Hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án “Chiến dịch thúc đẩy hòa nhập do người khuyết tật khởi xướng” (MIC) với mục tiêu nâng cao nhận thức và kỹ năng truyền thông về người khuyết tật theo hướng chính xác, tôn trọng, bình đẳng; hướng tới thay đổi cách sử dụng ngôn từ, hình ảnh và phương thức kể chuyện về người khuyết tật.
Phát biểu khai mạc, ông Phạm Quang Khoát, Phó Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội nhấn mạnh, trong nhiều phương thức thay đổi nhận thức xã hội về người khuyết tật, truyền thông là một công cụ có sức mạnh đặc biệt. Một bài báo, một bức ảnh, thậm chí một từ trong tiêu đề cũng có thể tác động đáng kể đến cách cộng đồng nhìn nhận về người khuyết tật. Người làm truyền thông cần chủ động rà soát cách sử dụng ngôn từ, hình ảnh và góc tiếp cận; qua đó góp phần thay đổi những định kiến vốn tồn tại lâu nay trong xã hội.
Theo bà Nguyễn Thị Thục Hạnh, nguyên Tổng Biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam, người làm truyền thông cần thay đổi cách tiếp cận khi đưa tin về người khuyết tật. Một bài báo về người khuyết tật không cần làm độc giả thương nhân vật cũng không cần buộc nhân vật phải truyền cảm hứng. Truyền thông về người khuyết tật cần hướng chuyển dịch từ đề tài nhân đạo sang chủ đề xã hội chính thống.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, Quản lý Dự án MIC, tổ chức Humanity & Inclusion tại Việt Nam giới thiệu về Dự án “Chiến dịch thúc đẩy hòa nhập do người khuyết tật khởi xướng”. Dự án do Phái đoàn Liên minh châu Âu tài trợ, được triển khai tại Hà Nội với sự phối hợp giữa HI Việt Nam và Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội. Dự án hướng tới giảm kỳ thị, tăng cường sự tham gia và tiếng nói của người khuyết tật, đặc biệt là những nhóm ít được đại diện, trong các lĩnh vực giáo dục, việc làm và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới.
Theo bà Dương Thị Vân, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ hòa nhập Người khuyết tật (ICC), trong cuộc sống có nhiều rào cản mà người khuyết tật đang gặp phải, nổi bật là rào cản về môi trường, giao tiếp, nhận thức và thái độ xã hội. Bên cạnh việc cải thiện khả năng tiếp cận về cơ sở hạ tầng và dịch vụ, thay đổi nhận thức cộng đồng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy quá trình hòa nhập. Khi những định kiến xã hội được tháo gỡ, người khuyết tật sẽ có thêm cơ hội tham gia bình đẳng vào các hoạt động của cộng đồng.
Tại tọa đàm, người tham dự trực tiếp tham gia trải nghiệm, nhận diện những khó khăn mà người khuyết tật có thể gặp phải trong sinh hoạt và giao tiếp. Người tham gia được chia thành ba nhóm trải nghiệm liên quan đến khuyết tật vận động, khiếm thị và khiếm thính. Qua đó, người tham gia có cơ hội cảm nhận trực tiếp những trở ngại tưởng như rất nhỏ trong cuộc sống nhưng lại có thể trở thành rào cản lớn đối với người khuyết tật.
Lần đầu tiên trải nghiệm ngồi xe lăn, bạn Nguyễn Thùy Dương (sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ: “Em cảm thấy việc di chuyển ra đường khó khăn hơn rất nhiều, nhất là khi không thể tự lên xuống cầu thang. Việc tiếp cận nhà vệ sinh cũng là một thử thách, bởi không phải không gian nào cũng có thiết kế phù hợp cho người sử dụng xe lăn”.
Thông qua các hoạt động trải nghiệm và thảo luận, người làm truyền thông có cơ hội hiểu rõ hơn những rào cản mà người khuyết tật đang đối mặt, từ đó lựa chọn ngôn từ, hình ảnh và cách kể chuyện phù hợp; qua đó, góp phần thay đổi nhận thức xã hội và thúc đẩy sự tham gia thực chất của người khuyết tật, hướng tới xây dựng một xã hội hòa nhập và bình đẳng.
