Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh (Quy định số 224-QĐ/TW) được Trung ương ban hành ngày 14/10 đã chuyển từ "cho phép" đến "khuyến khích, tạo điều kiện". Từ những quyết sách lịch sử của 40 năm Đổi mới đến bước ngoặt tại Hội nghị lần thứ 4, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, tư duy của Đảng về đảng viên làm kinh tế đã đi qua một hành trình bứt phá. Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh (Quy định số 224-QĐ/TW) được Trung ương ban hành ngày 14/10 đã chuyển từ "cho phép" đến "khuyến khích, tạo điều kiện".
Từ những quyết sách lịch sử của 40 năm Đổi mới đến bước ngoặt tại Hội nghị lần thứ 4, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, tư duy của Đảng về đảng viên làm kinh tế đã đi qua một hành trình bứt phá. Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh (Quy định số 224-QĐ/TW) được Trung ương ban hành ngày 14/10 đã chuyển từ "cho phép" đến "khuyến khích, tạo điều kiện".
Quy định mới nhằm tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực phát triển đất nước. Phóng viên TTXVN thực hiện chùm 3 bài bình luận "Quy định 224-QĐ/TW: Khơi thông nguồn lực phát triển", khẳng định vai trò, ý nghĩa của chủ trương mới trong việc giải phóng sức sản xuất, khơi thông nguồn lực cho phát triển; đập tan những luận điệu xuyên tạc, quy chụp vô căn cứ cho rằng đảng viên làm kinh tế là "suy thoái", là "phai nhạt lý tưởng"; đồng thời đưa ra lời giải hữu hiệu nhằm kiểm soát xung đột lợi ích, giữ vững kỷ cương và tính liêm chính của Đảng.
Bài 1: Bước đột phá trong tư duy lãnh đạo kinh tế
Quyết định chuyển từ "cho phép" sang "khuyến khích" đảng viên làm kinh tế tại Hội nghị lần thứ 4, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV là bước tiến mới. Quyền hạn rõ ràng, giới hạn nghiêm minh và tinh thần thượng tôn pháp luật chính là lời giải trọn vẹn cho bài toán: Vừa giải phóng nguồn lực quốc gia, vừa giữ vững liêm chính và bản chất của Đảng. Đây là hướng đi tất yếu để khuyến khích làm giàu chính đáng, nâng cao trách nhiệm nêu gương và tạo động lực bứt phá cho đất nước.
Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (ngày 8/10/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Đảng viên làm kinh tế phải nêu gương chấp hành pháp luật, tôn trọng quyền, lợi ích chính đáng của người lao động; tạo điều kiện để họ tiến bộ, hưởng thành quả tương xứng với đóng góp, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, củng cố sự gắn bó của Nhân dân, người lao động với Đảng".
Thông điệp ấy chính là thể hiện cho quyết sách quan trọng vừa được Trung ương thông qua, Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh. Quy định số 224-QĐ/TW chính thức thay thế Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006. Chuyển từ trạng thái "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên làm kinh tế không đơn thuần là sự thay đổi về thuật ngữ văn bản. Đó là một bước tiến đột phá trong tư duy huy động nguồn lực xã hội, tư duy lãnh đạo kinh tế của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới.
Sự phát triển tư duy ấy diễn ra liên tục và nhất quán trong suốt thời gian qua. Lịch sử 40 năm Đổi mới là cơ sở thực tiễn sinh động nhất để soi chiếu sự chuyển biến của tư duy. Nhìn lại Đại hội Đảng lần thứ VI (1986), với tinh thần "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật", Đảng đã khởi xướng công cuộc Đổi mới, từng bước khắc phục cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp. Từ thực tiễn đời sống, Đảng từng bước khẳng định sự cần thiết của nền kinh tế nhiều thành phần, thừa nhận vai trò của các chủ thể sản xuất, kinh doanh ngoài khu vực nhà nước và tạo điều kiện để người dân phát huy năng lực làm giàu chính đáng. Đây không phải sự thay đổi mục tiêu phát triển, mà là quá trình điều chỉnh phương thức tổ chức kinh tế trên cơ sở tổng kết thực tiễn, nhận diện đúng các nguồn lực và tìm kiếm động lực tăng trưởng phù hợp.
Năm 2002, Hội nghị Trung ương 5 khóa IX xác định kinh tế tư nhân là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân, phát triển kinh tế tư nhân là vấn đề chiến lược lâu dài. Đến Đại hội Đảng lần thứ X năm 2006, chủ trương cho phép đảng viên làm kinh tế tư nhân được đặt ra, sau đó được cụ thể hóa bằng Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006. Từ bước đi này, hoạt động kinh tế tư nhân của đảng viên được nhìn nhận trong mối quan hệ với yêu cầu phát triển nền kinh tế nhiều thành phần và công tác xây dựng Đảng.
