Những tiện ích thiết thực trong đời sống
Được các lực lượng hỗ trợ thực hiện chữ ký số miễn phí, bà Lê Thị Túy Phượng (sinh năm 1962, ngụ khu phố 1, phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh) nhận thấy việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử thuận tiện hơn so với cách làm truyền thống. “Ứng dụng chữ ký số rất thuận tiện. Nếu không có điều kiện đến tận nơi làm thủ tục hành chính thì có thể ở nhà, ký số trên điện thoại. Như vậy, người dân không phải đi lại nhiều lần, nhất là những người ở xa hoặc không thuận tiện trong việc đi lại”, bà Phượng chia sẻ.
Từ những thao tác được hướng dẫn trực tiếp trên điện thoại cá nhân, các tiện ích số vốn còn xa lạ với nhiều người dân đang dần trở nên dễ hiểu, dễ sử dụng. Đối với người cao tuổi, người hạn chế kỹ năng công nghệ hoặc gặp khó khăn trong đi lại, sự hỗ trợ tại chỗ còn giúp giảm bớt trở ngại khi tiếp cận các dịch vụ công và tiện ích số.
Bà Nguyễn Thị Thiên Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Ninh cho biết, bên cạnh việc hướng dẫn cài đặt, sử dụng các nền tảng và tiện ích số, lực lượng triển khai chú trọng tuyên truyền kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân; nhận diện, phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Đặc biệt, việc hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế và những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ phải được thực hiện theo hướng dễ tiếp cận, phù hợp với nhu cầu thực tế.
Ở xã Tân Tây, các nhóm Zalo cộng đồng đang trở thành kênh kết nối thường xuyên giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và người dân. Thông tin về hoạt động tại khu dân cư, công trình chuẩn bị triển khai, chủ trương mới được cập nhật trên điện thoại, tạo điều kiện để người dân chủ động theo dõi, trao đổi và phản ánh những vấn đề quan tâm.
Ông Võ Thanh Hà (ngụ ấp Cả Ràng, xã Tân Tây) cho biết, việc tham gia nhóm Zalo giúp ông tiếp nhận thông tin nhanh chóng; đồng thời có thể trực tiếp nêu ý kiến để cùng trao đổi, làm rõ những vấn đề liên quan đến đời sống khu dân cư.
Các tiện ích số được giới thiệu, hướng dẫn trực tiếp tại điểm phục vụ người dân, giúp người dân từng bước làm quen với phương thức giao dịch trên môi trường điện tử.
Theo Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Tân Tây Nguyễn Lê Bảo Châu, các nhóm Zalo cộng đồng và Fanpage được sử dụng để tuyên truyền chủ trương, chính sách, thông tin hoạt động của địa phương; đồng thời tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân. Cách làm này giúp Mặt trận nắm tình hình ở cơ sở sát hơn, kịp thời phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh.
Chuyển đổi số ở cơ sở không chỉ là việc đưa thủ tục hành chính lên môi trường mạng hay mở rộng các ứng dụng công nghệ mà quan trọng hơn, người dân phải biết sử dụng, có thể tự thực hiện những thao tác cần thiết và chủ động tham gia vào các hoạt động của cộng đồng thông qua những phương thức mới.
Đo lường hiệu quả bằng kết quả phục vụ người dân
Để đưa các tiện ích số đến gần người dân, Tây Ninh lựa chọn mô hình tổ công nghệ số cộng đồng tại ấp, khu phố. Toàn tỉnh hiện duy trì 977 tổ công nghệ số cộng đồng tại 977 ấp, khu phố, tỷ lệ bao phủ đạt 100%, với 15.866 thành viên (trong đó 974 tổ hoạt động thường xuyên). So với năm 2025, số tổ giảm 609, số thành viên giảm 34.602 người do hoạt động sắp xếp, sáp nhập địa bàn. Việc tinh gọn tổ chức hướng đến nâng cao chất lượng hoạt động, phát huy vai trò của lực lượng am hiểu địa bàn, gần dân, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ, nhất là những người còn hạn chế kỹ năng số.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tây Ninh Nguyễn Thị Thu Trinh khẳng định, xây dựng “Mặt trận số” không đơn thuần là đưa những công việc trước đây lên môi trường trực tuyến, mà hướng đến thay đổi phương thức hoạt động của Mặt trận. Thông tin về địa bàn, hoạt động Mặt trận và những vấn đề liên quan đến người dân được cập nhật, khai thác thuận lợi hơn; việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị có thêm kênh thực hiện; góp phần rút ngắn khoảng cách giữa người dân với Mặt trận.
