Mùa Trung thu năm nay đã khép lại, nhưng những tiết mục chèo, xẩm cùng tiếng hát, tiếng cười của các em nhỏ tại chương trình Trẩy hội trăng rằm vẫn để lại những dấu ấn riêng. Không chỉ mang đến một sân chơi giải trí, chương trình cho thấy nghệ thuật truyền thống hoàn toàn có thể bước vào đời sống thiếu nhi bằng cách kể chuyện mới mẻ, gần gũi và giàu tính tương tác.
Diễn ra tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt - Xô (Hà Nội), Trẩy hội trăng rằm quy tụ đông đảo thiếu nhi và phụ huynh. Không khí chương trình được tạo nên từ nhiều loại hình nghệ thuật, từ ca nhạc, xiếc, hài kịch đến chèo, xẩm. Sự đan xen này giúp sân khấu Trung thu không bị bó hẹp trong những tiết mục quen thuộc, tạo cơ hội để khán giả nhỏ tuổi tiếp xúc với nghệ thuật dân gian trong một không gian giải trí đúng nghĩa.
Dấu ấn nổi bật của chương trình là tiết mục chèo Vui tết trung thu do NSND Thanh Ngoan cùng Câu lạc bộ Moonkid và hàng chục em nhỏ thể hiện. Chèo vốn được xem là loại hình nghệ thuật đòi hỏi người xem có sự hiểu biết nhất định về sân khấu truyền thống, nhưng trong chương trình, những yếu tố ấy được tiết chế để phù hợp với khán giả thiếu nhi.
Lời ca, tiết tấu và cách biểu diễn được điều chỉnh để các em có thể dễ dàng hòa nhập. Chèo không xuất hiện như một phần “minh họa” cho câu chuyện bảo tồn văn hóa, mà trở thành một phần của cuộc vui. Chính cách tiếp cận này giúp tiết mục nhận được sự hưởng ứng của cả trẻ nhỏ và phụ huynh.
Theo Tổng đạo diễn Nguyễn Như Khôi, để đưa chèo vào một chương trình Trung thu dành cho thiếu nhi, ê-kíp phải tính toán cách sắp đặt để các em được tiếp cận loại hình nghệ thuật này một cách tự nhiên, không có cảm giác đang tham dự một tiết học về văn hóa.
Bên cạnh chèo, chương trình còn tạo không khí sôi động với các tiết mục Em đi xem hội trăng rằm, Giấc mơ do Quán quân Giọng hát Việt nhí Trịnh Nguyễn Hồng Minh thể hiện; Rock vầng trăng của Quán quân Kiều Minh Tâm. Tiết mục Ý nghĩa Trung thu đưa chị Hằng, chú Cuội và Thần Nông trở lại sân khấu qua phần thể hiện của diễn viên Minh Châu, ca sĩ Hoài Nam và NSƯT Sơn Hài.
Các màn biểu diễn xiếc của NSƯT Quốc Đông, NSƯT Khánh Vân cùng tiểu phẩm Phù thủy của danh hài Vân Dung và diễn viên Thanh Hòa tiếp tục tạo nên những khoảng tương tác sôi nổi với khán giả.
Sự đa dạng về loại hình cũng tạo nên điểm khác biệt của Trẩy hội trăng rằm. Trong cùng một chương trình, trẻ em có thể chuyển từ âm nhạc hiện đại sang chèo, từ tiếng cười của hài kịch đến sự hồi hộp của xiếc. Nghệ thuật truyền thống vì thế không đứng tách biệt mà được đặt trong dòng chảy chung của một sân khấu giải trí dành cho thế hệ trẻ.
Với Nguyễn Như Khôi, đây là điều anh muốn duy trì khi Trẩy hội trăng rằm đã gần tròn nửa thập kỷ. Điều anh muốn lưu lại trong ký ức của trẻ em không chỉ là đèn lồng, phá cỗ, mâm ngũ quả, đèn kéo quân hay những chiếc bánh nướng, bánh dẻo, mà còn là những giá trị văn hóa đã tồn tại lâu đời trong đời sống người Việt.
Nhân dịp này, 40 phần quà Trung thu được trao tới các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, trong đó có con thương binh, con gia đình liệt sĩ đến từ Hà Nội, Phú Thọ, Hà Nam và Hải Phòng. Những phần quà mang theo thông điệp về sự quan tâm và lòng biết ơn đối với những gia đình đã chịu nhiều mất mát. Đây cũng là cách Nguyễn Như Khôi kết nối câu chuyện Trung thu với một giá trị rộng hơn, đó là sự tri ân và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đi trước.
Câu chuyện gia đình cũng góp phần hình thành cách Nguyễn Như Khôi nhìn về truyền thống. Ông nội anh là liệt sĩ trong kháng chiến chống Pháp. Vì vậy, với anh, lịch sử không chỉ nằm trong những trang sách mà còn hiện diện qua ký ức gia đình và sự hy sinh của những thế hệ đi trước.
Từ đó, nghệ thuật được Nguyễn Như Khôi lựa chọn như một cách để kể lại những câu chuyện ấy với thế hệ trẻ bằng ngôn ngữ phù hợp hơn. Anh không đặt mục tiêu tạo ra những thông điệp lớn lao, mà hướng tới những điều gần gũi như một câu hát, một hình ảnh, một nụ cười hay một khoảnh khắc khiến trẻ em nhớ về đêm Trung thu.
Sau khi mùa Trung thu khép lại, điều còn lại từ Trẩy hội trăng rằm không chỉ là những tiết mục đã được biểu diễn, mà còn là cách chương trình thử nghiệm đưa chèo, xẩm và những giá trị truyền thống bước vào một sân khấu hiện đại dành cho trẻ em. Khi nghệ thuật dân gian có thể khiến những khán giả nhỏ tuổi hát theo, cười cùng nghệ sĩ và chủ động hòa vào cuộc vui, đó cũng là một cách để truyền thống tiếp tục được trao truyền.
