Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong Chương trình kết nối bệnh viện với trạm y tế, mỗi trạm y tế được hỗ trợ theo hai mạng lưới gồm bệnh viện đa khoa đồng hành toàn diện theo địa bàn, bệnh viện chuyên khoa hỗ trợ theo từng lĩnh vực chuyên môn trên phạm vi toàn thành phố.
Theo ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, cách tổ chức này nhằm đưa tri thức, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn của hệ thống bệnh viện đến gần y tế cơ sở, tạo sự chăm sóc liên tục đối với người dân từ cộng đồng đến bệnh viện và từ bệnh viện trở về cộng đồng.
Mỗi bệnh viện đa khoa được phân công một số trạm y tế để đồng hành thường xuyên, toàn diện và lâu dài. Các bệnh viện thực hiện khảo sát nhu cầu của từng trạm; tổ chức đào tạo, huấn luyện, cập nhật kiến thức, kỹ năng thực hành; chuyển giao kỹ thuật phù hợp và luân phiên bác sĩ xuống làm việc tại trạm.
Bên cạnh đó, bệnh viện và trạm y tế thiết lập kênh liên lạc trực tiếp giữa bác sĩ hai tuyến để tư vấn, hội chẩn từ xa và hỗ trợ xử trí những trường hợp vượt quá kinh nghiệm của bác sĩ tại trạm. Hai bên đồng thời xây dựng cơ chế chuyển người bệnh hai chiều.
Theo ông Tăng Chí Thượng, mục tiêu của hoạt động này không chỉ là tăng số lượt bác sĩ bệnh viện xuống hỗ trợ mà sau từng giai đoạn, trạm y tế có thể thực hiện thêm các kỹ thuật và giải quyết thêm những vấn đề sức khỏe trước đây chưa thực hiện được.
Như vậy, trách nhiệm của bệnh viện đa khoa không dừng ở việc “hỗ trợ trạm y tế” mà là cùng chịu trách nhiệm nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu của các trạm y tế được phân công.
Đối với bệnh viện chuyên khoa, Sở Y tế xác định không nhất thiết phân công cố định một bệnh viện phụ trách một nhóm trạm y tế như mô hình bệnh viện đa khoa. Thay vào đó, các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành xây dựng và vận hành mạng lưới hỗ trợ chuyên môn trong lĩnh vực của mình, kết nối trực tiếp với các trạm y tế trên toàn Thành phố.
Các bệnh viện sản, nhi, tim mạch, ung bướu, tâm thần, mắt, tai mũi họng, da liễu, phục hồi chức năng và các chuyên khoa khác cần xây dựng “gói hỗ trợ chuyên khoa cho trạm y tế”, tập trung vào những vấn đề sức khỏe thường gặp mà tuyến cơ sở cần phát hiện và xử trí sớm.
Hoạt động hỗ trợ chuyên khoa gồm đào tạo chăm sóc bệnh chuyên khoa tại y tế cơ sở và cộng đồng; tư vấn, hội chẩn từ xa; chuyển giao kỹ thuật chăm sóc bệnh chuyên khoa phù hợp; hỗ trợ sàng lọc, phát hiện sớm và chuyển tuyến đúng chuyên khoa.
Theo ông Tăng Chí Thượng, điểm quan trọng thiết lập đường dây chuyên môn trực tiếp giữa chuyên gia bệnh viện chuyên khoa và bác sĩ tại trạm y tế. Khi gặp trường hợp nghi ngờ bệnh lý chuyên khoa, bác sĩ trạm có thể trao đổi với mạng lưới chuyên gia để được tư vấn về việc tiếp tục theo dõi, thực hiện thêm xét nghiệm hoặc thăm dò, hoặc chuyển người bệnh đến bệnh viện.
Khi người bệnh được điều trị ổn định và không còn cần chăm sóc chuyên sâu, bệnh viện kết nối trở lại với trạm y tế để tiếp tục theo dõi, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sau xuất viện, phục hồi chức năng và hỗ trợ tuân thủ điều trị. Bệnh viện cung cấp thông tin, hướng dẫn kế hoạch chăm sóc tiếp theo và tiếp tục hỗ trợ chuyên môn cho bác sĩ trạm y tế khi cần.
Với cách tổ chức trên, mỗi trạm y tế có một bệnh viện đa khoa đồng hành chính nhưng đồng thời được hỗ trợ bởi mạng lưới bệnh viện chuyên khoa. Qua đó, phía sau mỗi trạm y tế sẽ hình thành 2 lớp hỗ trợ gồm: Bệnh viện đa khoa - trạm y tế, hỗ trợ toàn diện, thường xuyên theo địa bàn và bệnh viện chuyên khoa - trạm y tế, hỗ trợ theo từng lĩnh vực chuyên môn trên phạm vi toàn mạng lưới y tế cơ sở của Thành phố.
Theo đó, khi bác sĩ trạm y tế khám người bệnh tăng huyết áp hoặc đái tháo đường, phía sau có bệnh viện đa khoa đồng hành; khi gặp vấn đề về sản khoa, nhi khoa, tâm thần, mắt, ung bướu hoặc chuyên khoa khác, bác sĩ có thể tiếp cận mạng lưới chuyên gia thuộc các chuyên khoa tương ứng của thành phố.
Sở Y tế xác định, đây là bước chuyển từ “phân công bệnh viện hỗ trợ trạm y tế” sang “xây dựng mạng lưới chuyên môn bao phủ trạm y tế”. Mục tiêu là để không một trạm y tế nào hoạt động đơn độc. Khi người dân đến trạm y tế, phía sau trạm không chỉ có một bác sĩ hoặc một cơ sở y tế mà có mạng lưới bệnh viện đa khoa và bệnh viện chuyên khoa của Thành phố cùng hỗ trợ.
Lãnh đạo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, việc đưa năng lực bệnh viện đến trạm y tế không đồng nghĩa với việc đưa tất cả chuyên gia xuống trạm. Quan trọng hơn là làm cho tri thức, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn của cả hệ thống bệnh viện luôn hiện diện phía sau mỗi bác sĩ y tế cơ sở khi người dân cần.
