Dẫn lời người phát ngôn IRGC Alimohammad Naini, truyền thông nhà nước Iran ngày 6/3 cho biết Tehran “hoan nghênh mạnh mẽ” việc Mỹ triển khai lực lượng hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định Iran đang chờ họ.
Quan chức Iran cũng khuyến nghị Washington cân nhắc kỹ trước khi đưa ra quyết định, đồng thời nhắc lại vụ việc siêu tàu chở dầu Bridgeton của Mỹ bị tấn công năm 1987 trong giai đoạn căng thẳng tại khu vực.
Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ ngày 28/2. Theo các nguồn tin, ít nhất chín tàu đã bị tấn công kể từ khi giao tranh bùng phát, trong khi IRGC đã cảnh báo các tàu không đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Trước đó, ngày 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Hải quân Mỹ có thể bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết nhằm bảo đảm hoạt động vận chuyển năng lượng.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu, khi đây là con đường duy nhất để các tàu chở dầu ra vào khu vực Vịnh Ba Tư. Theo công ty phân tích năng lượng Kpler, hơn 14 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đã đi qua eo biển này trong năm 2025, tương đương khoảng 1/3 tổng lượng dầu xuất khẩu bằng đường biển trên thế giới.
Căng thẳng trong khu vực đã khiến giao thông hàng hải qua tuyến đường này bị đình trệ, góp phần đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh. Trong tuần qua, giá dầu thô của Mỹ đã tăng khoảng 28%, vượt 86 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent tăng khoảng 22%, lên gần 89 USD/thùng.
Các nhà phân tích tại Phố Wall cảnh báo nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài, giá dầu Brent có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng, qua đó làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu.
Theo nhà phân tích dầu mỏ Matt Smith của Kpler, trong điều kiện bình thường khoảng 100 tàu chở dầu và tàu hàng đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Tuy nhiên, xung đột hiện nay khiến khoảng 400 tàu chở dầu bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh.
Cùng quan điểm, chuyên gia vận tải biển Matt Wright của Kpler cho rằng việc hộ tống các tàu chở dầu qua tuyến đường này sẽ đòi hỏi nguồn lực rất lớn từ Hải quân Mỹ, ngay cả khi mỗi lần chỉ có thể hộ tống một số tàu nhất định.
Theo các chuyên gia, dù đề xuất hộ tống tàu chở dầu và cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị cho các chủ tàu đã giúp thị trường dầu mỏ phần nào ổn định trong những ngày đầu tháng 3, song vấn đề an ninh hàng hải vẫn là yếu tố then chốt khiến nhiều tàu chưa thể tiếp tục hành trình.
Bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, cho rằng một câu hỏi lớn đặt ra là liệu Hải quân Mỹ có đủ nguồn lực để vừa hộ tống tàu thuyền vừa tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào Iran hay không.
Trong khi đó, các nhà phân tích tại Rapidan Energy nhận định việc triển khai tàu hộ tống có thể giúp giảm bớt rủi ro, song khó có thể nhanh chóng khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Theo các chuyên gia này, việc bảo đảm an toàn lâu dài cho tuyến hàng hải chiến lược đòi hỏi phải làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, một quá trình có thể kéo dài.
Các chuyên gia cũng cảnh báo nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài, lượng dầu tồn đọng tại các quốc gia vùng Vịnh có thể vượt quá khả năng lưu trữ, buộc một số nước phải cắt giảm sản lượng.
Theo các quan chức Iraq được hãng tin Reuters dẫn lời ngày 3/3, nước này đã phải cắt giảm khoảng 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày do thiếu không gian lưu trữ khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Các nhà phân tích nhận định nếu tình trạng này tiếp diễn, giá dầu Brent có thể tăng lên tới 120 USD/thùng, qua đó gây thêm áp lực đối với thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu.
