Người dân mua rau củ tại siêu thị Lotte Mart Nam Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh.
Xu hướng “thực dụng” hơn trong chi tiêu
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn ước đạt 1.308.513 tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ. Riêng doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt 617.405 tỷ đồng, tăng 17,2%.
Trong đó, nhóm lương thực, thực phẩm tăng 3,3%; đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 12,9%; gỗ và vật liệu xây dựng tăng 23,4%. Kết quả này cho thấy sức mua trong nước tiếp tục phục hồi trong bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định, thu nhập và niềm tin tiêu dùng được cải thiện, cùng tác động từ các chương trình kích cầu, khuyến mại và xúc tiến thương mại trong các kỳ nghỉ lễ dài ngày.
Theo tính toán của một số hệ thống bán lẻ, giá trị giỏ hàng hiện tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, lên khoảng 500.000 đồng/lượt mua sắm. Tuy nhiên, không vì thế mà người tiêu dùng chi tiêu thiếu cân nhắc. Bên cạnh việc ưu tiên các sản phẩm khuyến mãi, giảm giá, người tiêu dùng có xu hướng quan tâm nhiều hơn về giá trị sản phẩm mang lại.
Nghiên cứu từ NielsenIQ Việt Nam (Công ty chuyên nghiên cứu thị trường và hành vi người tiêu dùng) chỉ ra, người tiêu dùng đang có xu hướng cân nhắc kỹ hơn các thuộc tính của sản phẩm thay vì chỉ chạy theo sản phẩm có giá thấp nhất. Bên cạnh đó, người mua ngày càng chú trọng giá trị tổng thể, trong đó giá cả không còn là yếu tố duy nhất tác động đến lựa chọn của họ.
Ghi nhận tại hệ thống Lotte Mart Nam Sài Gòn cho thấy, khách hàng hiện quan tâm đồng thời đến giá, chất lượng và xuất xứ hàng hóa. Vì vậy, bên cạnh giảm giá trực tiếp, siêu thị triển khai các chương trình dành cho khách hàng thành viên, tích điểm hoặc ưu đãi theo giá trị hóa đơn.
Còn tại WinMart Thảo Điền, ông Võ Đình Thông, Giám đốc siêu thị, nhận xét người tiêu dùng ngày càng chủ động hơn trong mua sắm. Khách hàng xác định nhu cầu trước, sau đó mới tìm kiếm những sản phẩm phù hợp hoặc các chương trình nổi bật để tối ưu chi tiêu.
“Người tiêu dùng ngày càng thông minh, trước tiên họ sẽ chọn mua những sản phẩm theo nhu cầu, sau đó sẽ tìm đến những quầy hàng có chạy chương trình khuyến mãi, chiết khẩu, giảm giá để mua thêm”, ông Thông chia sẻ.
Đây cũng là hành vi mua sắm khá quen thuộc của chị Tô Nhật Quỳnh Như, phường Tân Mỹ, TP Hồ Chí Minh. Theo chị Như, thay vì bị thu hút bởi mọi chương trình “mua 1 tặng 1”, người tiêu dùng ưu tiên giảm trực tiếp trên sản phẩm hoặc những mặt hàng thực sự cần thiết.
Nhà bán lẻ đổi cách kích cầu
Ông Lê Hoàng Long, Giám đốc khối bán lẻ, Công ty nghiên cứu thị trường NielsenIQ Việt Nam, cho rằng việc liên tục triển khai khuyến mại có thể dẫn đến tâm lý “dửng dưng” của người tiêu dùng nếu chương trình thiếu sự khác biệt. Do đó, thách thức của nhà bán lẻ là phải tạo sự tươi mới, từ sản phẩm, đến cách thức làm khuyến mại để thu hút người tiêu dùng.
“Thay vì giảm giá tràn lan, doanh nghiệp cần khai thác dữ liệu từ chương trình khách hàng thành viên để xác định tần suất mua sắm, nhóm sản phẩm thường được lựa chọn và mức độ phản ứng của từng nhóm khách hàng đối với các hình thức ưu đãi. Cuộc đua tăng trưởng doanh số bán lẻ cuối năm sẽ chuyển từ việc ai giảm nhiều hơn sang ai hiểu khách hàng hơn”, ông Long chia sẻ.
