Cưới hỏi

Trong khuôn khổ Lễ hội Tân Trào “Tết Độc lập” năm 2026, nghi lễ đám cưới truyền thống của đồng bào dân tộc Tày được tái hiện tại Làng Văn hóa Tân Lập, xã Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang.

Trong khuôn khổ các hoạt động nhân "Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” năm 2024, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Ê đê đến từ tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức tái hiện nghi thức rước rể độc đáo của dân tộc mình.

Nếu có dịp tìm hiểu phong tục cưới hỏi của người Giáy ở Lai Châu, bạn sẽ ấn tượng với hình ảnh cô dâu, chú rể trong bộ trang phục truyền thống đẹp mắt. Vào ngày cưới, chú rể mặc quần đen, áo dài xanh truyền thống với 2 ruy băng đỏ đan chéo trước ngực, tay cầm ô. Cô dâu mặc áo lụa mềm sắc hồng được trang trí những đường vải màu cùng chiếc khăn đội đầu như một tiêu chuẩn về vẻ đẹp của phụ nữ Giáy.

Ngày 2/9, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam ( Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), người Nùng Phàn Slình đến từ huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức tái hiện nghi thức cưới hỏi đặc sắc, giới thiệu những nét đẹp trong lễ cưới, góp phần bảo tồn và giữ gìn vốn văn hóa truyền thống quý báu của cha ông.

Cũng như nhiều dân tộc khác ở vùng Tây Nguyên, người K’ho Sre ở Lâm Đồng sống theo chế độ mẫu hệ. Vì vậy, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong gia đình, có tiếng nói quyết định trong hôn nhân, cưới hỏi.

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động Kỷ niệm 77 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2022), tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam ( Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào người Dao đỏ ở tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức tái hiện nghi lễ cưới truyền thống độc đáo của dân tộc mình.

Với người Bahnar, phong tục cưới hỏi có ý nghĩa rất quan trọng. Tùy từng vùng, miền mà phong tục này có những điểm khác nhau nhưng nhìn chung vẫn giữ được nét nguyên sơ, giàu tính nhân văn.

“Trai khôn dựng vợ, gái lớn gả chồng” là phong tục bao đời nay nhưng mỗi dân tộc lại có truyền thống khác nhau. Dân tộc Thái vùng Tây Bắc nói chung và Thái đen ở Sơn La nói riêng có tục cưới hỏi rất đặc sắc, là nét văn hóa truyền thống được gìn giữ, bảo tồn.

Ngày 23/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng tổ chức phục dựng lễ cưới của đồng bào K'Ho. Đây là hoạt động chính trong Chương trình kết nối - kích cầu phát triển du lịch giữa Lâm Đồng và các địa phương trên cả nước.

Là dân tộc ít người ở Việt Nam, người Mông xanh cư trú chủ yếu ở 2 thôn Nậm Tu Thượng và Nậm Tu Hạ của xã Nậm Xé (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai). Người Mông xanh hiện vẫn còn lưu giữ được phong tục tập quán, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình, đặc biệt là nghi lễ cưới hỏi đặc sắc.

Cùng với sự giao thoa văn hóa và thay đổi thích nghi trong đời sống hiện đại, đám cưới của người Mạ (Đắk Nông) cũng có sự biến đổi theo hướng tối giản hơn. Nhiều nghi lễ rườm rà và hủ tục được xóa bỏ, nhưng một số nghi thức mang ý nghĩa tốt đẹp vẫn được giữ gìn như lễ nâng khăn đầu (còn gọi là lễ nâng đầu), lễ cúng thần linh - tổ tiên, lễ trùm chăn,...

Xã Quảng Đức, huyện Hải Hà (Quảng Ninh) có hơn 3.700 nhân khẩu với 5 dân tộc (Dao, Kinh, Hoa, Tày, Nùng) sinh sống, người Dao Thanh Y chiếm trên 94% dân số toàn xã. Những giá trị văn hóa phi vật thể của người Dao Thanh Y, trong đó có đám cưới truyền thống được người dân nơi đây bảo tồn từ đời này sang đời khác.

Cũng như các dân tộc khác, lễ cưới là ngày đại hỷ của người Mông nên cô dâu, chú rể và mọi người tham dự đều chọn cho mình bộ trang phục mới nhất, đẹp nhất để mặc. Đặc biệt, trang phục của cô dâu làm khá công phu với nhiều hoa văn độc đáo và nổi bật trong lễ cưới.

Người Sán Chỉ tập trung chủ yếu ở Cao Bằng, phân bố chủ yếu tại 2 huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm. Trong đó, ở Bảo Lạc người Sán Chỉ tập trung đông nhất tại các xã Cốc Pàng, Thượng Hà, Kim Cúc, Hưng Đạo, Sơn Lộ… Người Sán Chỉ có nền văn hóa truyền thống giàu bản sắc, trong đó, những tục lệ cưới xin cũng như một số dân tộc thiểu số khác rất phức tạp và qua nhiều nấc bước, đến nay vẫn được đồng bào bảo tồn và phát huy.

Trong khuôn khổ các hoạt động Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc thiểu số các tỉnh vùng biên giới Việt Nam - Lào khu vực miền Trung - Tây nguyên năm 2019, sáng 18/5/2019, tại làng Việt Tiến, xã Hồng Kim, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tái hiện lại Lễ cưới của cộng đồng dân tộc Pa Cô.

Ngày nay, dù đời sống cơ bản đã được giao thoa nhưng đồng bào dân tộc Dao Đỏ tại xã Hồ Thầu, huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang) vẫn lưu giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc. Nhất là trong Lễ cưới truyền thống vẫn được duy trì theo đúng bản sắc từ xưa để lại.

Tuy dân số không đông, địa bàn cư trú không rộng nhưng đồng bào Cor vẫn còn bảo lưu nhiều vốn văn hóa cổ truyền mang đậm bản sắc tộc người, nhất là lễ hội dân gian, trong đó lễ cưới hội tụ nhiều thuần phong mỹ tục, nhiều dấu ấn văn hóa đặc sắc.

Người Pa Dí còn có tên gọi Tày đen, là một nhóm địa phương của dân tộc Tày. Hiện nay, người Pa Dí được xếp vào nhóm dân tộc Tày thuộc hệ ngôn ngữ Thái - Ka đai. Ở Lào Cai, người Pa Dí cư trú tập trung chủ yếu ở huyện Mường Khương, họ còn lưu giữ được nhiều tập quán xã hội, trong đó phải kể đến tục lệ cưới hỏi. Đám cưới của người Pa Dí trải qua nhiều bước, trong đó có lễ ăn hỏi, lễ cưới và lễ lại mặt.

Bản Rào Tre cách trung tâm thị trấn Hương Khê (Hà Tĩnh) 30 km, nơi sinh sống của 42 hộ, 142 người Mã Liềng (thuộc dân tộc Chứt). Khác với đám cưới ở miền xuôi, đám cưới của người Mã Liềng có những nét đặc sắc riêng biệt.

Đến tuổi đôi mươi, trai Khùa (dân tộc Bru-Vân Kiều) bắt đầu rủ nhau đi "bắt" dâu, khởi đầu hành trình 3 lần cưới trong đời của họ. Sau khi tìm được ý trung nhân và cưới xong lần 1, các đôi vợ chồng lại cùng chung sức cày sâu cuốc bẫm để cưới thêm 2 lần nữa. Cả cuộc đời người Khùa là chuỗi ngày dài kiếm tìm danh chính, ngôn thuận cho hai tiếng vợ chồng.