Hình ảnh công nhân chuẩn bị sản phẩm đồng để vận chuyển tại Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã
Theo truyền thông Nhật Bản, giá đồng thế giới đang tiến sát mức cao kỷ lục khi nhu cầu mạnh mẽ từ Mỹ và Trung Quốc đối với kim loại này đóng vai trò thiết yếu trong hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục gia tăng. Cơn sốt đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI cùng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung đã tạo động lực đẩy giá đồng tăng mạnh trong những tháng gần đây.
Trên Sàn giao dịch kim loại London (LME), hợp đồng đồng giao sau ba tháng chốt phiên cuối tuần ở mức 13.791 USD mỗi tấn, chỉ còn cách không xa mức đỉnh lịch sử 14.527,5 USD thiết lập hồi cuối tháng 1. Trong khi nhiều kim loại công nghiệp khác như nhôm và niken chịu áp lực, giá đồng vẫn duy trì đà tăng vững chắc.
Nguồn cung thắt chặt, Mỹ tăng tốc gom hàng
Một trong những nguyên nhân khiến giá đồng leo thang là tình trạng thiếu quặng. Hoạt động tại mỏ Grasberg ở Indonesia - một trong những mỏ đồng lớn nhất thế giới - vẫn chưa thể phục hồi như kỳ vọng sau vụ lở bùn xảy ra vào tháng 9 năm ngoái. Công suất khai thác, từng được dự báo sẽ trở lại khoảng 85% trong nửa cuối năm nay, nay đã bị điều chỉnh giảm xuống còn khoảng 65%.
Bên cạnh yếu tố nguồn cung, giới phân tích cho rằng làn sóng mua vào của các doanh nghiệp Mỹ cũng đang tạo áp lực lớn lên thị trường. Động thái này xuất phát từ lo ngại chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể áp thuế nhập khẩu đối với đồng tinh luyện trong thời gian tới.
Từ tháng 7/2025, chính quyền Mỹ từng phát tín hiệu về khả năng áp thuế 15% đối với đồng tinh luyện từ năm 2027, dù đến nay chưa có quyết định chính thức.
Lượng đồng lưu kho tại sàn COMEX ở New York đã tăng hơn 40% kể từ đầu năm do các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu. Ngược lại, tồn kho tại các kho do LME quản lý giảm xuống mức thấp nhất trong khoảng 5 tháng, phản ánh dòng chảy kim loại đang dịch chuyển mạnh sang thị trường Mỹ.
AI trở thành động lực mới của kim loại đỏ
Đồng là nguyên liệu không thể thiếu trong nhiều ngành công nghệ cao. Các trung tâm dữ liệu AI cần lượng lớn đồng để xây dựng hệ thống truyền tải và phân phối điện, trong khi xe điện tiêu thụ lượng đồng nhiều gấp ba đến bốn lần so với xe sử dụng động cơ đốt trong.
Tại Trung Quốc - quốc gia chiếm khoảng 60% nhu cầu tiêu thụ đồng toàn cầu, tình trạng khan hiếm cũng ngày càng rõ nét. Cuối tháng 7, lượng tồn kho tại Sở giao dịch kỳ hạn Thượng Hải chỉ còn khoảng 69.000 tấn, thấp nhất trong khoảng hai năm rưỡi và giảm tới 80% so với mức đỉnh ghi nhận vào giữa tháng 3.
Mặc dù là nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới, Trung Quốc vẫn chứng kiến nguồn cung trong nước bị thu hẹp khi lượng xuất khẩu sang các thị trường như Mỹ gia tăng. Tuy nhiên, Bắc Kinh hiện chưa áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu.
Theo dữ liệu từ Shanghai Metals Market, mức chênh lệch giá tại Thượng Hải, được xác định bằng cách trừ giá giao ngay trên sàn LME cho giá nhập khẩu, đạt 115 USD/tấn vào ngày 22/7, mức cao nhất kể từ tháng 11/2022. Sự chênh lệch cao hơn cho thấy người mua Trung Quốc sẵn sàng trả giá cao hơn để đảm bảo nguồn cung đồng nhập khẩu.
Đầu năm nay, một hiệp hội ngành đồng của Trung Quốc cũng cho biết đang xem xét xây dựng cơ chế dự trữ thương mại nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho nền kinh tế.
Trung Quốc ưu tiên AI dù kinh tế giảm tốc
Để bù đắp tình trạng thiếu hụt trong nước, Trung Quốc tăng cường nhập khẩu đồng. Theo số liệu hải quan nước này, lượng đồng thỏi nhập khẩu trong tháng 6 đạt khoảng 280.000 tấn, cao nhất trong 9 tháng.
Ông Naohiro Niimura, đồng đại diện Công ty Market Risk Advisory, nhận định những lo ngại về việc đồng - nguyên liệu thiết yếu cho các ngành công nghệ mới như AI - chảy ra nước ngoài đang ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc vẫn đối mặt với nhu cầu nội địa yếu, GDP quý II chỉ tăng 4,3% so với cùng kỳ, thấp hơn mức tăng 5% của quý trước. Theo ông Naoto Saito, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế tại Viện Nghiên cứu Daiwa (Nhật Bản), sự suy giảm này chủ yếu xuất phát từ tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng bất động sản đến tài sản hộ gia đình và sức mua.
Tuy nhiên, AI lại là ngoại lệ. Theo ông Saito, lĩnh vực này được Chính phủ Trung Quốc xác định là ngành chiến lược, qua đó thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu đồng và nhiều nguyên liệu quan trọng khác để phục vụ quá trình phát triển.
Trong nhiều năm, đồng được giới đầu tư gọi là “Bác sĩ Đồng” vì diễn biến giá của kim loại này thường phản ánh triển vọng của kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng quy luật đó đang thay đổi, "Bác sĩ Đồng" không còn phản ánh đầy đủ sức khỏe kinh tế. Dù kinh tế thế giới vẫn chịu sức ép từ căng thẳng địa chính trị và nguy cơ tăng trưởng chậm lại, nhu cầu khổng lồ từ cuộc đua AI tại Mỹ và Trung Quốc đang trở thành động lực chính giữ giá đồng ở vùng cao lịch sử.