Nhân viên dỡ các chai rượu của Mỹ khỏi kệ hàng trong siêu thị ở Oakville, Ontario, Canada, khi căng thẳng thuế quan giữa hai nước tiếp diễn. Ảnh: THX/TTXVN phát
Theo truyền thông Mỹ, việc người Canada hạn chế mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ và du lịch tại Mỹ đang ngày càng phổ biến trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước lại bị đẩy lên một nấc mới. Từ thực phẩm, đồ uống, công nghệ đến hàng không, nhiều người Canada cho biết họ đang chủ động tìm các lựa chọn thay thế nội địa hoặc từ các nước khác.
William McDonald, 38 tuổi, một thợ sửa động cơ diesel ở Thunder Bay, tỉnh Ontario, cho biết ông ưu tiên hàng Canada, dù việc này khiến chi phí sinh hoạt tăng lên. Anh McDonald bắt đầu tránh hàng Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump áp thuế đối với hàng hóa Canada hồi tháng 2/2025. Anh chuyển từ bia Mỹ sang bia Canada và ước tính riêng khoản này khiến chi phí của ông tăng khoảng 1.000 CAD mỗi năm. Chi phí mua thực phẩm cũng tăng thêm khoảng 50 CAD mỗi tuần.
McDonald cho rằng việc lựa chọn hàng nội địa là cách ông phản ứng trước chính sách thương mại của Washington.
Tuần này, Mỹ áp mức thuế 50% đối với 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố Ottawa sẽ đáp trả tương ứng sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ.
Những diễn biến mới tiếp tục thúc đẩy làn sóng tẩy chay hàng hóa và dịch vụ Mỹ tại Canada, vốn bắt đầu từ đầu năm 2025 sau khi chính quyền Trump áp dụng các biện pháp thuế quan và đưa ra những tuyên bố về quan hệ với Canada.
Theo báo The Guardian, hơn 3.500 người từ khắp Canada đã phản hồi một cuộc khảo sát trực tuyến của báo này về những thay đổi trong cuộc sống của họ trước các chính sách kinh tế và chính trị của chính quyền Mỹ.
Làn sóng tẩy chay từ thực phẩm đến công nghệ
Một trong những thay đổi phổ biến là người tiêu dùng chuyển sang mua thực phẩm do Canada sản xuất, đồng thời hạn chế du lịch xuống phía nam biên giới.
Một số người cho biết họ cũng tránh sử dụng các dịch vụ công nghệ và nền tảng trực tuyến của Mỹ, trong đó có Netflix, Amazon Prime, Apple TV và Disney+. Một số khác hạn chế mua xăng, ô tô Mỹ hoặc các sản phẩm như whisky Jack Daniel’s.
Một cuộc khảo sát của Angus Reid Institute hồi tháng 7 cho thấy 40% người mua thực phẩm tại Canada chủ động kiểm tra xuất xứ sản phẩm, trong đó phần lớn những người quan tâm đến nguồn gốc cho biết họ cố gắng tránh mua hàng Mỹ khi có thể.
Denise, một người dân ở Winnipeg, cho biết gia đình bà không sử dụng các hãng hàng không Mỹ, tránh lưu trú tại khách sạn do Mỹ sở hữu và thậm chí hạn chế quá cảnh tại các sân bay Mỹ. Bà cũng chuyển một phần khoản đầu tư sang các công ty Canada và chủ động kiểm tra nguồn gốc hàng hóa.
Elizabeth Lorenz, 68 tuổi, một giáo viên nghỉ hưu ở Nanaimo, British Columbia, cho biết bà thường xuyên đọc nhãn sản phẩm và không mua những mặt hàng được sản xuất tại Mỹ.
Việc tránh hàng Mỹ đôi khi khiến bà phải thay đổi cách nấu ăn hoặc tìm nguyên liệu từ những quốc gia khác. Bà cũng trồng thêm khoai lang và một số loại rau trong vườn để giảm phụ thuộc vào nông sản nhập khẩu.
Một số người tiêu dùng thậm chí mở rộng việc tẩy chay sang lĩnh vực công nghệ.
James Buchan, 36 tuổi, làm việc trong ngành công nghệ thông tin tại Halifax, Nova Scotia, cho biết ông đã bán toàn bộ các thiết bị Apple, gồm MacBook, iPhone, AirTags và AirPods, rồi chuyển sang các sản phẩm thay thế.
