Phát huy kinh nghiệm thực tiễn, góp ý quy hoạch sát dân
Là những người có nhiều năm sinh sống, gắn bó với địa bàn, người cao tuổi có lợi thế về hiểu biết lịch sử, văn hóa, tập quán sinh hoạt và những biến động về dân cư, hạ tầng, môi trường khu vực ven sông Hồng. Những kinh nghiệm này có thể cung cấp thêm thông tin cho quá trình nghiên cứu các nội dung quy hoạch như sử dụng đất, tổ chức không gian đô thị, giao thông, hạ tầng xã hội, cảnh quan, môi trường, phòng chống ngập lụt, cũng như bảo tồn các di tích, không gian văn hóa và sinh hoạt cộng đồng. Đặc biệt, tại những khu vực hình thành khu dân cư qua nhiều thế hệ, người cao tuổi có thể phản ánh những thay đổi của dòng sông theo thời gian, các khu vực thường xuyên ngập úng, sạt lở, tuyến đường dân sinh, vùng sản xuất, địa điểm sinh hoạt cộng đồng, tín ngưỡng. Đây là những yếu tố mà các số liệu kỹ thuật dù cần thiết nhưng khó phản ánh đầy đủ. Việc kết hợp giữa cơ sở khoa học, dữ liệu chuyên ngành với thông tin thực tiễn từ cộng đồng có thể giúp cơ quan chức năng có thêm căn cứ trong quá trình rà soát, hoàn thiện phương án quy hoạch, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị với an toàn, sinh kế và bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa.
Tại phường Phú Thượng, địa bàn chịu ảnh hưởng trực tiếp của điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, địa phương đã thành lập các tổ công tác và bố trí 5 điểm lấy ý kiến cộng đồng dân cư từ ngày 7/9. Đối với những trường hợp không thể đến các điểm tập trung, lực lượng chức năng phối hợp với Mặt trận Tổ quốc phát phiếu đến từng hộ gia đình. Theo UBND phường Phú Thượng, đến nay tỷ lệ phiếu ủng hộ đạt trên 90%. Trong quá trình tuyên truyền, vận động, Hội Người cao tuổi và các chi hội đã phát huy vai trò của những hội viên có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn; đồng thời vận động các thành viên trong gia đình tham gia đóng góp ý kiến.
Theo bà Đỗ Thị Phương Lân, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Phú Thượng, Ban công tác Mặt trận đã thông tin kế hoạch lấy ý kiến về quy hoạch đến các Chi hội Người cao tuổi, qua đó phát huy trí tuệ của những hội viên có kinh nghiệm, chuyên môn và từng tham gia nghiên cứu. Nhiều người cao tuổi cũng thường xuyên tham dự các cuộc họp, hội nghị tại tổ dân phố, tuyên truyền, vận động gia đình tích cực tham gia góp ý.
Ông Hy Đa Trương, Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Phú Thượng cho biết, điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng ảnh hưởng trực tiếp đến gần 400 hộ gia đình trên địa bàn. Vì vậy, việc lấy ý kiến nhân dân là dịp để địa phương lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân, nhất là những vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư và bảo đảm an sinh xã hội. Theo ông Hy Đa Trương, người cao tuổi với uy tín và kinh nghiệm trong cộng đồng có thể góp phần phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc của người dân tới cơ quan chức năng, trong đó có mong muốn được tái định cư tại chỗ. Đồng thời, tiếng nói của người cao tuổi trong gia đình và cộng đồng có thể góp phần tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai quy hoạch.
Lắng nghe tiếng nói người cao tuổi, tạo đồng thuận trong thực hiện quy hoạch
Tại phường Hai Bà Trưng, sau khi UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường triển khai lấy ý kiến nhân dân về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, Hội Người cao tuổi phường đã tuyên truyền tới 25 chi hội tại các tổ dân phố, vận động hội viên tích cực tham gia đóng góp. Ông Lương Hùng Sơn, Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Hai Bà Trưng cho biết: "Qua trao đổi với hội viên và người dân, các vấn đề được quan tâm nhiều là chính sách bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và tái định cư. Chúng tôi được biết, một trong những chủ trương của dự án là phải chuẩn bị nhà tái định cư trước khi thực hiện giải phóng mặt bằng. Nếu được thực hiện đúng như vậy, đây sẽ là cơ sở quan trọng để người dân yên tâm hơn khi phải di chuyển; đồng thời hạn chế những xáo trộn trong đời sống”.
Bà Đỗ Thị Hà (73 tuổi), hội viên Hội Người cao tuổi phường Hai Bà Trưng cho rằng, đối với những gia đình đã gắn bó nhiều đời với nơi sinh sống, việc phải di dời chắc chắn tạo ra những băn khoăn, tiếc nuối. Tuy nhiên, người dân mong muốn nhìn nhận vấn đề trong tổng thể lợi ích lâu dài, hướng tới mục tiêu xây dựng Hà Nội văn minh, hiện đại. Bà Hà mong các chính sách bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và tái định cư được thực hiện thỏa đáng, công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân. Khi những nguyện vọng chính đáng được lắng nghe và giải quyết phù hợp, người dân có thêm niềm tin, đồng thuận trong quá trình triển khai quy hoạch.
Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng có phạm vi rộng, tác động đến nhiều cộng đồng dân cư. Do đó, bên cạnh các nghiên cứu khoa học và số liệu chuyên ngành, việc tiếp thu thông tin từ thực tiễn đời sống có ý nghĩa quan trọng, giúp các phương án quy hoạch sát hơn với điều kiện cụ thể. Phát huy vai trò của người cao tuổi vì thế không chỉ dừng ở việc lấy ý kiến mà còn được thể hiện qua công tác tuyên truyền, vận động gia đình và cộng đồng. Với vốn sống, sự am hiểu địa bàn và uy tín trong cộng đồng, người cao tuổi có thể trở thành cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, góp phần phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng và tăng cường sự đồng thuận trong quá trình thực hiện quy hoạch.
Sự kết hợp giữa tầm nhìn phát triển dài hạn, cơ sở khoa học, dữ liệu quy hoạch và kinh nghiệm thực tiễn của cộng đồng, trong đó có người cao tuổi sẽ góp phần hướng tới không gian đô thị hai bên sông Hồng phát triển hài hòa, an toàn, hiện đại; đồng thời gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ.
