Theo báo Jerusalem Post, chuỗi thất bại bắt đầu ngày 25/10 tại Serbia. Tổng thống Aleksandar Vučić, một trong những nhà lãnh đạo có quan hệ thân thiết với Israel, đã từ chức một tháng trước đó với mục tiêu tiếp tục duy trì quyền lực trên cương vị thủ tướng. Tuy nhiên, liên minh của ông đã thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội trước danh sách ứng cử viên được phong trào sinh viên hậu thuẫn.
Mặc dù cuộc bầu cử tại Serbia chủ yếu xoay quanh những vấn đề nội bộ và ông Vučić không thất bại vì quan hệ thân thiết với Israel, kết quả này vẫn có thể ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước. Đặc biệt, sau vụ tấn công ngày 7/10/2023, Serbia đã trở thành một đối tác quan trọng đối với Israel trong lĩnh vực quốc phòng.
Trong khi một số đồng minh phương Tây hạn chế bán vũ khí hoặc linh kiện quân sự cho Israel, Serbia lại tăng cường hỗ trợ. Ngay từ ngày 8/10/2023, Israel được cho là đã liên hệ với Belgrade đề nghị cung cấp đạn dược. Ông Vučić chấp thuận và các lô đạn pháo 155 mm sau đó được vận chuyển bằng đường hàng không tới Israel.
Tháng 2/2024, sau cuộc điện đàm với nhà lãnh đạo Serbia, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã ca ngợi sự ủng hộ kiên định của nước này, cả về lời nói lẫn hành động, đồng thời gọi ông Vučić là một người bạn thực sự của Israel.
Quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai nước cũng phát triển theo chiều hướng hai chiều. Tháng 8/2025, Serbia ký hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD mua máy bay không người lái (UAV), tên lửa tầm xa, hệ thống tác chiến điện tử và các trang thiết bị quân sự khác của Israel. Tháng 4/2026, hai nước khởi động đối thoại chiến lược. Đến ngày 17/9, ông Vučić tham dự lễ khánh thành một nhà máy tại Belgrade chuyên lắp ráp UAV do Israel thiết kế.
Tuy nhiên, lực lượng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tại Serbia đã cam kết chấm dứt xuất khẩu vũ khí tới các khu vực xung đột. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine, nhưng chưa rõ liệu chính sách đó có được áp dụng đối với Israel hay không. Tương lai của dự án sản xuất UAV giữa hai nước vì thế cũng trở thành vấn đề chưa được giải đáp. Đáng chú ý, cương lĩnh tranh cử của lực lượng chiến thắng còn tuyên bố không muốn tiếp tay cho những nỗ lực mà họ cho là nhằm phá hủy có hệ thống người Palestine tại Dải Gaza.
Cùng ngày 25/10, Brazil cũng ghi nhận kết quả bất lợi đối với Israel khi Tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva đánh bại ứng cử viên cánh hữu Flávio Bolsonaro, người có quan điểm ủng hộ Israel. Chiến thắng này dập tắt hy vọng của Israel về khả năng Brazil đi theo xu hướng của Colombia, Peru, Chile, Bolivia và một số quốc gia Mỹ Latinh khác trong việc lựa chọn các chính phủ cánh hữu có thiện cảm hơn với Israel.
Trước đó, sau khi ông Flávio Bolsonaro giành kết quả thuận lợi ở vòng đầu, Thủ tướng Netanyahu đã gọi điện chúc mừng và bày tỏ mong muốn hai nước khôi phục quan hệ hữu nghị sâu sắc. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng đã khiến kỳ vọng này không trở thành hiện thực.
Nếu giành chiến thắng, ông Flávio Bolsonaro được dự báo sẽ tiếp nối chính sách của cha mình, cựu Tổng thống Jair Bolsonaro. Trong nhiệm kỳ trước, ông Jair Bolsonaro từng mở văn phòng thương mại Brazil tại Jerusalem năm 2019, thúc đẩy hợp tác quốc phòng và tình báo với Israel, đồng thời điều chỉnh lập trường bỏ phiếu của Brazil tại Liên hợp quốc theo hướng có lợi hơn cho Israel.
Ngược lại, sau khi đánh bại ông Jair Bolsonaro năm 2022, Tổng thống Lula đã đưa Brazil theo hướng chính sách đối ngoại khác biệt. Việc ông tiếp tục giành chiến thắng được xem là khép lại cơ hội cải thiện quan hệ mà Israel kỳ vọng.
Cuộc bầu cử Quốc hội lần thứ 26 của Israel cũng không mang lại kết quả như mong muốn. Thay vì tạo ra một chính phủ ổn định với đa số rõ ràng, cuộc bầu cử ngày 27/10 tiếp tục đẩy đất nước vào tình trạng bế tắc chính trị quen thuộc.
