Bắc Cực đang nổi lên như một không gian cạnh tranh chiến lược mới, nơi Mỹ và châu Âu dù vẫn là đồng minh NATO lại ngày càng có những lợi ích khác biệt về Greenland, các tuyến hàng hải và nguồn tài nguyên.
Sau nhiều tháng căng thẳng vì cuộc chiến Iran, các nhà lãnh đạo châu Âu bất ngờ chuyển sang thái độ hòa giải với Tổng thống Donald Trump tại Hội nghị G7.
Nhiều lãnh đạo châu Âu đang áp dụng chính phong cách của Tổng thống Mỹ Donald Trump để đáp trả Washington, công khai chỉ trích chính sách về Iran nhưng từ chối xin lỗi hay nhượng bộ trước sức ép từ Nhà Trắng.
Phát biểu mới của Tổng thống Donald Trump về Greenland và NATO đang làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa Mỹ và châu Âu, trong khi cuộc chiến với Iran khiến vai trò lãnh đạo toàn cầu của Washington bị đặt dấu hỏi.
Xung đột Iran và Ukraine đang đẩy liên minh xuyên Đại Tây Dương vào khủng hoảng. Châu Âu lo Mỹ “bỏ rơi” Kyiv, trong khi ông Trump gia tăng sức ép với các đồng minh.
Theo Euronews ngày 25/2, Thông điệp Liên bang của Tổng thống Trump dù tập trung vào kinh tế và chính trị nội bộ nhưng vẫn phát đi ba tín hiệu quan trọng với châu Âu, đó là yếu tố bầu cử giữa nhiệm kỳ, định hướng thương mại cứng rắn và lập trường an ninh đối với Iran.
Các cuộc đàm phán tại Geneva có thể định hình tương lai Ukraine và an ninh châu Âu, trong bối cảnh chiến sự khốc liệt, Mỹ thay đổi lập trường và áp lực buộc Kiev phải đưa ra lựa chọn khó khăn.
Các chính trị gia đảng Dân chủ Mỹ dự kiến tận dụng Hội nghị An ninh Munich cuối tuần này để kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu không nhượng bộ ông Donald Trump, trong bối cảnh lục địa già đang chia rẽ sâu sắc về cách ứng xử với một tổng thống Mỹ bị đánh giá là khó đoán và có xu hướng phá vỡ các chuẩn mực truyền thống.
Khi Mỹ theo đuổi chính trị quyền lực thực dụng và Nga gia tăng ảnh hưởng, châu Âu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, buộc phải đối diện sự thu hẹp chưa từng có của không gian chiến lược.
Mỹ chính thức chuyển trọng tâm an ninh từ châu Âu sang Tây bán cầu và Bắc Cực, nhấn mạnh bảo vệ Greenland, phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy chiến lược thời Tổng thống Donald Trump.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng vấn đề liên quan đến Greenland sẽ được giải quyết theo cách không gây ảnh hưởng tới Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Theo Financial Times ngày 19/1, trong một tin nhắn gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã liên hệ trực tiếp việc theo đuổi kiểm soát Greenland với việc không giành được giải Nobel Hòa bình.
Theo đánh giá của giới phân tích Nga, các động thái cứng rắn của Tổng thống Trump quanh Greenland có thể buộc Liên minh châu Âu (EU) nhượng bộ thương mại, đồng thời làm gia tăng bất ổn nội bộ trong EU.
Với chương trình nghị sự cứng rắn và tham vọng tái cấu trúc thể chế toàn cầu, Tổng thống Trump buộc châu Âu phải lựa chọn giữa thích nghi với Mỹ hay theo đuổi con đường tự chủ đầy rủi ro.
Theo Financial Times ngày 15/1, lực lượng NATO nhiều khả năng sẽ hiện diện tại Greenland lâu dài hơn, trong bối cảnh một số quốc gia châu Âu bắt đầu triển khai binh sĩ tới hòn đảo Bắc Cực này sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng các tuyên bố về khả năng kiểm soát Greenland.
Những binh sĩ đầu tiên từ các quốc gia châu Âu đã hiện diện tại Greenland, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tuyên bố về sự cần thiết phải sáp nhập hòn đảo này vào Mỹ.
Theo Euronews ngày 14/1, Ngoại trưởng Đan Mạch thừa nhận không thuyết phục được Mỹ từ bỏ tham vọng với Greenland sau cuộc họp căng thẳng tại Washington, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép nhằm kiểm soát hòn đảo chiến lược ở Bắc Cực vì lý do an ninh quốc gia.
Châu Âu đang có bước chuyển quan trọng khi tăng vai trò chiến lược, tái vũ trang, can dự sâu vào Ukraine và điều chỉnh quan hệ với Mỹ, Nga, Trung Quốc giữa môi trường an ninh bất ổn kéo dài.
Tuyên bố Mỹ cần Greenland vì an ninh quốc gia của Tổng thống Trump làm lung lay đoàn kết xuyên Đại Tây Dương, khiến Ukraine rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi vừa cần Mỹ, vừa phụ thuộc các đồng minh châu Âu.
