Trong 1.789 chuyến tàu vận chuyển vũ khí đạn dược cho quân, dân miền Nam đánh Mỹ, những người lính Đoàn tàu không số đã làm nên nhiều kỳ tích huyền thoại, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch.
Trong đó chuyến tàu mang bí số 56 vượt biển từ Hải Phòng cập bến Lộc An tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu năm 1964, đã góp phần trực tiếp vào thắng lợi của chiến dịch Bình Giã, làm thay đổi cục diện chiến trường, đập tan chiến lược “Thiết xa vận” của đế quốc Mỹ. Câu chuyện “Vì Bình Giã thân yêu” vẫn nguyên vẹn trong ký ức của Đại tá Trần Phong, nguyên quyền chỉ huy trưởng Đoàn tàu không số.
Bình Giã gọi, chúng tôi trả lời
Tôi tình cờ gặp đại tá Trần Phong, nguyên quyền chỉ huy trưởng đoàn tàu không số năm xưa trong lần đại tá Phong cùng đoàn phim Giải phóng về Bình Giã và bến Lộc An (Bà Rịa - Vũng Tàu) khảo sát cảnh quay bộ phim “Đường Hồ Chí Minh trên biển”. Trong rất nhiều câu chuyện kể về đoàn tàu không số, trong đó có câu chuyện kể về chiến dịch Bình Giã. Ông bảo: “Chiến dịch Bình Giã là một mốc quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành và công sức của đoàn tàu không số.
 Mô phỏng tuyến đường vận tải vũ khí đạn dược của đoàn tàu không số vào các tỉnh Nam bộ. |
Nếu ngày ấy không có những con tàu vận chuyển vũ khí cho Bình Giã thì chiến dịch không thể thắng lợi, không thể đập tan chiến lược “thiết xa vận” của địch. Khi nhận được mệnh lệnh vận chuyển vũ khí cho Bình Giã, tôi đã đề xuất với Đảng ủy Quân chủng Hải quân chọn tàu 56. Đây là tàu cán bộ nhiều kinh nghiệm, thông luồng lạch. Ngày ấy vượt biển đồng nghĩa với vào sinh ra tử. Với tinh thần của Đảng ủy quân chủng “Vì Bình Giã thân yêu”, nên các chiến sĩ luôn sẵn sàng vượt biển”.
Để đánh thắng chiến lược “Thiết xa vận” của địch, trước yêu cầu cấp bách chuyển vũ khí đạn dược chi viện cho các chiến trường miền Nam đánh Mỹ, Bộ Tư lệnh miền Nam điện trực tiếp ra Trung ương xin chi viện vũ khí và hậu cần. Con tàu mang bí số 56 do thuyền trưởng Lê Quốc Thân và chính trị viên Trần Ngọc Tuấn, hai thuyền phó là Nguyễn Đắc Thắng phụ trách hàng hải và Lê Xuân Ngọc phụ trách hậu cần cùng 14 thủy thủ khác nhận nhiệm vụ đặc biệt này và sẵn sàng vượt biển.
 Con tàu sắt số 56 chở 44 tấn vũ khí vượt biển chi viện cho chiến trường Bình Giã năm 1964. |
Những ngày giáp Tết năm 1964, vùng biển Hải Phòng sóng to dữ dội. Bất chấp điều kiện thời tiết, tàu 56 vẫn hành trình theo kế hoạch đã được xác định. Trước 2 giờ rời bến, thuyền trưởng Lê Quốc Thân đã tập trung 17 cán bộ chiến sĩ ở khoang giữa của tàu để quán triệt nhiệm vụ, phân công từng người phụ trách từng mặt công tác. Ngày ấy, đi chiến trường đồng nghĩa với sống chết, không hẹn ngày trở lại. Thuyền trưởng Thân quả quyết: “Đây là chuyến vượt biển vô cùng quan trọng. Chúng ta có thể hi sinh tính mạng, nhưng vũ khí đạn dược nhất định phải được chuyển vào miền Nam và con đường vận tải biển phải được tuyệt đối giữ bí mật. Chúng ta xin thề với Tổ quốc, thà hi sinh chứ không thể rơi vào tay giặc, thà đổ máu chứ nhất định không xưng khai. Miền Nam đang chờ chúng ta, chiến dịch Bình Giã đang đợi chúng ta, Bình Giã gọi chúng ta trả lời”. Lời thuyền trưởng Thân nói như tiếp thêm sức mạnh, trong tim từng chiến sĩ hừng hực ngọn lửa yêu nước. Họ bắt chặt tay nhau thể hiện sự quyết tâm chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, công tác chuẩn bị lần cuối đã hoàn tất và sẵn sàng rời bến.
