Chiều 31/10, tại TP Hồ Chí Minh, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Cục Khoa học Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cùng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp tổ chức Ngày hội Sinh viên an ninh mạng 2026.
Tại ngày hội, sinh viên tham gia các gian hàng trải nghiệm công nghệ, tìm hiểu giải pháp bảo mật và giao lưu với doanh nghiệp. Trong khuôn khổ chương trình, workshop “Cyber Vanguard - Lá chắn trực tuyến sinh viên 2026” do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp với Google Việt Nam tổ chức cung cấp kiến thức, kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo trực tuyến, trong đó có các thủ đoạn lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Phát biểu khai mạc, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Hiệp hội An ninh mạng quốc gia), nhấn mạnh: Bên cạnh các giải pháp công nghệ và biện pháp quản lý, nhận thức và kỹ năng của người dùng có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an toàn trên không gian mạng.
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, một quyết định thiếu thận trọng có thể khiến tài khoản bị xâm nhập, dữ liệu cá nhân bị đánh cắp hoặc trở thành điểm khởi đầu của một vụ lừa đảo. Vì vậy, năng lực tự bảo vệ trên không gian mạng cần trở thành kỹ năng thiết yếu của mỗi công dân số. Người trẻ có khả năng tiếp cận công nghệ nhanh nhưng vẫn có thể trở thành nạn nhân nếu thiếu kiến thức, kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân lưu ý những nguy cơ từ hành vi tống tiền trực tuyến, “bắt cóc online”, đồng thời đề nghị sinh viên chủ động bảo vệ tài khoản, kiểm chứng thông tin và kịp thời cảnh báo người thân, bạn bè khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đề cập đến AI, ông cho rằng công nghệ có thể đưa ra gợi ý, hỗ trợ tìm kiếm giải pháp, nhưng quyết định và trách nhiệm vẫn thuộc về người sử dụng. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng giúp sinh viên làm chủ công cụ, nhận thức rõ trách nhiệm pháp lý và đạo đức khi ứng dụng công nghệ vào học tập, công việc và đời sống.
“Mỗi sinh viên có kỹ năng là một lá chắn, mỗi hành động đúng được lan tỏa sẽ làm lá chắn ấy thêm bền chắc”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh. Ông mong muốn sinh viên bắt đầu từ những việc có thể thực hiện ngay như bảo vệ dữ liệu cá nhân, chia sẻ kiến thức với gia đình, hỗ trợ bạn bè và tham gia các hoạt động an toàn số tại nhà trường.
Chia sẻ tại chương trình, bà Nguyễn Liên, Giám đốc Quan hệ Chính phủ và Chính sách công Google Việt Nam, cho biết doanh nghiệp tích hợp các tính năng bảo vệ người dùng ngay từ khâu thiết kế sản phẩm. Những dịch vụ quen thuộc như Gmail, Google Play hay Google Tìm kiếm có các hệ thống giúp phát hiện, ngăn chặn thư rác, ứng dụng có hại và các nguy cơ bảo mật.
Theo bà Nguyễn Liên, bảo đảm an toàn trên không gian mạng cần sự phối hợp của cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, nhà mạng, ngân hàng và người sử dụng. Dù có nhiều biện pháp phòng ngừa, lừa đảo vẫn diễn ra, trong đó có những trường hợp sinh viên bị thao túng tâm lý, tự cô lập và yêu cầu gia đình chuyển tiền. Sự thận trọng của người dùng vì thế là yếu tố quan trọng để các biện pháp bảo vệ phát huy hiệu quả.
Đại diện Google Việt Nam cho biết, thông qua chương trình “An toàn hơn cùng Google và Bộ Công an”, các bên đã chia sẻ dấu hiệu nhận biết lừa đảo, giới thiệu công cụ cảnh báo và huy động hơn 100 nhà sáng tạo nội dung tham gia truyền thông. Các video hướng dẫn người xem nhận diện thủ đoạn, tìm hiểu cách phòng ngừa và sử dụng những tính năng bảo vệ tài khoản.
Bà Nguyễn Liên cũng giới thiệu chương trình AI Riser, khuyến khích cộng đồng lập trình và sinh viên Việt Nam ứng dụng công nghệ giải quyết các vấn đề thực tế, trong đó có phòng, chống lừa đảo. Theo bà, sinh viên có thể đóng góp bằng việc phát triển ứng dụng hỗ trợ nhận diện nguy cơ hoặc chia sẻ những tình huống lừa đảo, cách phòng tránh với người thân và bạn bè.
Để hỗ trợ sinh viên, Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho biết Cục An ninh mạng sẽ tiếp tục phối hợp cảnh báo, hướng dẫn phòng ngừa các nguy cơ. Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phát huy vai trò kết nối nguồn lực, cùng nhà trường và doanh nghiệp tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận kiến thức, công cụ và môi trường thực hành, từ đó hình thành thói quen sử dụng công nghệ an toàn.