Ông cũng chuyển sang sử dụng dịch vụ email, bản đồ, học ngôn ngữ và lịch của các công ty có trụ sở ngoài Mỹ. Buchan cho biết việc thay thế thiết bị công nghệ tương đối dễ dàng, trong khi tìm các sản phẩm thay thế cho một số loại thực phẩm chế biến sẵn khó hơn.
Một số người khác cũng cho biết họ rời khỏi các mạng xã hội và dịch vụ trực tuyến của Mỹ.
Tuy nhiên, việc xác định một sản phẩm thực sự có nguồn gốc từ đâu không phải lúc nào cũng đơn giản. Một số thương hiệu Mỹ có nhà máy và hoạt động sản xuất tại Canada, sử dụng lao động cũng như nguyên liệu của Canada.
Kurt, một kỹ sư nghỉ hưu ở Calgary, cho biết nhóm thưởng thức whisky của ông trước đây chi khoảng 10.000 USD mỗi năm cho whisky Mỹ. Sau khi các biện pháp thuế quan được áp dụng, nhóm chuyển sang whisky Canada và nhận thấy có nhiều lựa chọn nội địa hơn họ từng biết.
Ông cho biết gia đình mình cũng ngừng mua rượu vang California và không tới Mỹ kể từ tháng 1/2025, dù trước đó thường xuyên sang Mỹ trong hơn 30 năm.
Du lịch cũng bị ảnh hưởng
Jane, một giáo viên 54 tuổi ở Ontario, cho biết bà đã trải qua hơn một năm chỉ mua thực phẩm và đồ uống của Canada, đồng thời ngừng du lịch Mỹ.
Trước đây, bà thường lái xe tới Detroit để xem các sự kiện thể thao hoặc hòa nhạc, kết hợp mua xăng và thực phẩm trước khi trở về Canada. Hiện bà lái xe khoảng 4 giờ tới Toronto thay vì chỉ mất khoảng 1 giờ để tới Detroit.
Jane cho biết gia đình bà cũng chuyển sang đi nghỉ tại Mexico, Cộng hòa Dominica và châu Âu.
Để tìm hàng hóa Canada, bà sử dụng các ứng dụng và diễn đàn trực tuyến chuyên cung cấp thông tin về sản phẩm nội địa. Một số sản phẩm Mỹ quen thuộc như tương cà Heinz, phô mai Kraft và giấy vệ sinh Charmin cũng được bà thay bằng sản phẩm khác.
Các cửa hàng Canada ngày càng sử dụng nhãn hoặc ký hiệu để giúp người mua nhận biết nguồn gốc sản phẩm.
Quan hệ láng giềng thay đổi
Một số người tham gia cuộc khảo sát của The Guardian cho rằng căng thẳng thương mại đã làm thay đổi cách họ nhìn nhận quan hệ Canada - Mỹ.
Sarika, 61 tuổi, một học giả ở Vancouver, cho biết bà không có ý định quay lại mua hàng Mỹ ngay cả khi chính quyền hiện tại thay đổi. Tuy nhiên, bà cũng cho rằng việc tẩy chay có thể ảnh hưởng tới các doanh nghiệp và người dân Mỹ ở những khu vực biên giới, nơi vốn có quan hệ kinh tế và xã hội chặt chẽ với Canada.
Một người dân Toronto cho biết ông cũng ngừng du lịch Mỹ dù có người thân tại đây; thay vào đó, gia đình ông sang Canada thăm mình.
Theo ông, việc phải thay đổi thói quen tiêu dùng là điều đáng tiếc, nhưng ông cho rằng Canada cần giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ và tăng khả năng tự chủ về kinh tế.
Không phải tất cả người tham gia đều nhìn nhận tình hình hoàn toàn tiêu cực. Một số người cho rằng việc tìm kiếm sản phẩm nội địa giúp họ phát hiện thêm nhiều thương hiệu Canada trước đây ít được chú ý. Theo họ, những thay đổi hiện nay có thể tạo động lực để Canada phát triển mạnh hơn sau giai đoạn khó khăn.
Anh William McDonald cũng nhận thấy một tác động khác: những bất đồng với Mỹ đã phần nào tạo ra sự gắn kết trong xã hội Canada, khi người tiêu dùng cùng hướng tới các sản phẩm và doanh nghiệp trong nước.
Làn sóng ưu tiên hàng Canada, tẩy chay hàng hóa Mỹ diễn ra trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa hai nước tiếp tục căng thẳng. Việc người tiêu dùng thay đổi thói quen có thể tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp Mỹ tại Canada, đồng thời mở rộng thị trường cho các nhà sản xuất trong nước và những nhà cung cấp đến từ các quốc gia khác.