Cờ Liên minh châu Âu bên ngoài trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh Euronews ngày 26/6, đề xuất được đưa ra sau khi một số quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi siết chặt các quy định về bảo hộ tạm thời, với lý do nhiều nước đang gặp khó khăn trong quá trình tiếp nhận và hòa nhập người tị nạn, trong khi Ukraine cần thêm nguồn nhân lực phục vụ quốc phòng.
Ủy viên phụ trách Nội vụ và Di cư của EU Magnus Brunner cho biết đề xuất đã tính đến những thay đổi trong nhu cầu quốc phòng của Ukraine.
Theo quy định thiết quân luật hiện hành tại Ukraine, phần lớn nam giới từ 23 tuổi trở lên không được phép rời khỏi đất nước. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, vẫn có một số người trong độ tuổi nhập ngũ vượt biên trái phép sang các nước EU và sau đó được hưởng quy chế bảo hộ tạm thời.
Theo số liệu của Cơ quan Bảo vệ Biên giới và Bờ biển châu Âu (Frontex), gần 1.000 người đã vượt biên trái phép từ Ukraine vào EU kể từ đầu năm đến nay, trong khi tổng số trường hợp trong năm 2025 lên tới hơn 10.000 người.
Nam giới trưởng thành hiện chiếm khoảng 26,6% tổng số người tị nạn Ukraine đang sinh sống tại châu Âu. Tuy nhiên, EU cho biết chưa có thống kê cụ thể về số người thuộc độ tuổi nhập ngũ hoặc số trường hợp nhập cảnh trái phép.
Ngày 25/6, Đan Mạch cũng công bố kế hoạch áp dụng chính sách tương tự. Theo đề xuất của Copenhagen, nam giới Ukraine từ 23 đến 60 tuổi chỉ được cấp giấy phép cư trú nếu chứng minh mình thuộc diện được miễn nghĩa vụ quân sự.
Cơ chế bảo hộ tạm thời của EU được kích hoạt sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine vào năm 2022. Chính sách này đã cho phép hơn 4 triệu công dân Ukraine sinh sống, làm việc và tiếp cận các dịch vụ xã hội tại các quốc gia thành viên mà không cần trải qua quy trình xin tị nạn thông thường. Theo đề xuất mới của EC, chương trình sẽ tiếp tục được gia hạn đến tháng 3/2028.
Các quan chức EU cho biết những người đã được cấp quy chế bảo hộ tạm thời trước đây sẽ không bị thu hồi quyền lợi, bất kể độ tuổi hay giới tính. Quy định mới, nếu được thông qua, chỉ áp dụng đối với các trường hợp phát sinh sau này.
Để có hiệu lực, đề xuất cần được các nước thành viên EU thông qua theo cơ chế bỏ phiếu đa số đủ điều kiện, tức ít nhất 15 trong số 27 quốc gia thành viên ủng hộ và các nước này phải đại diện cho tối thiểu 65% dân số toàn khối.
Bên cạnh việc gia hạn chương trình bảo hộ, Ủy ban châu Âu cũng đề xuất triển khai một chương trình hồi hương tự nguyện nhằm hỗ trợ những người Ukraine đang sinh sống tại châu Âu có nguyện vọng trở về nước.