Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong giám sát dịch bệnh

Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận đề nghị Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo sớm và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn phòng, chống dịch bệnh.

Ngày 17/11, Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu vì sức khỏe cộng đồng: Thích ứng và đổi mới”, nhân kỷ niệm 135 năm thành lập Viện.

byt.jpg
Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận phát biểu tại hội nghị.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Lê Đức Luận nhấn mạnh, trải qua 135 năm, Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh đã khẳng định vị trí, vai trò và uy tín trong ngành y tế Việt Nam, đặc biệt ở lĩnh vực y tế dự phòng và nghiên cứu khoa học. Các thế hệ cán bộ của Viện có nhiều đóng góp trong phòng, chống dịch bệnh; nghiên cứu, phát triển vaccine, sinh phẩm y tế; đào tạo và hỗ trợ chuyên môn cho hệ thống y tế cả nước.

Thứ trưởng ghi nhận những thành tựu của Viện với 7 đề tài khoa học cấp Nhà nước, hơn 20 thử nghiệm lâm sàng vaccine. Những dấu ấn tiêu biểu được nhắc đến gồm vaccine BCG phòng bệnh lao cho trẻ em, phát hiện ca nhiễm HIV đầu tiên năm 1990, xác nhận trường hợp bại liệt cuối cùng năm 1996.

Trong nghiên cứu về cúm, năm 2003, Viện là đơn vị đầu tiên giải mã thành công toàn bộ gen virus cúm A/H5N1, cung cấp dữ liệu về bản đồ gen virus. Viện cũng thực hiện xét nghiệm chẩn đoán các trường hợp nghi mắc cúm A/H5N1 từ 126 đơn vị phía Nam, hỗ trợ theo dõi biến đổi của virus, nghiên cứu sản xuất vaccine và nghiên cứu chuyên sâu về virus cúm ở người, gia cầm.

17011.jpg
Đại biểu tham dự hội nghị.

Bên cạnh đó, Viện nghiên cứu, phát hiện virus Enterovirus 71 gây viêm não cấp ở trẻ em lần đầu tiên tại Việt Nam; phát hiện và công bố ca nhiễm Zika năm 2016, xác nhận ca nhiễm COVID-19 đầu tiên năm 2020 và đậu mùa khỉ năm 2022; làm đầu mối triển khai các thử nghiệm lâm sàng vaccine quy mô lớn.

Theo Thứ trưởng Lê Đức Luận, những đóng góp của Viện đối với khoa học và công tác phòng bệnh có thể không đo đếm được bằng những con số cụ thể về người bệnh được cứu sống hay người thoát khỏi dịch bệnh, nhưng đã tạo nền tảng quan trọng cho hệ thống giám sát, cảnh báo sớm và khống chế dịch bệnh.

Đề cập đến định hướng phát triển của ngành y tế, Thứ trưởng Lê Đức Luận nhấn mạnh, Nghị quyết 72-NQ/TW về các giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân xác định “Chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh. Công tác chăm sóc sức khỏe được thực hiện toàn diện và liên tục theo vòng đời, lấy y tế dự phòng, y tế cơ sở và y học cổ truyền làm nền tảng”.

Từ đó, nêu rõ định hướng lớn về công tác phòng bệnh, song cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nâng cao năng lực giám sát, dự báo và cảnh báo sớm; chuyển kết quả nghiên cứu thành năng lực thực hành trong hệ thống phòng chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

17011byt.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh phát biểu tại hội nghị.

Thứ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao việc Viện lựa chọn chủ đề Hội nghị năm nay “Nghiên cứu vì sức khỏe cộng đồng: Thích ứng và đổi mới”, thể hiện đúng yêu cầu phát triển của ngành trong giai đoạn mới với các nội dung về bệnh mới nổi, vaccine dự báo dịch bệnh và ứng dụng công nghệ sinh học trong y tế dự phòng.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị Viện tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, nâng cao chất lượng chuyên môn và năng lực nghiên cứu của đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động; xây dựng đội ngũ có chuyên môn sâu, năng lực nghiên cứu độc lập. Đồng thời, tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho y tế địa phương.

Viện cần đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong nghiên cứu, xét nghiệm, giám sát dịch bệnh; mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế, trao đổi chuyên gia, phối hợp nghiên cứu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh cho biết, chặng đường 135 năm hình thành và phát triển của Viện có sự đóng góp của nhiều thế hệ, đặc biệt là các nhà khoa học. Viện thực hiện các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đào tạo, cung cấp dịch vụ y tế, phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Vũ Trung, hội nghị là dịp để các nhà khoa học gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi và báo cáo kết quả nghiên cứu trong thời gian qua, nhất là những vấn đề nổi lên trong công tác phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Viện trưởng Nguyễn Vũ Trung bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Y tế, các sở, ban, ngành địa phương, các đơn vị và đối tác để tập thể nhà khoa học, viên chức, người lao động của Viện hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

Theo Ban tổ chức, hội nghị tập trung vào 3 định hướng chính: bệnh mới nổi và tái nổi; tiến bộ và thách thức trong lĩnh vực vaccine; dự báo dịch bệnh và công nghệ y sinh. Các nội dung trao đổi còn đề cập đến giám sát và đáp ứng dịch bệnh, nghiên cứu bệnh truyền nhiễm, ứng dụng công nghệ trong chẩn đoán, điều trị, dự phòng và đổi mới các giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Thông qua các phiên báo cáo toàn thể, trình bày poster và chuyên đề, các nhà khoa học chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận những vấn đề chuyên môn mới, trao đổi khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Hội nghị cũng tổ chức trao giải cho các báo cáo, poster xuất sắc.

Đan Phương/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Đẩy nhanh tiến độ khám sức khỏe toàn dân

Đẩy nhanh tiến độ khám sức khỏe toàn dân

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, tỉnh Lạng Sơn đang triển khai nhiều giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả công tác khám sức khỏe cho nhân dân trong tỉnh.

Khám sức khỏe toàn dân - Bài 1: Thay đổi thói quen 'có bệnh mới đi khám'

Khám sức khỏe toàn dân - Bài 1: Thay đổi thói quen 'có bệnh mới đi khám'

Chương trình khám sức khỏe toàn dân, khám sàng lọc miễn phí là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước được triển khai trên cả nước từ năm 2026, hướng đến mục tiêu mỗi người dân được kiểm tra sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Tại Tây Ninh, chương trình đã được triển khai giúp người dân phát hiện sớm bệnh tật, nâng cao ý thức phòng bệnh; đồng thời, tạo nền tảng để quản lý sức khỏe liên tục, từng bước chuyển từ chữa bệnh sang chủ động chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.