Người dân được hướng dẫn thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường điện tử tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh.
Hiệu quả hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng được thể hiện qua số lượt người được hướng dẫn, hồ sơ được hỗ trợ và những tiện ích số từng bước đi vào đời sống. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/9/2026, các tổ công nghệ số cộng đồng đã tổ chức 4.311 buổi tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp, thu hút hơn 1,5 triệu lượt người tham gia; hướng dẫn trên triệu lượt người thực hiện dịch vụ công trực tuyến và hỗ trợ nộp thành công 486.127 hồ sơ trực tuyến.
Các tổ công nghệ số cộng đồng phối hợp hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, tích hợp giấy tờ điện tử và phổ cập kỹ năng số, chú trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng tránh lừa đảo trực tuyến. Trong phát triển kinh tế số, các tổ còn hỗ trợ hộ kinh doanh ứng dụng công nghệ, quảng bá sản phẩm và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, lực lượng cơ sở tích cực rà soát, cập nhật dữ liệu dân cư, tiếp nhận và giải đáp kiến nghị của người dân. Toàn tỉnh duy trì 770 nhóm Zalo cộng đồng, tăng cường kết nối giữa chính quyền và người dân.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa, bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng vẫn gặp những khó khăn như: kỹ năng công nghệ của một bộ phận thành viên chưa đồng đều; phần lớn lực lượng hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian dành cho công tác hỗ trợ người dân còn hạn chế. Kinh phí hỗ trợ 1 triệu đồng/tổ/tháng chưa tương xứng với khối lượng công việc, chi phí đi lại và cước viễn thông thực tế. Tại một số địa bàn, trang thiết bị còn thiếu, máy móc cũ, đường truyền chưa ổn định; trong khi một bộ phận người dân vẫn e ngại giao dịch điện tử, lo lộ lọt thông tin cá nhân hoặc bị lừa đảo.
Người dân đến thực hiện các thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tân Ninh và tiếp cận các tiện ích số trong giải quyết công việc hằng ngày.
Trước thực tế này, Tây Ninh tiếp tục ổn định tổ chức, nâng cao năng lực thành viên theo hướng kết nối lực lượng đoàn viên, thanh niên có kỹ năng công nghệ với những thành viên lớn tuổi, am hiểu địa bàn nhằm bù đắp kỹ năng số, tạo sự tự tin trong xử lý lỗi kỹ thuật và san sẻ trực tiếp áp lực khối lượng công việc.
Tỉnh tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong soạn thảo, tổng hợp số liệu; giảm thủ tục thống kê thủ công, báo cáo giấy để dành thời gian cho nhiệm vụ hỗ trợ người dân. Cùng với đó, hoạt động phổ cập kỹ năng số sẽ được chuyển hướng từ “tuyên truyền một chiều” sang “trải nghiệm an toàn”, bắt đầu bằng những thao tác thiết thực như tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến; sau đó từng bước mở rộng sang các giao dịch số khác. Việc hướng dẫn phải gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện lừa đảo và phù hợp với khả năng tiếp cận của từng nhóm đối tượng.
Trên cơ sở thực tiễn, Tây Ninh kiến nghị các cơ quan Trung ương nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá dựa trên sản phẩm, kết quả và mức độ tác động thực tế đối với người dân, thay vì chủ yếu dựa vào số lượng tổ công nghệ số cộng đồng và thành viên; đồng thời chuẩn hóa biểu mẫu báo cáo điện tử, tăng cường đào tạo và có cơ chế hỗ trợ phù hợp về kinh phí, trang thiết bị, đường truyền.
Để chuyển đổi số phát huy hiệu quả, bên cạnh hạ tầng và nền tảng công nghệ, yếu tố quyết định là khả năng đưa tiện ích đến đúng đối tượng, giải quyết những nhu cầu cụ thể của người dân. Khi lực lượng cơ sở đủ năng lực, các kênh tương tác được duy trì thường xuyên và người dân được hướng dẫn để tự thực hiện các thao tác số, chuyển đổi số sẽ không dừng ở việc cài đặt ứng dụng hay hoàn thành chỉ tiêu, mà từng bước trở thành thói quen trong đời sống, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền và thúc đẩy phát triển xã hội số từ cơ sở.