Từng phải bán đất, vay nợ, làm nhiều nghề để trang trải chi phí học tập cho con, vợ chồng ông đã vượt qua khó khăn với niềm tin tri thức sẽ mở ra tương lai tốt đẹp hơn. Đến nay, cả 9 người con đều tốt nghiệp đại học, có công việc ổn định; trong đó, một người đạt học vị tiến sĩ, 5 người có trình độ thạc sĩ. Hành trình ấy là minh chứng cho đức hy sinh của cha mẹ và niềm tin bền bỉ vào giá trị của giáo dục.
Kiên trì vun đắp tương lai từ con đường học vấn
Ông Nguyễn Văn Sang sinh năm 1950 trong một gia đình nông dân. Sau khi lập gia đình, vợ chồng ông sinh sống tại xã đảo Hòa Minh, tỉnh Trà Vinh trước đây với nguồn thu nhập chủ yếu từ 1 ha dừa nước cùng những công việc làm thêm.
Chín người con lần lượt ra đời, đồng nghĩa với gánh nặng cơm áo và chi phí học hành ngày càng lớn. Vợ chồng ông xác định học tập là con đường quan trọng giúp các con có kiến thức, nghề nghiệp, từng bước ổn định cuộc sống, không phải phụ thuộc hoàn toàn vào sản xuất nông nghiệp với nguồn thu nhập bấp bênh. Tuy nhiên, dù cần cù lao động, thu nhập của hai vợ chồng vẫn không đủ trang trải sinh hoạt và học phí cho các con. Năm 1999, vừa tạo điều kiện thuận lợi hơn cho con học tập vừa tìm kiếm sinh kế, vợ chồng ông quyết định chuyển về đất liền, định cư tại ấp Tầm Phương, thị trấn Châu Thành nay là khóm 13, phường Trà Vinh.
Để các con được đến trường, vợ chồng ông làm đủ nghề, từ bán bánh mì, se hương đến cho thuê phòng trọ. Mọi khoản chi tiêu trong gia đình đều được tính toán, chắt chiu. Khi các con lần lượt bước vào giảng đường đại học, chi phí học tập, thuê trọ và sinh hoạt tại thành phố trở thành gánh nặng lớn. Có thời điểm, thu nhập không đủ trang trải, ông phải vay nợ để lo cho các con tiếp tục học hành. “Ngày trước, vợ chồng tôi nuôi 9 đứa con ăn học cực lắm. Nhưng tôi nghĩ nếu các con có kiến thức, có nghề nghiệp thì sau này mới tự nuôi sống bản thân, có điều kiện xây dựng cuộc sống tốt hơn”, ông Sang chia sẻ.
Thấu hiểu hoàn cảnh gia đình và sự hy sinh của cha mẹ, các con ông Sang sớm có ý thức tự lập, chủ động san sẻ công việc và làm thêm ngoài thời gian học tập. Sự đồng lòng của các thành viên, cùng tinh thần tự giác và ý chí vươn lên đã giúp gia đình vượt qua những năm tháng thiếu thốn.
Với ông Sang, điều quan trọng không phải các con có địa vị cao hay làm công việc nổi bật mà là được học hành đến nơi đến chốn, có nghề nghiệp ổn định, biết tự lập và sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội. Chính quan niệm ấy giúp vợ chồng ông kiên định với lựa chọn đầu tư cho giáo dục, ngay cả khi cuộc sống phải thắt lưng buộc bụng.
Lan tỏa tinh thần hiếu học
Những nỗ lực bền bỉ của vợ chồng ông Sang đã mang lại kết quả đáng tự hào. Cả 9 người con đều tốt nghiệp đại học, từng bước xây dựng sự nghiệp và ổn định cuộc sống. Trong số đó, một người đạt học vị tiến sĩ, 5 người có trình độ thạc sĩ; nhiều người công tác trong lĩnh vực giáo dục, tư pháp và tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Hai người con trai và 1 người con dâu hiện là giảng viên Đại học Trà Vinh. Tiêu biểu là người con thứ sáu - Nguyễn Thiện Thảo, sinh năm 1985, có học vị tiến sĩ ngành Kỹ thuật Hóa học tại Trường Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, hiện là Phó Trưởng Khoa Kỹ Thuật Hóa học, Trường Kỹ thuật và Công nghệ, Đại học Trà Vinh. Năm người con khác có trình độ thạc sĩ, công tác trong lĩnh vực giảng dạy, quản lý, tư pháp và các ngành nghề chuyên môn; trong đó, người con trai thứ bảy sinh năm 1988 cũng là giảng viên Trường Kinh tế - Luật, Đại học Trà Vinh, đang theo học chương trình tiến sĩ ngành kinh tế.
