Vì sao Mỹ tập trung không kích các nhóm thân Iran ở miền Tây Iraq?

Theo kênh CNN ngày 2/4, các quan chức Iraq ước tính ít nhất 106 người đã thiệt mạng kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu cách đây một tháng. Phần lớn những người thiệt mạng là thành viên của Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF), trong đó khoảng một nửa số thương vong xảy ra tại Anbar.

Các cuộc không kích đã nhiều lần nhằm vào các khu vực gần Qa’im (thị trấn ở biên giới với Syria) và gần Rutba (điểm giao thông quan trọng trên tuyến Amman -Baghdad và là cửa ngõ chiến lược hướng tới Syria và Jordan). Các quan chức an ninh và quan chức địa phương tại Anbar nói rằng các cuộc không kích diễn ra gần như hằng ngày.

Qa’im và Rutba là trọng tâm lớn do ở đây tập trung cơ sở hạ tầng của PMF. Khu vực này từ lâu đã được sử dụng làm hành lang giữa Iraq và Syria, phục vụ hoạt động vận chuyển vũ khí và các mạng lưới buôn lậu.

Nhà phân tích chính trị Iraq kiêm giảng viên Đại học Issam al-Faili bình luận: “Tôi cho rằng Anbar là một phần của tuyến huyết mạch quan trọng kéo dài tới Syria”.

Chuyên gia an ninh và chiến lược Aayad al-Twfan nhận định địa lý của Anbar khiến khu vực này trở nên đặc biệt quan trọng đối với các phe vũ trang. Ông nói: “Lực lượng Huy động Nhân dân hiện diện chủ yếu ở đâu? Ở Anbar. Vì sao? Bởi các đường biên giới nằm ở Anbar - biên giới với Syria, Jordan, Saudi Arabia”.

Theo một nguồn tin an ninh cấp cao tại Anbar, trong những tuần gần đây, các phe thân Iran trong PMF cũng đã tham gia các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái nhằm vào Israel và các quốc gia trong khu vực có căn cứ hay binh sĩ Mỹ. Phóng thiết bị bay không người lái từ miền Tây Iraq có thể rút ngắn thời gian bay và thực hiện ở độ cao thấp.

Căng thẳng leo thang trong bối cảnh Iraq đang tiến tới mở lại cửa khẩu Waleed với Syria và bắt đầu vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu tới cảng Baniyas của Syria. Các chuyên gia cho biết các cuộc không kích cũng nhằm ngăn chặn các lực lượng thân Iran kiểm soát các cửa khẩu quan trọng hoặc can thiệp vào hoạt động thương mại và vận chuyển năng lượng trong bối cảnh gián đoạn vận tải gia tăng ở những nơi khác.

Trong một cuộc không kích mới đây nhất tại Iraq, 15 người thuộc PMF đã thiệt mạng. Nhóm này cáo buộc Mỹ thực hiện cuộc không kích khiến 1 chỉ huy và 14 tay súng thiệt mạng. Đây là cuộc tấn công đẫm máu nhất nhắm vào nhóm này kể từ khi cuộc xung đột tại Trung Đông bùng phát. Cùng lúc đó, lực lượng người Kurd ở Iraq đã cáo buộc Iran phóng tên lửa vào các vị trí của họ khiến 6 người thiệt mạng và 30 người khác bị thương.

Trước đó, ngày 25/3, Bộ Quốc phòng Iraq cho biết, cuộc không kích của Mỹ nhằm vào một căn cứ ở Anbar đã khiến 7 nhân viên an ninh thiệt mạng. Bộ này nói rằng cuộc không kích trên cũng nhằm vào phòng khám chăm sóc y tế quân sự của căn cứ, gọi vụ việc là hành động vi phạm trắng trợn và nguy hiểm luật pháp quốc tế, vốn cấm nhằm vào các cơ sở y tế và nhân viên. Một bác sĩ quân y nằm trong số những người thiệt mạng và 6 người bị thương thuộc lực lượng PMF.

PMF được thành lập năm 2014 nhằm hỗ trợ chiến đấu chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng, nhưng sau đó đã được sáp nhập vào lực lượng vũ trang, dù một số phe phái của họ vẫn hoạt động độc lập với nhà nước.

Cuộc tấn công trên đã khiến chính phủ Iraq trao cho PMF và các nhóm trong lực lượng vũ trang chính thức quyền đáp trả đối với cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái hoặc máy bay nhằm vào các căn cứ của họ.

Lầu Năm Góc thừa nhận các trực thăng chiến đấu đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq trong bối cảnh xung đột hiện nay.

Iraq đã lên án các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ nước ngoài và các phái bộ ngoại giao, cũng như các cuộc không kích nhằm vào các vị trí của PMF.