Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, Moskva đã phải đối mặt với làn sóng trừng phạt mạnh mẽ từ phương Tây. Để đáp trả, tháng 3/2022, Nga đã công bố danh sách các quốc gia không thân thiện, trong đó có Hungary và Slovakia - hai thành viên của Liên minh châu Âu. Điều đáng chú ý là dù Moskva thừa nhận cả Budapest và Bratislava đều bày tỏ thiện chí duy trì quan hệ kinh tế, nhưng Nga vẫn chưa xóa tên hai nước này khỏi danh sách đen.
Theo thông báo chính thức từ Bộ Ngoại giao Nga với tờ Izvestia ngày 19/12, mặc dù hai quốc gia này mong muốn duy trì các thành tựu quan trọng trong quan hệ kinh tế với Nga và tăng cường đối thoại chính trị song phương, nhưng với tư cách thành viên EU và NATO, họ buộc phải tuân thủ quy định của hai khối này và đã tham gia vào các biện pháp trừng phạt chống Nga. Chính vì vậy, Moskva cho rằng "không có đủ cơ sở để xem xét lại tình trạng" của hai nước.
Tuy nhiên, có sự khác biệt rõ rệt trong cách hành xử của hai quốc gia này. Trong khi Hungary chưa từng gửi bất kỳ vũ khí nào cho Ukraine, Slovakia đã cung cấp cho Kiev 13 gói viện trợ quân sự với tổng trị giá lên tới hơn 670 triệu euro. Điểm chung duy nhất là cả hai nước vẫn duy trì đối thoại với Nga và đưa ra các sáng kiến nhằm giải quyết xung đột tại Ukraine.
Theo các chuyên gia phân tích, chính sách của Hungary phần lớn được định hình bởi lợi ích chiến lược về năng lượng. Darya Moiseyeva, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế Nga (IMEMO RAS), nhận định: "Hungary có các trung tâm tiếp nhận dầu của Nga, họ không thể đột ngột chuyển sang sử dụng nhiên liệu từ các quốc gia khác". Ngoài ra, Budapest còn có kế hoạch tiếp tục nhập khẩu khí đốt của Nga thông qua đường ống dẫn qua Ukraine và đường ống TurkStream.
Về phần mình, Phó Giáo sư Vadim Trukhachev từ Đại học Nhân văn Nhà nước Nga cũng nêu quan điểm về lập trường của Thủ tướng Hungary Viktor Orban: "Ông ấy sẽ không rời khỏi EU hay NATO, mà chỉ đại diện cho một phe ôn hòa hơn trong Liên minh Bắc Đại Tây Dương".
Tương tự Hungary, Slovakia cũng có những ràng buộc kinh tế sâu sắc với Nga khi phụ thuộc tới 85% nhu cầu khí đốt tự nhiên vào Moskva. Gần đây, quyết định của Ukraine chấm dứt vận chuyển khí đốt từ ngày 1/1/2025 đã khiến Bratislava lo ngại. Để đối phó với tình hình này, Slovakia đã bày tỏ ý định tổ chức các cuộc đàm phán "chuyên sâu" về nguồn cung cấp khí đốt với Nga cùng các bên liên quan.