Đó là đêm 29/11/1964. Một đêm giá rét không thể nào quên được đối với các chiến sĩ trên con tàu ấy. Con tàu vỏ sắt có trọng tải 50 tấn bí mật rời cảng Hải Phòng băng băng ra khơi trong đêm tối. 44 tấn vũ khí đạn dược được giấu kín dưới đáy tàu. Hành trang của 18 cán bộ chiến sĩ chủ yếu là những dụng cụ cá nhân như ba lô, khăn mặt, sữa bò, ít lương khô, nhưng mang nặng trong tim mỗi người nhiều nhất là tình yêu Tổ quốc. Do lúc đó phương tiện thô sơ, các tàu không có trang bị định vị vệ tinh như bây giờ, nên rất dễ bị lạc trên biển.
Sau những ngày vật lộn với sóng gió, ngày 22/12/1964, tàu 56 đã đến vùng biển Phước Hải tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Làm thế nào để đưa con tàu sắt vào cửa Sông Ray trong khi địch kiểm soát chặt chẽ nhiều tầng, nhiều lớp, dưới nước, trên không, trên bờ. Điểm đến của tàu là bến Lộc An, nhưng bến Lộc An lại nằm tận sâu trong Sông Ray. Muốn đến Lộc An phải hành trình trong đường thủy hẹp. Dòng nước lên xuống thất thường, nhiều cồn cát, nhiều bãi ngầm, đặc biệt địch bố phòng canh gác cẩn mật ngay cửa Sông Ray. Phương án “Ngư dân Phước Hải đánh cá về bờ” được chuẩn bị kỹ càng và chưa lộ bí mật. Thuyền trưởng Lê Quốc Thân đã lệnh phát tín hiệu bằng mật ngữ với căn cứ bí mật, nhưng không thấy trả lời. Để tránh bị địch phát hiện, truyền trưởng Thân đã cho tàu chạy lòng vòng ở cửa biển Sông Ray, vừa chạy vừa thả câu cá để đánh lừa địch. Ông nhận định, nếu cứ cho tàu chạy lòng vòng ngoài cửa biển, thì sẽ bị địch phát hiện, nên đã hạ lệnh cho 2 thủy thủ bí mật bơi vào bờ tìm bến. 2 chiến sĩ ấy là Trần Văn Phủ và Nguyễn Thanh.
 Hãng phim Giải Phóng tái hiện cảnh tàu 56 chở vũ khí đạn dược vào vùng biển Phước Hải, huyện Đất Đỏ, chi viện cho chiến dịch Bình Giã. |
Thời gian chậm chạp trôi đi, ai cũng lo lắng cho sự an nguy của con tàu. Lúc đó thuyền trưởng Thân đã bàn với các đồng chí trong ban chỉ huy, nếu bị lộ, sẽ sẵn sàng hi sinh và hủy tàu chứ nhất định không để vũ khí đạn dược rơi vào tay địch. Ông động viên anh em “Đây là giờ phút phải bình tĩnh và thông minh nhất. Các đồng chí cứ yên tâm, nhiệm vụ sắp hoàn thành, phần thắng đã nắm chắc trong tay, trong giờ phút này không được ai lung lay ý chí”. 15 phút, 20 phút, rồi 40 phút trôi qua. Bỗng từ phía bờ có ánh đèn chớp lóe sáng 3 lần liên tục, báo hiệu bến an toàn. Dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng Thân, con tàu 56 đã vượt qua chặng đường hơn 10 km luồng lạch, cồn cát, bãi ngầm ở Sông Ray, cập bến Lộc An an toàn lúc 22 giờ ngày 22/12/1964. Khi vào đến bến Lộc An, anh em mới biết lực lượng bộ đội của 2 Trung đoàn 1 và 2 thuộc Sư đoàn 9 đã ém quân 4 ngày tại đây. Dẫu vẫn nhận được tín hiệu từ tàu 56 xin cập bến, nhưng không dám đánh tín hiệu trả lời, vì con tàu sắt to quá, ai cũng nghĩ là tàu địch giả danh.