Thủ tướng Netanyahu có thể coi kết quả này là một thắng lợi khi đảng Likud tiếp tục là lực lượng lớn nhất tại Quốc hội và khối chính trị của ông dẫn trước khối thay đổi. Trong khi đó, phe đối lập cũng có cơ sở để tuyên bố giành chiến thắng khi các đảng nằm ngoài liên minh của ông Netanyahu, bao gồm cả các đảng Arab, chiếm đa số ghế tại Quốc hội.
Tuy nhiên, không bên nào có đủ số ghế để tự mình thành lập chính phủ. Trong bối cảnh Israel đang phải đối mặt với nhiều thách thức đối ngoại và những hệ lụy từ cuộc tấn công ngày 7/10/2023 vẫn chưa được giải quyết, nước này cần một cuộc bầu cử tạo ra ban lãnh đạo đủ mạnh và ổn định để điều hành đất nước.
Thay vào đó, kết quả lần này gợi nhớ chu kỳ năm cuộc bầu cử liên tiếp trong giai đoạn 2019-2022, khi không có phe nào giành được chiến thắng quyết định và các cuộc thương lượng thành lập liên minh thường kéo dài nhiều tháng.
Ngay cả khi một chính phủ mới được thành lập, tính chính danh của chính phủ đó cũng có thể bị đặt dấu hỏi do những thỏa hiệp cần thiết để tập hợp đủ sự ủng hộ. Nếu có sự tham gia của các đảng Do Thái chính thống cực đoan (Haredi), chính phủ sẽ phải đối mặt với câu hỏi tại sao lại đưa những lực lượng này vào nội các, trong khi trước bầu cử từng cam kết thành lập chính phủ không có các đảng Haredi. Ngược lại, nếu dựa vào sự ủng hộ của các đảng Arab, chính phủ cũng sẽ phải giải thích sự thay đổi so với những tuyên bố trước đó.
Như vậy, cuộc bầu cử chưa giúp Israel nhanh chóng hình thành một ban lãnh đạo đủ khả năng giải quyết những thách thức lớn đang đặt ra.
Kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 tiếp tục tạo thêm bất lợi cho Israel. Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, trong khi một số nhân vật có quan điểm chỉ trích Israel chuẩn bị bước vào cơ quan lập pháp Mỹ, trong đó có Thượng nghị sĩ đắc cử Abdul El-Sayed của bang Michigan.
Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về xu hướng thay đổi quan điểm trong nội bộ đảng Dân chủ đối với Israel. Vấn đề đáng chú ý không chỉ là sự xuất hiện của một nhóm nghị sĩ có lập trường cứng rắn với Israel, mà còn là khả năng những quan điểm này dần lan rộng trong dòng chính của đảng. Điều đó có thể tác động đến các cuộc tranh luận về bán vũ khí, viện trợ quân sự và giám sát chính sách của Mỹ đối với Israel.
Tuy nhiên, sức ép đối với Israel không chỉ đến từ phía đảng Dân chủ. Trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng xuất hiện những ý kiến quy trách nhiệm cho Israel về thất bại nặng nề của đảng này trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Một số ý kiến cho rằng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã góp phần khiến đảng Cộng hòa mất phiếu. Giá nhiên liệu tăng cao do xung đột với Iran, trong khi Thủ tướng Netanyahu bị cáo buộc đã kéo Tổng thống Donald Trump vào cuộc chiến. Theo lập luận này, Israel gián tiếp trở thành một trong những nguyên nhân khiến cử tri quay lưng với đảng Cộng hòa.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng dẫn lại một khảo sát trên mạng xã hội X, theo đó một bộ phận cử tri từng ủng hộ ông Trump năm 2024 đã chuyển sang bỏ phiếu cho đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử lần này vì bốn lý do chính: mong muốn chấm dứt chiến tranh tại Iran, tập trung giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt, đặt lợi ích nước Mỹ lên hàng đầu và thay đổi quan hệ giữa Mỹ với Israel.
Mặc dù ông Trump vẫn tiếp tục điều hành Nhà Trắng trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ, Israel sẽ phải đối mặt với một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát, trong khi một bộ phận đồng minh thân cận của Tổng thống Mỹ đang quy trách nhiệm cho nước này về thất bại của đảng Cộng hòa.
Quốc hội Mỹ khóa mới dự kiến tuyên thệ nhậm chức ngày 3/1/2027, bất kể Israel đã thành lập được chính phủ mới hay chưa. Điều này đặt Israel trước một thách thức về thời gian: trong khi các đảng phái Israel vẫn đang thương lượng để thành lập liên minh cầm quyền, Washington có thể đã bước vào giai đoạn tranh luận về định hướng quan hệ với Israel.
Bốn kết quả bầu cử liên tiếp trong vòng 10 ngày cho thấy Israel đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn trên cả mặt trận ngoại giao lẫn chính trị. Trong bối cảnh quan hệ với một số đối tác truyền thống có nguy cơ suy giảm và chính sách của Mỹ đối với Israel có thể chịu sức ép điều chỉnh, việc sớm thành lập một chính phủ ổn định không chỉ là yêu cầu đối nội mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng bảo vệ lợi ích của Israel trên trường quốc tế.