Thành quả của gia đình không chỉ thể hiện qua bằng cấp hay vị trí công tác mà còn ở việc các con đều có gia đình riêng, biết tự lập và chăm lo cho cuộc sống. Niềm vui của vợ chồng ông Sang tiếp tục được nối dài khi thế hệ cháu cũng chăm chỉ học tập. Trong số 15 người cháu nội, ngoại, một người cháu nội đã tốt nghiệp ngành Y tại Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhìn lại chặng đường đã qua, ông Sang cho rằng, dành nguồn lực cho việc học của con là quyết định quan trọng và đúng đắn của gia đình. Nếu chỉ dựa vào diện tích đất sản xuất ít ỏi để chia cho các con khi trưởng thành, mỗi người sẽ khó có điều kiện phát triển kinh tế. Vì vậy, vợ chồng ông lựa chọn đầu tư cho giáo dục, mong các con có kiến thức và năng lực để tự tạo dựng tương lai.
“Tôi tâm đắc với tinh thần học tập suốt đời. Bây giờ có nhiều cái mới, nếu mình không học thì không biết cách làm. Tôi mong các gia đình có con nhỏ cố gắng tạo điều kiện cho con đi học để sau này các cháu có kiến thức, có công việc và đóng góp cho xã hội. Mỗi gia đình có điều kiện khác nhau nhưng nếu cha mẹ quan tâm, định hướng và cùng con tìm cách vượt qua khó khăn, các con sẽ có thêm động lực vươn lên”, ông Sang bộc bạch.
Theo ông Sang, việc học cần được duy trì trong suốt quá trình làm việc và cuộc sống. Dù tuổi cao, ông vẫn thường xuyên theo dõi thông tin qua sách báo, truyền hình để cập nhật kiến thức; đồng thời nhắc nhở con cháu chủ động học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn.
Với những nỗ lực xây dựng gia đình học tập, gia đình ông Nguyễn Văn Sang nhiều lần được các cấp biểu dương, khen thưởng. Mới đây, gia đình được Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua khuyến học, khuyến tài, xây dựng các mô hình học tập theo Quyết định số 387/QĐ-TTg và Quyết định số 677/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, giai đoạn 2021-2025.
Bà Nguyễn Thị Trang, Trưởng Ban Nhân dân khóm 13, phường Trà Vinh cho biết, gia đình ông Nguyễn Văn Sang là tấm gương về tinh thần vượt khó, chăm lo việc học và nuôi dạy con trưởng thành, là niềm tự hào của địa phương. Từ trải nghiệm của gia đình, ông Sang thường chia sẻ với bà con lối xóm về vai trò của giáo dục, khuyến khích cha mẹ quan tâm, động viên con vượt khó, không bỏ dở việc học vì hoàn cảnh kinh tế, qua đó góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học trong cộng đồng.
Theo ông Trần Văn Bồi, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Vĩnh Long, gia đình ông Nguyễn Văn Sang là tấm gương tiêu biểu về tinh thần hiếu học, ý chí vượt khó và sự quan tâm của cha mẹ đối với việc học của con cái. Xuất thân từ gia đình nông dân, dù điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, vợ chồng ông vẫn kiên trì lao động, chắt chiu từng khoản thu nhập để tạo điều kiện cho 9 người con học tập, trưởng thành. Đáng quý hơn, tinh thần học tập còn được duy trì từ cha mẹ đến con cháu với 15 người cháu nội, ngoại đều chăm ngoan, học giỏi; trong đó, một người cháu nội vừa tốt nghiệp Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.
Câu chuyện gia đình ông Nguyễn Văn Sang cho thấy, xây dựng gia đình học tập không chỉ dừng lại ở việc tạo điều kiện cho con em đến trường mà còn là quá trình vun đắp ý thức tự học, tinh thần cầu tiến và trách nhiệm học tập suốt đời. Những gia đình tiêu biểu như gia đình ông Sang cần được biểu dương, nhân rộng nhằm khơi dậy tinh thần hiếu học, khuyến khích các gia đình quan tâm, đầu tư cho việc học của con em. Qua đó góp phần thúc đẩy phong trào học tập suốt đời trong "gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị" và xây dựng xã hội học tập tại địa phương.