Chiến lược “thiết xa vận” của địch thất bại
44 tấn vũ khí đạn dược được người dân làng chài Phước Hải và bộ đội chuyển lên bờ giấu trong kho an toàn, rồi được Trung đoàn 1 và Trung đoàn 2 của Sư đoàn 9 tiếp nhận. Đó là những tấn vũ khí đầu tiên chi viện cho chiến dịch Bình Giã.
| Nhắc tới Vũng Rô, người ta liên tưởng ngay đến những trận chiến khói lửa với những chiến sĩ quả cảm. Nơi ấy đã đổ bao máu xương của các chiến sĩ Hải quân, là điểm tựa chiến lược quan trọng của Đoàn tàu không số. Câu chuyện kể về chuyến tàu mang bí số 41 vượt biển chở 44 tấn vũ khí đạn dược lần đầu tiên vào bến Vũng Rô được đại tá Trần Phong, nguyên quyền chỉ huy trưởng Đoàn tàu không số kể lại trên tàu HQ - 935 thuộc Vùng 2 hải quân trong lần ông cùng chúng tôi khảo sát cảnh quay “bến bỏ hàng” trong bộ phim “Đường Hồ Chí Minh trên biển”. |
Được tiếp thêm vũ khí, chiến dịch Bình Giã càng hừng hực khí thế tiến công. Quân, dân làng chài Phước Hải bước vào trận chiến đấu mới, quyết tâm đập tan chiến lược “thiết xa vận” của địch. Chỉ trong 10 ngày, 5 trận đánh liên tiếp của quân và dân Bình Giã đã giành thắng lợi. Diệt gọn 2 tiểu đoàn chủ lực, một chi đoàn xe bọc thép Ngụy, 3 tiểu đoàn bộ binh địch bị thiệt hại nghiêm trọng. Nhiều ấp chiến lược ven đường số 2, số 3, đường 14 thuộc huyện Đất Đỏ, Long Thành, Nhơn Trạch bị phá tan. Vùng căn cứ cách mạng được mở rộng đến sát biển chạy dọc từ bến Lộc An đến Phước Hải, huyện Đất Đỏ.
Trận chiến Bình Giã là chiến dịch tiến công đầu tiên của quân giải phóng miền Nam đánh phá mưu đồ “Bình định” có trọng điểm của Mỹ - ngụy ở vùng giáp ranh 2 tỉnh Bình Thuận và Đồng Nai. Lần đầu tiên bộ đội chủ lực miền Đông Nam bộ với lực lượng của Trung đoàn Minh Đạm ra quân đánh lớn, giáng đòn sấm sét xuống đầu quân giặc. Địch không thể biết những khẩu DKZ, B40, trung liên, đại liên, AK ở đâu mà nhiều thế. Chúng nói với nhau, đó là những loại vũ khí từ trên trời rơi xuống.
Thắng lợi của chiến dịch Bình Giã đã góp phần đánh một đòn quyết định làm phá sản hoàn toàn chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ trên chiến trường miền Nam. Trong đó có sự đóng góp kịp thời, vô giá của cán bộ, thủy thủ tàu 56.
Mai Thắng
Kỳ 7: Vũng Rô khói lửa
