Lệnh cấm kéo dài một tháng này có thể dẫn đến mất khoảng 250.000 tấn sản phẩm, trị giá hơn 100 triệu USD. Với thị phần của Nga trên thị trường toàn cầu, biện pháp này đe dọa làm tăng giá và gây thiếu hụt nguồn cung cho các nhà nhập khẩu chính.
Phân bón Nga đóng gói tại nhà máy ở vùng Krasnoyarsk, Nga. Ảnh: Sputnik
Tại Nga, theo lệnh của Bộ Nông nghiệp, lệnh cấm xuất khẩu amoni nitrat, loại phân bón được ưa chuộng nhất trên thị trường nội địa, đã được áp dụng lần đầu tiên. Giấy phép xuất khẩu ra nước ngoài đã bị đình chỉ từ ngày 21/3 đến ngày 21/4/2026. Ngoại lệ áp dụng cho các lô hàng được thực hiện theo các thỏa thuận liên chính phủ. Bộ Nông nghiệp giải thích rằng, do nhu cầu xuất khẩu phân bón nitơ ngày càng tăng, việc đình chỉ xuất khẩu sẽ cho phép thị trường trong nước ưu tiên đáp ứng nhu cầu trong mùa vụ xuân.
Ông Victor Kutlumbetov, một chuyên gia tư vấn của công ty Implementa, cho biết Nga sản xuất khoảng 25% lượng amoni nitrat của thế giới và chiếm tới 40% thương mại toàn cầu. Lệnh cấm xuất khẩu amoni nitrat kéo dài một tháng có thể dẫn đến thiếu hụt khoảng 250.000 tấn sản phẩm này. Theo tính toán của báo Kommersant, giá trị của khối lượng này theo giá hiện hành vượt quá 100 triệu USD.
Theo ông Kutlumbetov, lệnh cấm sẽ ảnh hưởng chủ yếu đến Eurochem, Acron và Uralchem, chiếm hơn 70% lượng xuất khẩu của Nga. Năm 2025, Nga đã xuất khẩu hơn 3 triệu tấn amoni nitrat. Khách hàng lớn nhất là Brazil, mà Nga là nhà cung cấp chính.
Việc xuất khẩu amoni nitrat và các loại phân bón nitơ khác vẫn có hạn ngạch, song hạn ngạch phù hợp với khối lượng cung ứng bình thường. Hạn ngạch được đưa ra lần đầu vào ngày 1/12/2021, nhưng sau đó đã được gia hạn nhiều lần, gần đây nhất là đến ngày 31/5/2026. Hạn ngạch xuất khẩu amoni nitrat cho giai đoạn từ ngày 1/12/2025 đến ngày 31/5/2026 là 2,6 triệu tấn.
Bà Nina Adamova thuộc Trung tâm Chính sách Môi trường của Gazprombank cũng chỉ ra rằng, do Nga chiếm thị phần lớn trên thị trường amoni nitrat toàn cầu, lệnh cấm này sẽ tiếp tục đẩy giá loại phân bón nitơ này, và có thể cả các loại phân bón nitơ khác, lên cao hơn nữa trên thị trường Mỹ và châu Âu. Bà cũng lưu ý rằng quy định mới có thể ảnh hưởng đến người mua ở châu Á.
Theo MMI, giá amoni nitrat và các loại phân bón nitơ khác đã tăng nhanh trong những tuần gần đây do xung đột ở Trung Đông. Giá amoni nitrat FOB Baltic đã tăng 2% lên mức 390-440 USD/tấn trong tuần từ ngày 12-19/3.