Sau đợt nghỉ lễ dài ngày đầu tháng 9, thị trường bán lẻ TP Hồ Chí Minh đang dồn sức cho cao điểm tiêu dùng cuối năm với nhiều lễ, Tết quan trọng. Đây sẽ là thời điểm quyết định sức hút của nhà bán lẻ đối với người tiêu dùng cũng như khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Nhận định thị trường sẽ còn nhiều dư địa khai thác những tháng cuối năm, ngay từ sớm, công ty Mondelez Kinh Đô Việt Nam đã chủ động lên kế hoạch sản xuất, chủ động nguồn cung ứng để đảm bảo hàng hóa dồi dào, đa dạng phục vụ thị trường. Từ nhóm sản phẩm thương hiệu quốc tế, đến sản phẩm quen thuộc, gần gũi, phù hợp với nhiều phân khúc khách hàng, đều được đơn vị chú trọng chuẩn bị.
“Năm nay thị trường đứng trước áp lực rất lớn từ chi phí nguyên liệu đầu vào tăng, ảnh hưởng đến chi phí giá thành. Tuy nhiên, nhờ lên kế hoạch từ sớm cùng với các giải pháp tối ưu hóa sản xuất, chúng tôi tự tin cho một mùa kinh doanh cuối năm thuận lợi, đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm”, bà Trần Thị Lệ Hằng, Giám đốc Marketing Mondelez Kinh Đô Việt Nam cho biết.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cho biết, thị trường nội địa tiếp tục được xác định là một động lực quan trọng của tăng trưởng. Các chương trình khuyến mại, kích cầu cần được triển khai theo hướng gắn kết nhiều lĩnh vực để mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả tiêu dùng.
Cùng với kích cầu, hạ tầng thương mại cũng cần được tiếp tục hoàn thiện. TP Hồ Chí Minh hiện có 66 trung tâm thương mại, 300 siêu thị, 405 chợ và khoảng 3.653 cửa hàng tiện lợi. Mạng lưới này đang tạo nền tảng quan trọng để hàng hóa lưu thông nhanh hơn và người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn.
“Thương mại điện tử và các phương thức thanh toán hiện đại cũng tiếp tục mở rộng không gian tiếp cận khách hàng. Việc kết hợp giữa cửa hàng vật lý, nền tảng số và các hình thức mua sắm mới giúp doanh nghiệp không chỉ mở rộng thị trường mà còn có thêm dữ liệu để hiểu hành vi tiêu dùng, qua đó kích cầu thị trường”, ông Nguyễn Nguyên Phương chia sẻ.
Ở góc độ quản lý nhà nước vĩ mô, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương khẳng định, ngành đang dồn sức cho mục tiêu tăng trưởng 13 - 15% cả năm. 8 tháng năm 2026, tổng mức hàng hóa và doanh thu dịch vụ đã đạt 13,3%, là tiền đề quan trọng cho chặng nước rút tiếp theo.
“Trong bối cảnh giá cả thị trường thế giới vẫn đang biến động, để đạt mục tiêu tăng trưởng Chính phủ giao, Bộ Công Thương đã có văn bản yêu cầu các địa phương tăng cường triển khai chương trình khuyến mãi, kích cầu, tận dụng các dịp lễ quan trọng cuối năm. Các doanh nghiệp bán lẻ cũng phải tích cực lưu thông hàng hóa, triển khai nhiều chương trình khuyến mãi thu hút người tiêu dùng”, ông Trần Hữu Linh cho biết.
Hiện Bộ Công Thương đang trình chính phủ ban hanh nhiều cơ chế chính sách để phát triển hạ tầng thương mại, từ chợ, trung tâm thương mại, logistics để cải thiện hạ tầng thương mại, cùng với nhiều chương trình giải pháp trọng tâm để phát huy tối đa vai trò của thị trường nội địa trong mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Trong bối cảnh người tiêu dùng vừa muốn tiết kiệm, vừa sẵn sàng chi cho những sản phẩm mang lại giá trị rõ ràng, doanh nghiệp cần chuyển từ kích cầu bằng giá sang kích cầu bằng giá trị, tăng trải nghiệm và tăng giá trị sử dụng, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng.
Nếu tận dụng tốt, các mùa lễ hội cuối năm không chỉ tạo ra những đợt tăng doanh số ngắn hạn mà còn có thể trở thành động lực củng cố sức mua và tạo dư địa tăng trưởng bền vững hơn cho thị trường bán lẻ TP Hồ Chí Minh và cả nước.