Theo phóng viên TTXVN tại LHQ, ông Guterres cảnh báo hàng triệu ngôi nhà bị phá hủy hoặc hư hại mỗi năm khiến nhiều gia đình mất nơi ở, đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói. Văn phòng Giảm nhẹ rủi ro thiên tai của LHQ (UNDRR) cho biết thiệt hại nhà ở chiếm 43% tổng thiệt hại trực tiếp do bão, lũ lụt, sóng thần và động đất trên toàn cầu.
Đại diện UNDRR Jeanette Elsworth dẫn Khảo sát Rủi ro toàn cầu năm 2026 của Quỹ Lloyd's Register, cho biết chỉ 27% số người nhận cảnh báo sớm nhưng chưa có kế hoạch ứng phó hoặc thiếu tự tin vào khả năng bảo vệ bản thân có thể hành động kịp thời. Tỷ lệ này lên tới 83% ở nhóm đã chủ động lập kế hoạch và tự tin về kỹ năng ứng phó.
UNDRR nhấn mạnh các chính phủ và khu vực tư nhân cần ưu tiên lựa chọn địa điểm xây dựng an toàn, thực thi nghiêm tiêu chuẩn xây dựng, gia cố nhà ở hiện hữu và trang bị kiến thức phòng tránh thiên tai cho người dân. Dù tỷ lệ tử vong do thiên tai đã giảm trong 11 năm qua, nỗ lực hạn chế thiệt hại kinh tế vẫn chưa đạt kết quả tương xứng.
Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) cho biết năm 2025, cơ quan này đã triển khai các chương trình giảm nhẹ rủi ro thiên tai, hỗ trợ 1,4 triệu người tại 39 quốc gia và mở rộng mạng lưới cảnh báo sớm tới hơn 1,2 triệu người dễ bị tổn thương.
Giám đốc Vụ Ứng phó và Phục hồi nhân đạo của IOM Maria Moita dẫn các tình huống khẩn cấp tại Nepal, Venezuela và Colombia để nhấn mạnh vai trò của quy hoạch phòng ngừa và dữ liệu trong ứng phó, phục hồi sau thảm họa.
Tại Nepal, trận lũ do sự cố vỡ sông băng hồi tháng 8 ảnh hưởng hơn 84.000 người và làm hư hại khoảng 7.500 ngôi nhà. Tại Venezuela, các trận động đất hồi tháng 6 khiến 50.600 người cần hỗ trợ; hơn một nửa số hộ bị ảnh hưởng xác định sửa chữa nhà cửa là ưu tiên cấp bách. Trong khi đó, động đất tại Colombia hồi tháng 8 tác động tới gần 500.000 người và làm hư hại hơn 200.000 căn nhà.
Bà Moita nhấn mạnh kế hoạch tái thiết cần được kích hoạt sớm để ngăn tình trạng mất nhà tạm thời kéo dài thành khủng hoảng di dời. Bên cạnh nơi ở an toàn, các cộng đồng cần được bảo đảm dịch vụ xã hội và cơ hội sinh kế. Đầu tư dài hạn cho cảnh báo sớm, năng lực ứng phó tại cơ sở và nhà ở có khả năng chống chịu là yếu tố then chốt để giảm thiểu tổn thất và ngăn chặn những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ.
