Hải quân Mỹ tăng hỏa lực tàu ngầm

Theo kế hoạch, 19 tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Virginia (SSN) sẽ được chuyển sang cấu hình tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường (SSGN) và trang bị module tải trọng Virginia (VPM). Module dài khoảng 25,6 m bổ sung 28 ô phóng, bên cạnh 12 ô trên các phiên bản Virginia hiện nay.

Các ô này có thể mang tên lửa hành trình Tomahawk và vũ khí siêu vượt âm. Khi kết hợp với khả năng tàng hình của tàu ngầm, những khí tài mới có thể giúp Mỹ tiếp cận sâu bên trong các hệ thống phòng thủ tên lửa.

Sidharth Kaushal, chuyên gia cấp cao tại Viện Quân chủng Thống nhất Hoàng gia (RUSI), nhận định tàu ngầm là một trong số ít khí tài có thể hoạt động tiền phương.

Theo ông, tên lửa siêu vượt âm cũng tạo ra thách thức lớn với các hệ thống phòng thủ của đối phương. Việc triển khai loại vũ khí tốc độ cao và có khả năng cơ động từ vị trí gần mục tiêu sẽ rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng của đối phương.

Bài toán thay thế tàu ngầm lớp Ohio

Kế hoạch mới được đưa ra khi Hải quân Mỹ bắt đầu loại biên 4 tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường lớp Ohio, vốn là những nền tảng tấn công tầm xa quan trọng nhất của nước này.

Các tàu Ohio được cải hoán từ tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân cách đây khoảng hai thập niên. Sau khi chuyển đổi, mỗi tàu có thể mang tới 154 tên lửa Tomahawk. Trao đổi với truyền thông phương Tây năm 2021, cựu sĩ quan Hải quân Mỹ Bradley Martin từng đánh giá Ohio là nền tảng có khả năng triển khai tải trọng tên lửa thông thường lớn nhất.

Trong chiến dịch Midnight Hammer năm 2025 nhằm tấn công các cơ sở hạt nhân Iran, một tàu Ohio cũng được huy động để bổ sung hỏa lực cho các cuộc không kích bằng máy bay ném bom B-2.

Tuy nhiên, USS Georgia đã bắt đầu quá trình ngừng hoạt động từ tháng trước, trong khi ba tàu còn lại dự kiến lần lượt được cho nghỉ trong những năm tới. Hội đồng Công nghiệp Tàu ngầm Mỹ ước tính việc loại biên toàn bộ Ohio có thể khiến năng lực tấn công dưới mặt nước của Hải quân Mỹ giảm tới 60%.

Washington kỳ vọng 19 tàu Virginia mới sẽ đảm nhiệm vai trò thay thế. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo đây không phải phương án thay thế theo tỷ lệ một đổi một.

Phân tán hỏa lực để tăng khả năng sống sót

Một tàu Virginia chỉ mang được khoảng 26% số tên lửa so với một tàu Ohio, đồng nghĩa Mỹ cần khoảng 4 tàu Virginia để đạt lượng hỏa lực tương đương một tàu Ohio hiện nay.

Bryan Clark, chuyên gia tại Viện Hudson và cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, cho biết Ohio còn có lợi thế khi vận hành với hai kíp thủy thủ, giúp tàu có thể duy trì thời gian tuần tra dài hơn Virginia, vốn chỉ có một kíp.

Dù vậy, Alessio Patalano, giáo sư tại King's College London, cho rằng phân tán tên lửa trên nhiều tàu có thể mang lại lợi thế chiến thuật. Nhiều nền tảng hơn đồng nghĩa đối phương phải theo dõi và tìm cách vô hiệu hóa nhiều mục tiêu hơn.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), giai đoạn 2021-2025, Trung Quốc hạ thủy 10 tàu ngầm, so với 7 chiếc của Mỹ. Tổng lượng choán nước tàu ngầm được hạ thủy của Trung Quốc đạt khoảng 79.000 tấn, vượt mức 55.500 tấn của Mỹ.

Lầu Năm Góc cũng ước tính vào cuối năm 2024 rằng kho tên lửa của Lực lượng Tên lửa Trung Quốc đã tăng khoảng 50% trong 4 năm trước đó.

Tàu ngầm tìm cách xuyên thủng phòng thủ

Các chuyên gia cho rằng tàu Virginia trang bị VPM có thể giúp Mỹ đối phó lợi thế tên lửa của đối thủ, đặc biệt trong giai đoạn đầu xung đột.

Nếu tàu ngầm Mỹ có thể tấn công radar và sở chỉ huy thì sẽ làm suy yếu mạng lưới phòng thủ cũng như khả năng dẫn đường cho các cuộc tấn công bằng tên lửa.

Chuyên gia nhận định việc vô hiệu hóa các năng lực chống hạm có thể mở đường để tàu mặt nước tiến vào khu vực nguy hiểm với rủi ro thấp hơn, qua đó tạo điều kiện cho tàu sân bay thực hiện các đợt không kích tiếp theo.

Khả năng triển khai vũ khí siêu vượt âm cũng giúp tăng đáng kể sức mạnh của Virginia. Hải quân Mỹ tuyên bố các SSGN Virginia mới sẽ được trang bị cảm biến hiện đại, khả năng tàng hình và hệ thống tự động hóa tiên tiến, nhằm duy trì ưu thế dưới mặt nước.