Chiến tranh Iran: Công ty dầu khí Mỹ lãi hơn 130 tỷ USD, người dân trả thêm 150 tỷ USD cho nhiên liệu

Theo ước tính được The New York Times công bố, 51 công ty dầu khí lớn của Mỹ thu hơn 130 tỷ USD lợi nhuận trong 6 tháng từ tháng 4 đến tháng 9/2026, trong khi người tiêu dùng nước này phải chi thêm khoảng 150 tỷ USD cho nhiên liệu kể từ khi chiến tranh Iran bùng phát.

031126-locdau.jpg
Nhà máy lọc dầu ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Ước tính do The New York Times công bố là đánh giá thận trọng dựa trên hiệu quả hoạt động của 51 công ty dầu khí lớn của Mỹ trong 6 tháng từ tháng 4 đến tháng 9/2026. Ngược lại, trong cùng kỳ năm 2025, họ chỉ kiếm được tổng cộng chưa tới 47 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, chi phí sinh hoạt ngày càng tăng đang đè lên vai người tiêu dùng Mỹ. Theo phân tích của Phòng thí nghiệm Giải pháp Khí hậu thuộc Đại học Brown, người Mỹ đã chi thêm 150 tỷ USD cho xăng và dầu diesel kể từ khi cuộc chiến với Iran bùng phát ngày 28/2, con số này lên tới hơn 1.150 USD mỗi hộ gia đình. Sự chênh lệch đã châm ngòi cho cuộc tranh luận chính trị về việc phía được lợi và bên phải trả giá cho cuộc chiến.

Số liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, sau khi tăng 3,4% trong tháng 8. Riêng giá xăng tăng 9,1% trong tháng 9, góp phần đáng kể vào mức tăng chung của CPI. Diễn biến này tiếp tục làm gia tăng lo ngại về lạm phát và khả năng chi trả của các hộ gia đình.

Chi phí thực phẩm và nhiên liệu đang là mối quan tâm lớn của cử tri tại các khu vực bầu cử cạnh tranh trước ngày 3/11.

031126-bieutuong.jpg
Biểu tượng công ty dầu khí Chevron tại một trạm xăng ở California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Chuyên gia Naser al-Tamimi thuộc Viện Nghiên cứu Chính trị Quốc tế (ISPI) tại Milan (Italy), cho biết các công ty năng lượng Mỹ đã hưởng lợi từ cuộc chiến theo nhiều cách khác nhau. Ông đánh giá: “Các nhà sản xuất dầu thô được hưởng lợi từ giá dầu tăng cao, trong khi nhà máy lọc dầu thu mức lợi nhuận đặc biệt lớn khi nguồn cung dầu diesel và các loại nhiên liệu khác trở nên khan hiếm. Ngoài ra, thiệt hại đối với các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và Nga, hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, cùng trở ngại trong thương mại liên quan đến các lệnh trừng phạt đã khiến tình trạng thiếu hụt nguồn cung trở nên nghiêm trọng hơn. Trong bối cảnh đó, các cơ sở năng lượng của Mỹ tương đối an toàn và khả năng tiếp cận nguồn dầu thô giá chiết khấu đã giúp nước này củng cố những lợi thế nói trên”.

“Hai ông lớn” ExxonMobil và Chevron ngày 30/10 đã báo cáo lợi nhuận từ 10 tỷ đến 15 tỷ USD.

Các công ty lọc dầu của Mỹ cũng thu lợi nhuận lớn khi nguồn cung nhiên liệu toàn cầu thắt chặt và tồn kho cạn kiệt do cơ sở hạ tầng ở Trung Đông và Nga chịu nhiều thiệt hại do chiến sự. Lợi nhuận quý 3 của Valero Energy tăng gấp 6 lần, đạt 6,83 tỷ USD. Phillips 66 công bố mức lợi nhuận quý cao nhất từ trước đến nay, với lợi nhuận ròng tăng vọt lên 5,62 tỷ USD so với mức 133 triệu USD cùng kỳ năm ngoái.

Nhà phân tích địa chính trị Geoffrey Miller nhận định chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã “gây ra cú sốc nguồn cung lớn nhất đối với thị trường dầu mỏ và các sản phẩm dầu tinh chế toàn cầu trong nhiều năm qua”.

Theo ông, cuộc chiến đã “tạo ra phần bù rủi ro khiến các doanh nghiệp khai thác dầu của Mỹ có vị thế thuận lợi về mặt cơ cấu để tận dụng và thu lợi”. Ngược lại, các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh chịu tác động nặng nề từ cả chi phí gia tăng, rủi ro và những thiệt hại vật chất, khiến họ khó có thể tận dụng được mức giá cao hơn để thu lợi.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Tin nóng thế giới sáng 3/11/2026

Tin nóng thế giới sáng 3/11/2026

Bản tin nóng thế giới sáng 3/11/2026 có những nội dung sau đây:
- Cả Tổng thống và Phó Tổng thống Mỹ cùng phát tín hiệu lạc quan về Iran;
- Axios hé lộ cuộc điện đàm căng thẳng giữa ông Trump và ông Netanyahu về Iran;
- Hàn Quốc lần đầu tham gia diễn tập chiến tranh không gian do Mỹ dẫn đầu;
- Thủ tướng Bỉ đệ đơn từ chức sau khi đàm phán ngân sách thất bại.