Chiều 8/10, tại cuộc họp báo định kỳ thông tin về tình hình kinh tế - xã hội TP Hồ Chí Minh, ông Phạm Quốc Huy, Phó Trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, những vị trí ngập được ghi nhận trong các đợt mưa lớn vừa qua đều đã xuất hiện ở những năm trước. Tuy nhiên, chiều sâu ngập, thời gian ngập và tốc độ rút nước có sự thay đổi tùy điều kiện mưa, triều cường.
Theo đó, một số tuyến đường có mức độ ngập tăng, gồm: Phan Huy Ích thuộc phường Tân Sơn, phường An Hội Tây; Quốc Hương, Thảo Điền và đường R12 thuộc phường An Khánh; các tuyến đường nhánh, hẻm như Mã Lò tại phường Bình Trị Đông; các hẻm đường Công Nghệ Mới, đường Liên ấp 123 và đường Đê bao 23 tại xã Tân Vĩnh Lộc.
Theo ông Phạm Quốc Huy, mưa lớn vượt khả năng thiết kế là nguyên nhân chính; bởi hệ thống thoát nước hiện hữu được thiết kế đáp ứng lượng mưa 85,3mm trong 3 giờ và triều cường +1,32m. Trong ngày 30/9 và 1/10, nhiều trạm đo ghi nhận lượng mưa trên 100mm chỉ trong 45 phút đến một giờ.
Mưa trên diện rộng, kéo dài nhiều ngày khiến nước tại các tuyến sông, kênh, rạch dâng cao, hạn chế khả năng thoát nước tự nhiên. Các tuyến kênh A, B, C, Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, Lương Bèo và Trung Ương đều có mực nước tăng sau mưa, rút chậm. Mưa trùng thời điểm triều cường càng làm việc tiêu thoát khó khăn.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, hệ thống cống được đầu tư từ lâu, kích thước nhỏ tại một số khu vực chưa đáp ứng nhu cầu. Đô thị hóa nhanh, bê tông hóa làm giảm không gian trữ nước; sụt lún tạo những vùng trũng cục bộ. Việc thi công các dự án lớn cũng ảnh hưởng dòng chảy.
Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh còn ghi nhận bất cập trong quản lý, vận hành. Một số khu dân cư mới chưa hoàn tất bàn giao hạ tầng; công tác quản lý cống theo phân cấp chưa đồng bộ. Miệng thu bị lấp bít, tuyến kênh bị lấn chiếm hoặc cống hạ nguồn cao hơn cống chính khiến nước khó thoát, có nơi ngập kéo dài.
Ông Phạm Quốc Huy cho biết, khu vực Thảo Điền, Quốc Hương và Nguyễn Văn Hưởng đã nằm trong danh mục ngập nặng, thuộc nhóm ưu tiên xử lý, dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026.
Trong năm 2026, công trình thủy lợi bờ tả sông Sài Gòn, đoạn còn lại từ rạch Cầu Ngang đến khu đô thị Thủ Thiêm, gồm cống ngăn triều và bơm, dự kiến được đưa vào quản lý, vận hành, góp phần giảm ngập khu vực.
Trước mắt, Thành phố tăng cường duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước, thanh thải vật cản và xử lý điểm tắc nghẽn do thi công. Các đơn vị tổ chức trực mưa, vớt rác tại miệng thu, sử dụng bơm ứng cứu, phối hợp điều tiết giao thông và cô lập điểm ngập.
Về lâu dài, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cũng đã tham mưu UBND Thành phố ban hành kế hoạch thoát nước, chống ngập năm 2026 và kế hoạch giải quyết ngập giai đoạn 2026 - 2030. Thành phố sẽ rà soát hạ tầng theo lưu vực, xác định nguyên nhân và thứ tự ưu tiên đầu tư phù hợp sau hợp nhất.
Ngoài ra, Thành phố cũng sẽ tập trung hoàn thành dự án chống ngập do triều giai đoạn 1, dự kiến trong tháng 11/2026; hoàn thiện các dự án kênh lớn, xử lý điểm nghẽn từ cống đến cửa xả. Các giải pháp khác gồm phối hợp với Tây Ninh, Đồng Nai trong vận hành hồ chứa, chia sẻ dữ liệu thủy văn; nâng cấp quan trắc, cảnh báo sớm và ứng dụng công nghệ số.
Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, việc cải tạo riêng lẻ chưa đủ giải quyết ngập nếu hạ lưu còn bồi lắng, thu hẹp hoặc bị triều chặn dòng. Hiệu quả chống ngập phụ thuộc vào sự liên thông giữa cống nhánh, cống chính, kênh và cửa xả. Vì vậy, các công trình phải được hoàn thành, kết nối và vận hành đồng bộ, đi cùng công tác duy tu thường xuyên.
