sản xuất, anh trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật trồng nấm, chuyển giao quy trình cho hàng trăm mô hình kinh tế trẻ tại địa phương, góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp nông nghiệp bền vững.

Bà Trần Thị Kim Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Long chia sẻ, Trần Tài là thanh niên tiêu biểu đi đầu trong ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất, góp phần lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm trong thế hệ trẻ của địa phương. “Từ một mô hình khởi nghiệp cá nhân, câu chuyện của anh đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều bạn trẻ nông thôn mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn, tiếp cận công nghệ mới”, bà Khánh nói.

Ở Trần Tài, người ta bắt gặp hình ảnh một doanh nhân trẻ điềm đạm, cẩn trọng trong từng quy trình sản xuất nhưng luôn sôi nổi khi nói về khát vọng nâng tầm nông sản. Anh quan niệm, nông nghiệp thời 4.0 không chỉ là câu chuyện của máy móc hay tự động hóa, mà là sự thay đổi toàn diện về tư duy: từ sản xuất nhỏ lẻ sang chuỗi giá trị; từ làm theo kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu; từ thị trường nội địa đến hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ, những mô hình như Vinabiomush cho thấy tiềm năng to lớn khi tri thức được đặt vào đúng chỗ. Câu chuyện của Trần Tài vì thế không chỉ là chân dung một “Nông dân tiêu biểu”, mà còn là hình ảnh đại diện cho lớp doanh nhân trẻ mang trong mình khát vọng hội nhập - nơi mỗi sản phẩm nấm được nuôi trồng trong phòng sạch cũng chính là kết tinh của niềm tin vào tương lai nông nghiệp Việt Nam.