Đặc biệt, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 3/6/2017 của Hội nghị Trung ương 5 khóa XII xác định: "Phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh theo cơ chế thị trường là yêu cầu khách quan, vừa cấp thiết, vừa lâu dài trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta". Nghị quyết không chỉ khẳng định vai trò của khu vực này mà còn đặt ra yêu cầu xóa bỏ rào cản, định kiến, tạo môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh; đồng thời kiên quyết ngăn chặn chủ nghĩa tư bản thân hữu, lợi ích nhóm, thao túng chính sách và cạnh tranh không lành mạnh.
Đến Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tư duy ấy tiếp tục được phát triển. Nghị quyết xác định kinh tế tư nhân là "một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia", nhấn mạnh yêu cầu khuyến khích tinh thần kinh doanh, đổi mới sáng tạo, làm giàu hợp pháp, chính đáng, đồng thời xây dựng đội ngũ doanh nhân có đạo đức, văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội.
Nhìn lại tiến trình này, có thể thấy một mạch tư duy nhất quán: giải phóng sức sản xuất, huy động nguồn lực trong nhân dân, phát triển kinh tế nhiều thành phần, bảo đảm quyền kinh doanh hợp pháp và tăng cường quản lý bằng pháp luật. Việc chuyển từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" đối với đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh là bước phát triển tiếp theo của quá trình đó, phù hợp với yêu cầu đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam cần nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp có sức cạnh tranh và huy động thêm nguồn lực cho tăng trưởng, không thể không tính đến vai trò, sự đóng góp của những đảng viên có tri thức, kinh nghiệm quản lý và khát vọng kinh doanh. Nếu một đảng viên có đủ điều kiện, năng lực và trách nhiệm để tham gia tạo giá trị cho xã hội, việc phát huy nguồn lực ấy chính là một cách thiết thực đóng góp cho đất nước.
Toàn cảnh hội nghị tại điểm cầu Trung tâm - Phòng họp Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Hà Nội. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN
Cũng cần khẳng định rằng khuyến khích đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh là tạo cơ hội phát huy sự đóng góp của mỗi đảng viên. Mỗi đảng viên có năng lực, điều kiện và nhiệm vụ khác nhau; việc tham gia đầu tư, kinh doanh phải phù hợp với quy định, hoàn cảnh và khả năng của từng cá nhân. Đây không phải tiêu chí thay thế cho phẩm chất chính trị hay kết quả thực hiện nhiệm vụ của người đảng viên, mà là một không gian để những người có đủ điều kiện phát huy năng lực và đóng góp cho xã hội.
Chủ trương mở rộng không gian cho đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh xuất phát từ chính trong thực tiễn đã có những tấm gương vô cùng thuyết phục. Ở cấp độ doanh nghiệp, nhiều năm qua đã ghi nhận hàng loạt doanh nhân là đảng viên tiêu biểu, dẫn dắt các tập đoàn kinh tế tư nhân vươn ra thế giới. Họ không chỉ tạo ra hàng trăm nghìn việc làm, đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước, mà còn tiên phong trong thực hiện trách nhiệm xã hội, phát triển cho hạ tầng, y tế, giáo dục. Hay ở cấp độ địa phương, đã xuất hiện nhiều đảng viên làm kinh tế giỏi trở thành "ngọn hải đăng" cho bà con làm theo. Hay hàng nghìn mô hình trang trại, hợp tác xã do các Bí thư Chi bộ, Bộ đội xuất ngũ là đảng viên làm chủ... đã mang lại hiệu quả trong sản xuất thực tế.
Trong bài toán phát triển đất nước, nguồn lực không chỉ nằm ở vốn hay tài sản, mà còn ở niềm tin, tinh thần dấn thân và khát vọng tạo ra giá trị. Khi đảng viên tham gia phát triển kinh tế bằng sự liêm chính, trách nhiệm và tinh thần phụng sự, họ có thể góp phần củng cố niềm tin ấy bằng hành động cụ thể.
Chuyển từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" vì thế không đơn thuần là thay đổi cách diễn đạt. Đó là bước phát triển trong cách nhìn về năng lực đóng góp của đảng viên và trách nhiệm của tổ chức đảng trong việc vừa mở đường cho phát triển, vừa giữ vững kỷ luật, kỷ cương. Khuyến khích làm giàu chính đáng không phải để tôn vinh sự giàu có như mục đích tự thân, mà để phát huy lao động, sáng tạo và năng lực tổ chức sản xuất vì lợi ích hợp pháp của cá nhân, doanh nghiệp và xã hội.
Thước đo thành công cuối cùng của chủ trương là những người làm kinh tế chân chính có thêm điều kiện phát triển, môi trường kinh doanh minh bạch hơn, các hành vi lợi dụng quyền lực bị ngăn chặn hiệu quả và niềm tin của nhân dân được củng cố bằng kết quả thực tế. Khơi thông nguồn lực nhưng không buông lỏng nguyên tắc; khuyến khích làm giàu chính đáng nhưng kiên quyết chống trục lợi; phát huy vai trò tiên phong của đảng viên bằng hiệu quả công việc, sự liêm chính và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, đó chính là yêu cầu để đổi mới tư duy trở thành động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Bài 2: Không thể đánh đồng làm giàu chính đáng với trục lợi
