Theo truyền thông châu Âu, phát biểu trước Quốc hội tại Rome ngày 14/10, Thủ tướng Giorgia Meloni cho rằng thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc mua dầu diesel Nga là một lựa chọn rất rủi ro. Bà nhận định quyết định này mang lại tính chính danh cho Moskva trong lúc các thành phố Ukraine vẫn đang hứng chịu những đợt tấn công của Nga.
Nhà lãnh đạo Italy đưa ra cảnh báo trước khi tới Brussels dự hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) trong hai ngày 15-16/10. Theo bà, thỏa thuận dầu diesel ngầm làm suy yếu vai trò của các biện pháp trừng phạt như một công cụ gây sức ép với Nga.
Bà Meloni cho rằng hướng đi này trái với những nỗ lực mà phương Tây, bao gồm cả Mỹ, đã thực hiện nhằm thúc đẩy Tổng thống Putin ngồi vào bàn đàm phán. Những chỉ trích của bà tập trung vào tác động của thỏa thuận đối với sức ép ngoại giao và kinh tế đang được duy trì với Moskva.
Đề cập tới Tổng thống Nga, bà Meloni nhận định ông Putin đang khiêu khích châu Âu để chuyển hướng chú ý khỏi diễn biến xung đột và tìm kiếm một đối thủ mới. Thủ tướng Italy đồng thời khẳng định lập trường của nước này về việc ủng hộ Ukraine không thay đổi.
Tổng thống Ukraine Zelensky, đang thăm London ngày 14/10, sau đó đăng thông điệp trên mạng xã hội X để cảm ơn bà Meloni. Ông đánh giá nhà lãnh đạo Italy hiểu rõ bên nào tiến hành tấn công và những điều cần thiết để xây dựng một nền hòa bình có phẩm giá, lâu dài.
Trong một cuộc phỏng vấn tại Anh, ông Zelensky cũng bày tỏ sự thất vọng khi Tổng thống Trump lựa chọn đứng về một phía khác. Phát biểu này được cho là đề cập tới cáo buộc mạng vệ tinh Starlink của Mỹ không hợp tác cung cấp dữ liệu về tên lửa Nga trong các đợt tấn công mới nhất nhằm vào Ukraine.
Trong khi đó, Moskva phản ứng gay gắt trước những bình luận từ Rome. Trả lời truyền thông Italy, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng thỏa thuận này “không phải việc của bà ấy”.
Bên cạnh tranh cãi về dầu diesel, Thủ tướng Meloni còn đề cập cách châu Âu tham gia các nỗ lực đàm phán. Phát biểu tại Thượng viện, bà đặt vấn đề về vai trò của nhóm E3 gồm Pháp, Đức và Anh, trong bối cảnh ba nước này lựa chọn phối hợp với nhau thay vì cùng hành động với các quốc gia châu Âu khác.
Theo bà Meloni, nếu E3 tin rằng có thể đạt kết quả tốt hơn khi tự tiến hành đàm phán, ít nhất nhóm này cần đại diện cho tất cả các nước và nhận được sự ủy quyền chính thức. Bà nhấn mạnh châu Âu cần thống nhất cách tiếp cận để tránh tạo cơ hội cho những bên muốn khoét sâu chia rẽ.
Thủ tướng Italy kêu gọi 27 thành viên EU lựa chọn một nhân vật có uy tín, được tất cả các nước trao quyền, để đưa tiếng nói chung của châu Âu tới bàn đàm phán. Nếu chưa thể thống nhất về nhân sự, bà cho biết Italy sẵn sàng cân nhắc những phương án khác.
Tuy nhiên, ngay trong liên minh cầm quyền Italy vẫn tồn tại khác biệt về chính sách đối với Ukraine. Khi phát biểu tại Hạ viện, bà Meloni khẳng định những việc chính phủ đang làm phù hợp với chương trình đã trình bày trước cử tri và giúp liên minh giành chiến thắng trong cuộc bầu cử. Tuyên bố được đưa ra khi bà đối đáp với các nghị sĩ thuộc Futuro Nazionale, đảng cực hữu do nghị sĩ Nghị viện châu Âu Roberto Vannacci thành lập.
Trong khi đó, Phó Thủ tướng Matteo Salvini, lãnh đạo đảng Liên đoàn, cho rằng Italy không thể tiếp tục vô thời hạn việc chuyển hàng tỷ cho Ukraine dưới hình thức viện trợ thay vì cho vay. Tại một cuộc họp báo ở Nghị viện châu Âu sau đó, ông còn chỉ ra rằng một số thành viên EU, trong đó có Bỉ và Tây Ban Nha, vẫn mua năng lượng và khí đốt từ Nga.
